Φορολογικά Αδικήματα – Φοροδιαφυγή
Φορολογικό αδίκημα υφίσταται όπου φόροι εκ προθέσεως δεν βεβαιώνονται, δεν βεβαιώνονται πλήρως, ή δεν βεβαιώνονται εμπρόθεσμα, διότι το υπόχρεο σε καταβολή φόρου, υποβολή δήλωσης, ή δήλωση πρόσωπο δεν συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις του έναντι της φορολογικής αρχής. Νομικό έρεισμα αποτελεί κατ’ ουσίαν το άρθρο 66 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Ν. 4174/2013).
Τρέχοντα Όρια Αξίας και Πλαίσια Ποινής
- Απόκρυψη φορολογητέου εισοδήματος ή περιουσιακών στοιχείων (για την αποφυγή φόρου εισοδήματος, του ενιαίου φόρου ακινήτων ΕΝΦΙΑ, ή του ειδικού φόρου ακινήτων ΕΦΑ): φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών, όπου ο διαφυγών φόρος υπερβαίνει τις €100.000 ανά φορολογικό έτος και είδος φόρου.
- Μη καταβολή, εσφαλμένη καταβολή, επιστροφή, συμψηφισμός, ή παρακράτηση οφειλόμενων φόρων: φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών, όπου το ποσό υπερβαίνει τις €50.000 για τον ΦΠΑ, ή τις €100.000 για λοιπούς παρακρατούμενους φόρους και επιβαρύνσεις, ανά φορολογικό έτος.
- Έκδοση, αποδοχή, ή πλαστογράφηση εικονικών ή πλαστών φορολογικών στοιχείων: φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών, ανεξαρτήτως του αν πράγματι διαφεύχθηκαν φόροι ως εκ τούτου – εκτός εάν τα στοιχεία χρησίμευσαν στην τέλεση ενός εκ των προαναφερθέντων αδικημάτων, οπότε η τιμωρία επιβάλλεται μόνο για το κύριο αυτό αδίκημα.
Κατά τον προσδιορισμό της ποινής, λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη το ύψος του αποκρυβέντος ή μη καταβληθέντος ποσού, καθώς και η διάρκεια της απόκρυψης• η χρήση ειδικών τεχνικών απόκρυψης αντιμετωπίζεται ως επιβαρυντικός παράγοντας.
Μη Καταβολή Χρεών προς το Δημόσιο
Η μη καταβολή βεβαιωμένων χρεών προς το δημόσιο και τον δημόσιο τομέα ρυθμίζεται χωριστά (άρθρο 25 Ν. 1882/1990). Όποιος δεν τακτοποιεί τέτοια χρέη για διάστημα άνω των τεσσάρων μηνών τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους, όπου το συνολικό χρέος – συμπεριλαμβανομένων τόκων και προσαυξήσεων – υπερβαίνει τις €100.000• κάτω από το όριο αυτό, δεν υφίσταται αδίκημα. Ο Ν. 5193/2025 έχει επίσης διευρύνει σημαντικά τις δυνατότητες αναστολής: για πρόσωπο που υπάγει τα χρέη του σε ρύθμιση τμηματικής καταβολής ή τυγχάνει αναστολής εκτέλεσης, η ποινική δίωξη αναστέλλεται για τη διάρκεια της ρύθμισης, ή η εκτέλεση ποινής που έχει ήδη επιβληθεί αναβάλλεται.
Σε περίπτωση φορολογικών αδικημάτων τελούμενων από νομικά πρόσωπα, η ποινική δίωξη στρέφεται κατά του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου ή του διευθύνοντος συμβούλου ανώνυμης εταιρείας, των ομορρύθμων εταίρων ομόρρυθμης εταιρείας, του διαχειριστή ετερόρρυθμης εταιρείας ή εταιρείας περιορισμένης ευθύνης, και του διευθυντή, εξουσιοδοτημένου εκπροσώπου, ή πράκτορα αλλοδαπής επιχειρηματικής εγκατάστασης.
