Κατάχρηση προνομιακών πληροφοριών (Insider Trading)
(Νόμος 4443/2016, ο οποίος ενσωματώνει την Οδηγία MAD II και εφαρμόζει τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό MAR 596/2014 για την κατάχρηση αγοράς):
Ως εκμετάλλευση εσωτερικών πληροφοριών (insider trading) ή «κατάχρηση προνομιακής πληροφορίας» νοείται η χρήση μη δημοσιοποιημένων, συγκεκριμένων πληροφοριών που αφορούν άμεσα ή έμμεσα έναν ή περισσότερους εκδότες ή χρηματοπιστωτικά μέσα, προκειμένου να πραγματοποιηθούν χρηματιστηριακές συναλλαγές (αγορά ή πώληση μετοχών, ομολόγων, παραγώγων κ.λπ.). Οι πληροφορίες αυτές είναι «προνομιακές» διότι, εάν γίνονταν ευρέως γνωστές, θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά την τιμή των εν λόγω χρηματοπιστωτικών μέσων.
Στην Ελλάδα, η κατάχρηση προνομιακών πληροφοριών συνιστά σοβαρό ποινικό αδίκημα, αλλά επισύρει και βαρύτατες διοικητικές κυρώσεις, με σκοπό την προστασία της ακεραιότητας των χρηματοπιστωτικών αγορών και της εμπιστοσύνης των επενδυτών.
Σύμφωνα με την ισχύουσα ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία, απαγορεύονται αυστηρά οι εξής πράξεις:
1. Η πραγματοποίηση συναλλαγών με χρήση προνομιακών πληροφοριών (για ίδιο λογαριασμό ή για λογαριασμό τρίτου).
2. Η σύσταση σε τρίτους ή η προτροπή τρίτων να προβούν σε συναλλαγές βάσει αυτών των πληροφοριών.
3. Η παράνομη ανακοίνωση (διαρροή) προνομιακών πληροφοριών σε τρίτα πρόσωπα, εκτός εάν αυτό γίνεται στο πλαίσιο της κανονικής άσκησης επαγγέλματος ή καθηκόντων.
Κυρώσεις:
- Διοικητικές Κυρώσεις: Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έχει την εξουσία να επιβάλει τεράστια διοικητικά πρόστιμα, τα οποία μπορεί να ανέλθουν σε εκατομμύρια ευρώ ή να υπολογιστούν ως πολλαπλάσιο (π.χ. τριπλάσιο) του κέρδους που αποκτήθηκε ή της ζημίας που αποφεύχθηκε από την παράνομη πράξη.
- Ποινικές Κυρώσεις: Σε ποινικό επίπεδο, η πράξη τιμωρείται κατ’ ελάχιστον με φυλάκιση (τουλάχιστον 1 έτους). Ωστόσο, εάν το περιουσιακό όφελος ή η ζημία που προκλήθηκε υπερβαίνει συγκεκριμένα υψηλά χρηματικά όρια (π.χ. 100.000 ευρώ) ή εάν ο υπαίτιος δρα κατ’ επάγγελμα ή κατά συνήθεια, το αδίκημα αναβαθμίζεται σε κακούργημα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, προβλέπεται κάθειρξη (έως 10 έτη) και επιπλέον αυστηρές ποινικές χρηματικές ποινές.