Αδικήματα φορολογίας και φοροδιαφυγή στην Ελλάδα

Αδικήματα φορολογίας και φοροδιαφυγή στην Ελλάδα

Ορισμός

Αδικήματα φορολογίας συντρέχουν όταν ο φόρος δεν προσδιορίζεται, δεν προσδιορίζεται πλήρως ή δεν προσδιορίζεται εμπρόθεσμα λόγω εσκεμμένης μη συμμόρφωσης με τις φορολογικές υποχρεώσεις από τον φορολογούμενο ή τον υπόχρεο.

Ποινικές κυρώσεις (γενικά πλαισιά)

Οι κυρώσεις εξαρτώνται από το είδος της παράβασης και το ύψος των οφειλών, καθώς και από το αν αφορά φυσικό πρόσωπο ή νομικό πρόσωπο. Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν πιθανώς ποινή φυλάκισης, χρηματικές ποινές και άλλες κυρώσεις που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία ανά περίπτωση. Ειδικές διατάξεις ισχύουν για διαφορετικούς τομείς (π.χ. υποβολή δηλώσεων, ΦΠΑ, φορολογία εισοδήματος).

Έννοιες/περιπτώσεις (παραγωγικές κατηγορίες)

• Μη υποβολή ή υποβολή ανακριβών φορολογικών δηλώσεων: περιλαμβάνει την απόκριση σε φορολογικές υποχρεώσεις με δόλο ή βαριά αμέλεια και την πρόκληση ζημιάς στο Δημόσιο μέσω ψευδών στοιχείων ή μη δήλωσης εισοδήματος/φορολογητέου ύψους.
• Μη καταβολή οφειλών προς το Δημόσιο (φόροι, εισφορές, τέλη): αφορά αδυναμία ή αμελή καθυστέρηση στην καταβολή οφειλών προς το Δημόσιο.
• Ψευδώς/πλαστά φορολογικά στοιχεία: έκδοση ή αποδοχή εικονικών ή πλαστών τιμολογίων, αποσκοπώντας στη λανθασμένη καταχώριση εξόδων ή στη συστηματική παραποίηση του φορολογικού κόστους ή του ΦΠΑ.
• Απάτη ή τεχνητή δημιουργία εμπορικών πράξεων: συναλλαγές που έχουν σκοπό την απόκρυψη πραγματικού ύψους οφειλών ή τη νομή φορολογικών ωφέλειών με εικονικές ή ψευδείς πράξεις.
• Ευθύνη νομικών προσώπων: για νομικά πρόσωπα, διώκονται οι αρμόδιοι εκπρόσωποι ή διαχειριστές (π.χ. πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου, διευθύνων σύμβουλος, διαχειριστές εταιρειών, εκπρόσωποι ξένων γραφείων).
• Για νομικά πρόσωπα Διώκονται υπεύθυνοι φορείς/υπεύθυνοι (π.χ. μέλη Διοικητικού Συμβουλίου, διαχειριστές, διευθυντές) όταν ενέργειες ή παραλείψεις τους συμβάλλουν στην τέλεση φορολογικών αδικημάτων. Η ευθύνη μπορεί να επεκταθεί σε όσους έχουν εξουσία εξουσιοδότησης ή χειρισμών που οδήγησαν στη φοροδιαφυγή.

Παραδείγματα

• Αποδοχή εικονικών/ψευδών τιμολογίων
• Καταχώριση εικονικών τιμολογίων ώστε να αυξηθούν τα έξοδα
• Μέλος ή πρόεδρος Δ.Σ. που αποδέχεται υπερτιμημένα τιμολόγια για επιδοτήσεις/κρατικές ενισχύσεις
• Πωλήσεις σε ξένες εταιρείες με εικονικά τιμολόγια
• Πωλήσεις σε ανύπαρκτες ελληνικές επιχειρήσεις για είσπραξη ΦΠΑ

Σημείωση για τη χρήση και ενημέρωση

• Οι συγκεκριμένες ποινές, τα όρια και οι συνθήκες εφαρμογής διαφέρουν ανά παράβαση και έχουν μεταβληθεί με νομοθετικές τροποποιήσεις. Για ακριβείς διατάξεις, παραπομπές σε άρθρα, και τις επικαιροποιημένες προθεσμίες, συμβουλευτείτε τον Ελληνικό Ποινικό Κώδικα, τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και τη νομοθεσία περί ΦΠΑ.
• Για νομικά πρόσωπα, η ευθύνη μπορεί να συνδέεται με συγκεκριμένες θέσεις ευθύνης (π.χ. πρόεδρος, διευθύνων σύμβουλος, διαχειριστές, εκπρόσωποι) ανάλογα με τη φύση της παράβασης και το ρόλο τους.