Ενημερωμένο Κείμενο
Με υπουργική απόφαση του Αυγούστου 2012, ανεστάλησαν προσωρινά τόσο η υποβολή νέων αιτήσεων στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) για τη χορήγηση αδειών παραγωγής φωτοβολταϊκών έργων, όσο και η επεξεργασία ήδη εκκρεμών αιτήσεων. Η αναστολή αυτή επεκτεινόταν επίσης στην υποβολή νέων αιτήσεων, και στην επεξεργασία εκκρεμών αιτήσεων, προς τον αρμόδιο διαχειριστή δικτύου για τη χορήγηση προσφορών σύνδεσης με το δίκτυο για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις που απαλλάσσονταν από την υποχρέωση απόκτησης άδειας παραγωγής.
Το καθεστώς αναστολής αυτό έχει αρθεί προ πολλού. Σήμερα, η αδειοδότηση φωτοβολταϊκών έργων στην Ελλάδα διέπεται κυρίως από τον Ν. 4685/2020, τον Ν. 4951/2022 και τον Ν. 5037/2023. Η πρώην άδεια παραγωγής έχει αντικατασταθεί από τη βεβαίωση παραγωγού ΑΠΕ για έργα άνω του 1 MW, ενώ για μικρότερα έργα εφαρμόζονται απλοποιημένες διαδικασίες. Ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΕΔΔΗΕ παραμένουν αρμόδιοι για την έκδοση προσφορών σύνδεσης με το δίκτυο, ανάλογα με το επίπεδο σύνδεσης (σύστημα μεταφοράς ή δίκτυο διανομής).
Ιστορική Αναδρομή στην Προσωρινή Αναστολή της Διαδικασίας Αδειοδότησης για τότε Νέα Φωτοβολταϊκά Έργα, και το Ισχύον Νομικό Καθεστώς
Ιστορικό Πλαίσιο (2012–2013)
Με υπουργική απόφαση του Αυγούστου 2012, ανεστάλησαν προσωρινά τα εξής:
- η υποβολή νέων αιτήσεων στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) για τη χορήγηση αδειών παραγωγής φωτοβολταϊκών έργων,
- η επεξεργασία από τη ΡΑΕ ήδη εκκρεμών αιτήσεων για τη χορήγηση αδειών παραγωγής φωτοβολταϊκών έργων,
- η υποβολή νέων αιτήσεων προς τον αρμόδιο διαχειριστή δικτύου για τη χορήγηση προσφορών σύνδεσης με το δίκτυο για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις απαλλασσόμενες από την υποχρέωση απόκτησης άδειας παραγωγής,
- η επεξεργασία από τον αρμόδιο διαχειριστή δικτύου εκκρεμών αιτήσεων για τη χορήγηση προσφορών σύνδεσης με το δίκτυο για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις απαλλασσόμενες από την υποχρέωση απόκτησης άδειας παραγωγής.
Ισχύον Νομικό Καθεστώς (Ενημέρωση 2025/2026)
Η ανωτέρω περιγραφόμενη αναστολή έχει αρθεί προ πολλού. Το ισχύον σήμερα νομικό πλαίσιο για την αδειοδότηση φωτοβολταϊκών έργων στην Ελλάδα διαμορφώνεται ως εξής:
α) Κατάργηση της Άδειας Παραγωγής για τα Περισσότερα Έργα PV
Ο Ν. 4685/2020 («Εκσυγχρονισμός του Περιβαλλοντικού Δικαίου») και, στη συνέχεια, ο Ν. 4951/2022 («Εκσυγχρονισμός της Αδειοδότησης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας») κατάργησαν την άδεια παραγωγής για φωτοβολταϊκά έργα έως ισχύ 1 MW (και, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, και για μεγαλύτερες εγκαταστάσεις). Για έργα άνω του ορίου αυτού, απαιτείται πλέον βεβαίωση παραγωγού ΑΠΕ (Βεβαίωση Παραγωγού ΑΠΕ) από τη ΡΑΕ, σε αντικατάσταση της πρώην άδειας παραγωγής.
