Παραβίαση Επιχειρηματικού Απορρήτου
Επιχειρηματικό ή εμπορικό απόρρητο συνιστά κάθε γεγονός σχετικό με επιχείρηση το οποίο ο κάτοχός του αποδεδειγμένα διατηρεί μυστικό, το οποίο είναι γνωστό μόνο σε περιορισμένο κύκλο προσώπων, και το οποίο δεν είναι ευχερώς προσβάσιμο σε τρίτους – για παράδειγμα, οικονομικά στοιχεία, μέθοδοι σχεδιασμού και παραγωγής, τεχνική τεχνογνωσία, κατάλογοι πελατών και τιμών, και ορισμένα προσωπικά ζητήματα.
Η αστική προστασία των επιχειρηματικών απορρήτων διέπεται, από το 2019, από τον Ν. 4605/2019, με τον οποίο η Ελλάδα ενσωμάτωσε την Οδηγία (ΕΕ) 2016/943 για την προστασία της τεχνογνωσίας και των επιχειρηματικών πληροφοριών που δεν έχουν αποκαλυφθεί. Ο νόμος παρέχει στον κάτοχο απορρήτου αξιώσεις παράλειψης, άρσης, και αποζημίωσης κατά της παράνομης απόκτησης, χρήσης, ή αποκάλυψης επιχειρηματικών απορρήτων.
Στο ποινικό δίκαιο, η παραβίαση ξένων επιχειρηματικών απορρήτων εξακολουθεί να καλύπτεται ιδίως από το άρθρο 371 του Ποινικού Κώδικα (παραβίαση επαγγελματικού απορρήτου) και από το άρθρο 17 του Νόμου περί Αθέμιτου Ανταγωνισμού (Ν. 146/1914). Βάσει των διατάξεων αυτών, συνιστά ποινικό αδίκημα η αποκάλυψη από πρόσωπο επιχειρηματικού απορρήτου που του έχει εμπιστευθεί στο πλαίσιο σχέσης εργασίας ή εμπιστοσύνης, ή η απόκτηση παράνομης γνώσης αυτού – για παράδειγμα, μέσω βιομηχανικής κατασκοπείας – και η εκμετάλλευσή του για ανταγωνιστικούς σκοπούς.
Ειδικό καθήκον διαφύλαξης ξένων απορρήτων υπέχουν, λόγω του επαγγέλματός τους, ιδίως:
- ιατροί και φαρμακοποιοί,
- ψυχολόγοι,
- δικηγόροι και συμβολαιογράφοι,
- ορκωτοί ελεγκτές, φοροτεχνικοί, και λογιστές, και
- δημόσιοι υπάλληλοι στη δημόσια διοίκηση.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα ποινικά κολάσιμης παραβίασης απορρήτου περιλαμβάνουν τη διαβίβαση εμπιστευτικών εγγράφων σε ανταγωνιστική επιχείρηση, ή την ανεξουσιοδότητη διείσδυση στα ηλεκτρονικά συστήματα δεδομένων επιχείρησης προκειμένου να αντιγραφούν απόρρητα δεδομένα ή ολόκληρα προγράμματα λογισμικού• παράλληλα, μπορεί να έχουν εφαρμογή και τα αδικήματα της ανεξουσιοδότητης πρόσβασης σε πληροφοριακό σύστημα (άρθρο 370Β Ποινικού Κώδικα) και της βλάβης ψηφιακών δεδομένων (άρθρο 379 Ποινικού Κώδικα).
Σημείωση: Καθώς η αρίθμηση των σχετικών διατάξεων του Ποινικού Κώδικα έχει μεταβληθεί από την αναδιατύπωσή του, το εφαρμοστέο πλαίσιο ποινής ή χρηματικής ποινής θα πρέπει να ελέγχεται στη συγκεκριμένη περίπτωση βάσει της τρέχουσας ισχύουσας νομοθεσίας.
