Το αδίκημα της απάτης, κατά το άρθρο 386 του Ελληνικού Ποινικού Κώδικα, τελεί όποιος, με σκοπό να αποκομίσει ο ίδιος ή άλλος παράνομο περιουσιακό όφελος, βλάπτει ξένη περιουσία πείθοντας κάποιον σε πράξη, παράλειψη ή ανοχή, με την εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών ή με την αθέμιτη απόκρυψη ή παρασιώπηση αληθινών γεγονότων.
Πλαίσιο ποινής: φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών• όπου η προξενηθείσα ζημία είναι ιδιαίτερα μεγάλη, το κατώτατο όριο της ποινής ανέρχεται σε δύο έτη. Όπου ο δράστης ενεργεί κατ’ επάγγελμα ή κατά συνήθεια και το συνολικό όφελος ή η ζημία υπερβαίνει τις €30.000, ή όπου το περιουσιακό όφελος ή η ζημία συνολικά υπερβαίνει τις €120.000, το πλαίσιο ποινής διαμορφώνεται σε κάθειρξη έως δέκα ετών.
Από τη μεταρρύθμιση του ποινικού δικαίου το 2019, αυτοτελής διάταξη (άρθρο 386Β του Ποινικού Κώδικα) καλύπτει χωριστά την απάτη με επιδοτήσεις – δηλαδή την εκ προθέσεως παροχή ανακριβών ή ελλιπών στοιχείων στην αρχή που είναι αρμόδια για τη χορήγηση επιδότησης. Η διάταξη ενσωματώνει την Οδηγία (ΕΕ) 2017/1371 για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης μέσω του ποινικού δικαίου, και προβλέπει αυστηρότερη ποινή στη βασική της μορφή σε σχέση με το γενικό αδίκημα της απάτης.
Μορφές απάτης που απαντώνται συχνά στην πράξη περιλαμβάνουν την απάτη με πίστωση, την απάτη με υπολογιστή (άρθρο 386Α του Ποινικού Κώδικα), την ασφαλιστική απάτη, την απάτη σε βάρος του ελληνικού δημοσίου, την απάτη με επιδοτήσεις, και την απάτη με επιταγές.
Συχνές Ερωτήσεις
Τι νοείται ως απάτη κατά το ελληνικό δίκαιο;
Απάτη τελεί όποιος, με σκοπό να αποκομίσει ο ίδιος ή άλλος παράνομο περιουσιακό όφελος, βλάπτει ξένη περιουσία με την παράσταση ψευδών γεγονότων ως αληθινών ή με την απόκρυψη ή παρασιώπηση αληθινών γεγονότων, προκαλώντας ή διατηρώντας κατ' αυτόν τον τρόπο πλάνη.
Ποιο είναι το γενικό πλαίσιο ποινής για την απάτη στην Ελλάδα;
Η βασική μορφή της απάτης τιμωρείται με φυλάκιση (γενικά έως 5 έτη).
Ποια ποινή απειλείται όπου η προξενηθείσα ζημία είναι «ιδιαίτερα μεγάλη»;
Όπου η προξενηθείσα ζημία είναι ιδιαίτερα μεγάλη, η ποινή αυξάνεται σε φυλάκιση τουλάχιστον 3 μηνών σε συνδυασμό με χρηματική ποινή.
Ποια ποινή απειλείται όπου η συνολική ζημία υπερβαίνει τις €120.000;
Όπου η συνολική προξενηθείσα ζημία υπερβαίνει τις €120.000, το πλαίσιο ποινής είναι κάθειρξη έως 10 ετών σε συνδυασμό με χρηματική ποινή.
Πώς τιμωρείται η απάτη όταν η ζημία στρέφεται κατά του δημοσίου ή νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου;
Όπου η απάτη στρέφεται άμεσα κατά του ελληνικού δημοσίου, νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, ή οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, και η συνολική ζημία υπερβαίνει τις €120.000, ο νόμος προβλέπει ελάχιστη ποινή κάθειρξης 10 ετών σε συνδυασμό με χρηματική ποινή έως 1.000 ημερήσιες μονάδες. Στην περίπτωση αυτή, το αδίκημα παραγράφεται μόνο μετά την πάροδο 20 ετών.
Ποιες τυπικές περιπτώσεις απάτης ανακύπτουν συχνά στην πράξη;
Στις συχνά απαντώμενες περιπτώσεις απάτης περιλαμβάνονται η απάτη με πίστωση, η απάτη με υπολογιστή (η οποία σήμερα διέπεται ως αυτοτελές αδίκημα από το άρθρο 386Α του Ποινικού Κώδικα), η ασφαλιστική απάτη, η απάτη σε βάρος του ελληνικού δημοσίου, η απάτη με επιδοτήσεις (άρθρο 386Β του Ποινικού Κώδικα), και η απάτη με επιταγές.