β) Νέο Σύστημα Αδειοδότησης – «Ταχεία Διαδρομή» για Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας
Έχει θεσπιστεί απλοποιημένη και επιταχυνόμενη διαδικασία αδειοδότησης, η οποία περιλαμβάνει:
- ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων μέσω της πλατφόρμας της ΡΑΕ,
- αυστηρές προθεσμίες εξέτασης αιτήσεων από τις αρμόδιες αρχές,
- τη δυνατότητα σιωπηρής έγκρισης όπου η προθεσμία παρέλθει άπρακτη χωρίς απάντηση της αρχής.
γ) Σύνδεση με το Δίκτυο
Αρμόδιοι διαχειριστές δικτύου για την έκδοση προσφορών σύνδεσης παραμένουν:
- ο ΑΔΜΗΕ (Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας) για σύνδεση με το σύστημα μεταφοράς,
- ο ΔΕΔΔΗΕ (διαχειριστής του ελληνικού δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας) για σύνδεση με το δίκτυο διανομής.
Η διαδικασία ακολουθεί τους αντίστοιχους κανόνες του εκάστοτε διαχειριστή δικτύου και τις αποφάσεις της ΡΑΕ.
δ) Αυτοπαραγωγή και Net Metering / Ενεργειακός Συμψηφισμός
Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στο καθεστώς αυτοπαραγωγής (net metering και ενεργειακός συμψηφισμός), το οποίο διέπεται από τον Ν. 4513/2018 και τις τροποποιήσεις του, καθώς και από τον Ν. 5037/2023, ο οποίος έχει διευρύνει σημαντικά τα όρια ισχύος για αυτοπαραγωγούς.
ε) Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας
Εφαρμόζεται το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΦΕΚ Β’ 3143/2023), το οποίο καθορίζει τις χωροταξικές απαιτήσεις για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων.
Επιφύλαξη:
Οι παραπάνω πληροφορίες παρέχονται αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν συνιστούν νομική συμβουλή. Το ελληνικό νομικό πλαίσιο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μεταβάλλεται συχνά. Για κάθε συγκεκριμένο έργο, συνιστάται ο έλεγχος του εκάστοτε ισχύοντος νομικού πλαισίου και η συμβουλή εξειδικευμένου νομικού ή επαγγελματία συμβούλου.
Συχνές Ερωτήσεις
Τι ρύθμιζε η υπουργική απόφαση του Αυγούστου 2012;
Η απόφαση επέβαλε προσωρινή αναστολή, και αναστολή εξέτασης, για σχεδόν όλες τις νέες και ήδη εκκρεμείς διαδικασίες αδειοδότησης στον τομέα των φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα.
Ποιες συγκεκριμένες διαδικασίες επηρεάστηκαν από την αναστολή;
Η αναστολή αφορούσε τέσσερις κύριους τομείς ανάπτυξης έργων:
• Νέες άδειες παραγωγής: δεν μπορούσαν να υποβληθούν νέες αιτήσεις για άδειες παραγωγής στη ρυθμιστική αρχή (ΡΑΕ, σήμερα ΡΑΑΕΥ).
• Εκκρεμείς άδειες παραγωγής: η επεξεργασία ήδη κατατεθειμένων αλλά μη ολοκληρωμένων αιτήσεων ανεστάλη.
• Νέες προσφορές σύνδεσης με το δίκτυο: για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις που δεν υπόκειντο στην υποχρέωση άδειας παραγωγής, δεν μπορούσαν να υποβληθούν νέες αιτήσεις για προσφορές σύνδεσης με το δίκτυο.
• Εκκρεμείς προσφορές σύνδεσης με το δίκτυο: η επεξεργασία ήδη υποβληθεισών αιτήσεων για εγκαταστάσεις απαλλασσόμενες από την υποχρέωση άδειας σύνδεσης με το δίκτυο ανεστάλη.
Από πότε ίσχυε ο κανόνας αυτός, και για πόσο διάστημα παρέμεινε σε ισχύ;
Ο κανόνας τέθηκε σε ισχύ με την υπουργική απόφαση τον Αύγουστο του 2012. Στη συνέχεια χαλάρωσε σταδιακά και έχει έκτοτε αντικατασταθεί από τον ισχύοντα σήμερα νόμο αδειοδότησης (νόμοι 4685/2020 και 4951/2022).