Παραδείγματα από την Πράξη
- αποδοχή εικονικών τιμολογίων,
- καταχώριση εικονικών τιμολογίων προς προσομοίωση υψηλότερων δαπανών και, ως εκ τούτου, χαμηλότερης φορολογικής επιβάρυνσης,
- υποβολή διογκωμένων τιμολογίων προκειμένου να ληφθούν υψηλότερες επιδοτήσεις, και
- πώληση εμπορευμάτων σε αλλοδαπές εταιρείες μέσω εικονικών τιμολογίων, με μεταγενέστερη μεταπώληση σε ανύπαρκτες ελληνικές εταιρείες, προκειμένου να επιτευχθεί δολίως έκπτωση φόρου εισροών σε ενδοκοινοτικές συναλλαγές.
Συχνές Ερωτήσεις
Πότε η φοροδιαφυγή αποτελεί ποινικό αδίκημα στην Ελλάδα;
Η φοροδιαφυγή αποτελεί ποινικό αδίκημα όταν φόροι, εκ προθέσεως, δεν βεβαιώνονται, δεν βεβαιώνονται πλήρως ή δεν βεβαιώνονται εγκαίρως, επειδή ο φορολογούμενος δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του έναντι της φορολογικής διοίκησης – για παράδειγμα με τη μη υποβολή δήλωσης, την υποβολή ανακριβούς δήλωσης ή την καταχώριση εικονικών δαπανών. Νομική βάση είναι το άρθρο 66 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4987/2022, προηγουμένως ν. 4174/2013).
Από ποιο ποσό και πάνω η φοροδιαφυγή είναι αξιόποινη;
Η πράξη τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών εάν, ανά φορολογικό έτος και είδος φόρου:
- ο φόρος επί του αποκρυβέντος εισοδήματος ή περιουσίας (φόρος εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, ειδικός φόρος επί ακινήτων ΕΦΑ) υπερβαίνει τις 100.000 €, ή
- οι φόροι που δεν καταβλήθηκαν, καταβλήθηκαν ανακριβώς, επιστράφηκαν, συμψηφίστηκαν ή παρακρατήθηκαν υπερβαίνουν τις 50.000 € για τον ΦΠΑ ή τις 100.000 € για άλλους φόρους, τέλη και εισφορές.
Πότε η φοροδιαφυγή καθίσταται κακούργημα;
Εάν το ποσό που διέφυγε υπερβαίνει τις 100.000 € για τον ΦΠΑ ή τις 150.000 € για άλλους φόρους, τέλη και εισφορές ανά έτος, η πράξη τιμωρείται ως κακούργημα με κάθειρξη.
Πώς επιμετράται η ποινή;
Το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη ιδίως το ποσό που αποκρύφθηκε ή δεν καταβλήθηκε και τη διάρκεια της απόκρυψης. Η χρήση ειδικών τεχνασμάτων απόκρυψης αποτελεί επιβαρυντική περίσταση.
Είναι ποινικό αδίκημα η έκδοση ή η αποδοχή εικονικών τιμολογίων;
Ναι. Η έκδοση, η αποδοχή ή η νόθευση εικονικών ή πλαστών φορολογικών στοιχείων τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών – ανεξάρτητα από το αν πράγματι διέφυγε φόρος. Εάν τα στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν για τη διάπραξη φοροδιαφυγής, ο δράστης τιμωρείται μόνο για τη φοροδιαφυγή.
Προβλέπονται αυστηρότερες ποινές για μεγάλα ποσά;
Ναι. Για εικονικά τιμολόγια που αφορούν συναλλαγές ανύπαρκτες εν όλω ή εν μέρει:
- συνολική αξία άνω των 75.000 €: φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους,
- συνολική αξία άνω των 200.000 €: φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους ή κάθειρξη έως έξι ετών.
