Το λαθρεμπόριο αναφέρεται στην παράνομη διακίνηση εμπορευμάτων διά μέσου συνόρου, με καταστρατήγηση τελωνειακών δασμών, φόρων, ή άλλων επιβαρύνσεων, ή εμπορικών περιορισμών.
Νομικό έρεισμα αποτελεί ο Εθνικός Τελωνειακός Κώδικας (Ν. 2960/2001), ο οποίος κωδικοποιήθηκε πιο πρόσφατα εκτενώς με τον Ν. 5162/2024 και έκτοτε έχει αυστηροποιηθεί περαιτέρω. Το λαθρεμπόριο ναρκωτικών, τσιγάρων και όπλων, καθώς και η λαθραία διακίνηση ανθρώπων, έχουν ιδιαίτερη πρακτική σημασία στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ που συνιστά η Ελλάδα.
Πλαίσιο ποινής: το βασικό αδίκημα τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών• για υπότροπους, χρήση όπλων, τέλεση από τουλάχιστον τρία πρόσωπα, ή ζημία κατά του ελληνικού δημοσίου ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το κατώτατο όριο της ποινής αυξάνεται σημαντικά, στις πλέον σοβαρές περιπτώσεις έως κάθειρξη. Ο νομοθέτης έχει αυστηροποιήσει επανειλημμένα τις σχετικές διατάξεις περί ποινών – πιο πρόσφατα σε σχέση με την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού.
Σημείωση: Καθώς ο Τελωνειακός Κώδικας τροποποιείται σήμερα διαρκώς, συνιστάται η επιβεβαίωση του εφαρμοστέου στη συγκεκριμένη περίπτωση πλαισίου ποινής βάσει της τρέχουσας ισχύουσας νομοθεσίας.
Τυπικές εκδηλώσεις περιλαμβάνουν την κατοχή λαθραίων εμπορευμάτων εν γνώσει της παράνομης προέλευσής τους (π.χ. λαθραία τσιγάρα), την πώληση πετρελαίου θέρμανσης ή βενζίνης χωρίς άδεια της τελωνειακής αρχής, την εισαγωγή αποσυναρμολογημένων οχημάτων ως δήθεν ανταλλακτικών με μεταγενέστερη συναρμολόγησή τους στην Ελλάδα, την αφαίρεση ή επικόλληση αριθμών πλαισίου, και τις εικονικές αλλαγές κατοικίας με σκοπό την ατελή εισαγωγή οχημάτων.
Συχνές Ερωτήσεις
Τι νοείται ως λαθρεμπόριο;
Ο όρος λαθρεμπόριο αναφέρεται στην παράνομη διακίνηση εμπορευμάτων διά μέσου συνόρου. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα λαθραία εμπορεύματα είναι σημαντικά ακριβότερα στη χώρα προορισμού απ' ό,τι στη χώρα προέλευσης – λόγω της εκεί οικονομικής κατάστασης, της έλλειψης φυσικών πόρων, ή τελωνειακών, φορολογικών, και άλλων νομοθετικών διατάξεων – ή υπόκεινται σε εμπορικούς περιορισμούς ή είναι άλλως μη διαθέσιμα.
Ποιοι τύποι λαθρεμπορίου έχουν ιδιαίτερη σημασία στην Ελλάδα;
Το λαθρεμπόριο ναρκωτικών, τσιγάρων και όπλων, καθώς και η λαθραία διακίνηση ανθρώπων, έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στα σύνορα της Ελλάδας, τα οποία συνιστούν επίσης τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ.
Ποιο πλαίσιο ποινής εφαρμόζεται στο λαθρεμπόριο;
Ο Εθνικός Τελωνειακός Κώδικας προβλέπει φυλάκιση για το βασικό αδίκημα του λαθρεμπορίου, η συγκεκριμένη διάρκεια της οποίας εξαρτάται από το είδος και την αξία των λαθραίων εμπορευμάτων.
Πώς τιμωρούνται ιδιαίτερα σοβαρές περιπτώσεις λαθρεμπορίου;
Σε επιβαρυντικές περιστάσεις – για παράδειγμα, υποτροπή, χρήση όπλων, τέλεση από κοινού από περισσότερα πρόσωπα, ή ιδιαίτερα υψηλή ζημία κατά του ελληνικού δημοσίου ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης – ο νόμος προβλέπει σημαντικά αυξημένα πλαίσια ποινής, έως μακρόχρονη κάθειρξη.
Ποιες τυπικές περιπτώσεις λαθρεμπορίου ανακύπτουν στην πράξη;
Στις συνήθεις περιπτώσεις λαθρεμπορίου περιλαμβάνονται η κατοχή λαθραίων εμπορευμάτων εν γνώσει της παράνομης προέλευσής τους (π.χ. λαθραία τσιγάρα)• η πώληση πετρελαίου θέρμανσης ή βενζίνης χωρίς άδεια της τελωνειακής αρχής και χωρίς νόμιμη κατοχή• η αποσυναρμολόγηση οχημάτων στο εξωτερικό με σκοπό την εισαγωγή τους ως ανταλλακτικών και τη μεταγενέστερη συναρμολόγησή τους στην Ελλάδα• την αφαίρεση ή επικόλληση αριθμού πλαισίου σε λαθραίο όχημα• και την εικονική μετεγκατάσταση με σκοπό την ατελή εισαγωγή οχήματος στην Ελλάδα, χωρίς πραγματική μετακίνηση προσώπου που κατοικεί στο εξωτερικό.