Συχνές Ερωτήσεις
Πότε συνιστά η προδοσία επιχειρηματικού απορρήτου ποινικό αδίκημα;
Η προδοσία επιχειρηματικού απορρήτου από εργαζόμενο κατά τη διάρκεια της απασχόλησής του συνιστά ποινικό αδίκημα και γεννά υποχρέωση αποζημίωσης, όπου το απόρρητο του είχε εμπιστευθεί λόγω της εργασιακής σχέσης. Το ίδιο ισχύει και για τη βιομηχανική κατασκοπεία.
Τι νοείται ως επιχειρηματικό απόρρητο;
Ως επιχειρηματικό απόρρητο νοείται κάθε γεγονός σχετικό με επιχείρηση ή εταιρεία το οποίο ο ιδιοκτήτης της επιχείρησης αποδεδειγμένα διατηρεί μυστικό, το οποίο είναι γνωστό μόνο σε περιορισμένο κύκλο προσώπων, και το οποίο δεν είναι ευχερώς προσβάσιμο σε άλλα πρόσωπα. Βάσει του Ν. 4605/2019, απαιτείται επιπλέον η πληροφορία να έχει εμπορική αξία ακριβώς λόγω του απορρήτου χαρακτήρα της, και να υπόκειται σε εύλογα μέτρα διατήρησης του απορρήτου.
Ποιες πληροφορίες μπορούν να συνιστούν επιχειρηματικό ή εμπορικό απόρρητο;
Επιχειρηματικά ή εμπορικά απόρρητα μπορούν να περιλαμβάνουν, ιδίως:
• όλα τα οικονομικά στοιχεία επιχείρησης που δεν είναι ευχερώς προσβάσιμα σε τρίτους•
• μεθόδους σχεδιασμού και παραγωγής•
• τεχνική τεχνογνωσία•
• καταλόγους πελατών και τιμών•
• προσωπικά ζητήματα.
Ποιο πλαίσιο ποινής εφαρμόζεται στις παραβιάσεις επιχειρηματικού απορρήτου;
Το γενικό πλαίσιο ποινής προβλέπει φυλάκιση και χρηματική ποινή όπου η παραβίαση του επιχειρηματικού απορρήτου εξυπηρετεί σκοπούς αθέμιτου ανταγωνισμού. Για την παρέμβαση σε ηλεκτρονικά δεδομένα υπολογιστή που περιέχουν απόρρητα δημόσιων ή ιδιωτικών επιχειρήσεων, ή κρατικά απόρρητα, απειλούνται σημαντικά αυστηρότερες ποινές φυλάκισης. Καθώς ο Ποινικός Κώδικας έχει τροποποιηθεί επανειλημμένα από την αναδιατύπωσή του το 2019 (Ν. 4619/2019), το συγκεκριμένα εφαρμοστέο στη συγκεκριμένη περίπτωση πλαίσιο ποινής θα πρέπει να ελέγχεται βάσει της τρέχουσας ισχύουσας νομοθεσίας.
Ποια τυπικά παραδείγματα υφίστανται για παραβιάσεις επιχειρηματικού απορρήτου;
Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η παράδοση απόρρητων εγγράφων σε ανταγωνιστική εταιρεία, και η παρέμβαση στα ηλεκτρονικά δεδομένα επιχείρησης με σκοπό την αντιγραφή ορισμένων απόρρητων δεδομένων ή ολόκληρου του ηλεκτρονικού προγράμματος.
Ποιες επαγγελματικές ομάδες υπόκεινται σε ειδικό καθήκον διαφύλαξης των επιχειρηματικών απορρήτων τρίτων;
Ειδικό καθήκον διαφύλαξης των επιχειρηματικών απορρήτων τρίτων υπέχουν, ιδίως, οι ακόλουθες επαγγελματικές ομάδες:
• ιατροί και φαρμακοποιοί•
• ψυχολόγοι•
• δικηγόροι και συμβολαιογράφοι•
• ορκωτοί ελεγκτές, φοροτεχνικοί, λογιστές•
• δημόσιοι υπάλληλοι στη δημόσια διοίκηση.