Ποιες τυπικές περιπτώσεις εμφανίζονται στην πράξη;
- αποδοχή εικονικών τιμολογίων,
- καταχώριση εικονικών τιμολογίων για την εμφάνιση υψηλότερων δαπανών και, κατ' επέκταση, χαμηλότερης φορολογικής επιβάρυνσης,
- υποβολή διογκωμένων τιμολογίων για τη λήψη υψηλότερων επιδοτήσεων,
- απάτη τύπου «καρουζέλ»: πώληση εμπορευμάτων σε αλλοδαπές εταιρείες με εικονικά τιμολόγια και μεταπώλησή τους σε ανύπαρκτες ελληνικές εταιρείες, με σκοπό την έκπτωση φόρου εισροών στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές.
Είναι ποινικό αδίκημα η μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο;
Ναι, πάνω από ορισμένα όρια. Σύμφωνα με το άρθρο 25 του ν. 1882/1990, όποιος δεν καταβάλλει χρέη που έχουν βεβαιωθεί από τις φορολογικές αρχές ή άλλους δημόσιους φορείς για περισσότερο από τέσσερις μήνες τιμωρείται:
- με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους, εάν το συνολικό χρέος – συμπεριλαμβανομένων τόκων και προσαυξήσεων – υπερβαίνει τις 100.000 €,
- με φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών, εάν υπερβαίνει τις 200.000 €.
Κάτω από τις 100.000 € δεν υπάρχει ποινικό αδίκημα.
Μπορεί να αποφευχθεί η ποινική δίωξη με ρύθμιση σε δόσεις;
Ναι. Όποιος υπάγει τα χρέη του σε ρύθμιση δόσεων ή τελεί σε αναστολή είσπραξης δεν διώκεται για όσο διαρκεί η ρύθμιση, ή αναστέλλεται η εκτέλεση της ποινής που έχει ήδη επιβληθεί. Οι τροποποιήσεις του 2025 (ν. 5193/2025) διεύρυναν σημαντικά τις δυνατότητες αυτές. Η ολοσχερής εξόφληση του χρέους εξαλείφει το αξιόποινο· σε περίπτωση απώλειας της ρύθμισης ενημερώνεται ο εισαγγελέας.
Ποιος διώκεται όταν μια εταιρεία διαπράττει φορολογικό αδίκημα;
Ποινικά ευθύνονται τα υπεύθυνα φυσικά πρόσωπα, ιδίως:
- στην ανώνυμη εταιρεία (ΑΕ): ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου, ο διευθύνων σύμβουλος και άλλα πρόσωπα με διοικητικές αρμοδιότητες,
- στην ομόρρυθμη ή ετερόρρυθμη εταιρεία: οι απεριόριστα ευθυνόμενοι εταίροι και οι διαχειριστές,
- στην εταιρεία περιορισμένης ευθύνης (ΕΠΕ) ή στην ΙΚΕ: οι διαχειριστές,
- στο υποκατάστημα αλλοδαπής εταιρείας: ο διευθυντής, ο νόμιμος εκπρόσωπος ή ο αντιπρόσωπός του στην Ελλάδα.
Τι πρέπει να κάνω εάν διεξάγεται έρευνα εις βάρος μου;
Απευθυνθείτε όσο το δυνατόν νωρίτερα σε δικηγόρο με εμπειρία στο φορολογικό ποινικό δίκαιο – ιδανικά ήδη κατά τον φορολογικό έλεγχο. Η έγκαιρη ρύθμιση των χρεών, για παράδειγμα μέσω ρύθμισης δόσεων, μπορεί να αποτρέψει ή να αναστείλει την ποινική δίωξη.
Ενημέρωση: Ιούνιος 2026. Όλες οι πληροφορίες σε αυτές τις σελίδες παρέχονται χωρίς εγγύηση ή ευθύνη.

