Φορολογικά Αδικήματα – Φοροδιαφυγή
Φορολογικό αδίκημα υφίσταται όπου φόροι εκ προθέσεως δεν βεβαιώνονται, δεν βεβαιώνονται πλήρως, ή δεν βεβαιώνονται εμπρόθεσμα, διότι το υπόχρεο σε καταβολή φόρου, υποβολή δήλωσης, ή δήλωση πρόσωπο δεν συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις του έναντι της φορολογικής αρχής. Νομικό έρεισμα αποτελεί κατ’ ουσίαν το άρθρο 66 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Ν. 4174/2013).
Τρέχοντα Όρια Αξίας και Πλαίσια Ποινής
- Απόκρυψη φορολογητέου εισοδήματος ή περιουσιακών στοιχείων (για την αποφυγή φόρου εισοδήματος, του ενιαίου φόρου ακινήτων ΕΝΦΙΑ, ή του ειδικού φόρου ακινήτων ΕΦΑ): φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών, όπου ο διαφυγών φόρος υπερβαίνει τις €100.000 ανά φορολογικό έτος και είδος φόρου.
- Μη καταβολή, εσφαλμένη καταβολή, επιστροφή, συμψηφισμός, ή παρακράτηση οφειλόμενων φόρων: φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών, όπου το ποσό υπερβαίνει τις €50.000 για τον ΦΠΑ, ή τις €100.000 για λοιπούς παρακρατούμενους φόρους και επιβαρύνσεις, ανά φορολογικό έτος.
- Έκδοση, αποδοχή, ή πλαστογράφηση εικονικών ή πλαστών φορολογικών στοιχείων: φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών, ανεξαρτήτως του αν πράγματι διαφεύχθηκαν φόροι ως εκ τούτου – εκτός εάν τα στοιχεία χρησίμευσαν στην τέλεση ενός εκ των προαναφερθέντων αδικημάτων, οπότε η τιμωρία επιβάλλεται μόνο για το κύριο αυτό αδίκημα.
Κατά τον προσδιορισμό της ποινής, λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη το ύψος του αποκρυβέντος ή μη καταβληθέντος ποσού, καθώς και η διάρκεια της απόκρυψης• η χρήση ειδικών τεχνικών απόκρυψης αντιμετωπίζεται ως επιβαρυντικός παράγοντας.
Μη Καταβολή Χρεών προς το Δημόσιο
Η μη καταβολή βεβαιωμένων χρεών προς το δημόσιο και τον δημόσιο τομέα ρυθμίζεται χωριστά (άρθρο 25 Ν. 1882/1990). Όποιος δεν τακτοποιεί τέτοια χρέη για διάστημα άνω των τεσσάρων μηνών τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους, όπου το συνολικό χρέος – συμπεριλαμβανομένων τόκων και προσαυξήσεων – υπερβαίνει τις €100.000• κάτω από το όριο αυτό, δεν υφίσταται αδίκημα. Ο Ν. 5193/2025 έχει επίσης διευρύνει σημαντικά τις δυνατότητες αναστολής: για πρόσωπο που υπάγει τα χρέη του σε ρύθμιση τμηματικής καταβολής ή τυγχάνει αναστολής εκτέλεσης, η ποινική δίωξη αναστέλλεται για τη διάρκεια της ρύθμισης, ή η εκτέλεση ποινής που έχει ήδη επιβληθεί αναβάλλεται.
Σε περίπτωση φορολογικών αδικημάτων τελούμενων από νομικά πρόσωπα, η ποινική δίωξη στρέφεται κατά του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου ή του διευθύνοντος συμβούλου ανώνυμης εταιρείας, των ομορρύθμων εταίρων ομόρρυθμης εταιρείας, του διαχειριστή ετερόρρυθμης εταιρείας ή εταιρείας περιορισμένης ευθύνης, και του διευθυντή, εξουσιοδοτημένου εκπροσώπου, ή πράκτορα αλλοδαπής επιχειρηματικής εγκατάστασης.
Παραδείγματα από την Πράξη
- αποδοχή εικονικών τιμολογίων,
- καταχώριση εικονικών τιμολογίων προς προσομοίωση υψηλότερων δαπανών και, ως εκ τούτου, χαμηλότερης φορολογικής επιβάρυνσης,
- υποβολή διογκωμένων τιμολογίων προκειμένου να ληφθούν υψηλότερες επιδοτήσεις, και
- πώληση εμπορευμάτων σε αλλοδαπές εταιρείες μέσω εικονικών τιμολογίων, με μεταγενέστερη μεταπώληση σε ανύπαρκτες ελληνικές εταιρείες, προκειμένου να επιτευχθεί δολίως έκπτωση φόρου εισροών σε ενδοκοινοτικές συναλλαγές.