Ιστορικό Πλαίσιο (2012–2014)
Βάσει του Ν. 4093/2012, επιβλήθηκε ειδική εισφορά αλληλεγγύης στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις. Η εισφορά αυτή υπολογιζόταν βάσει των εσόδων από την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας για την περίοδο από 1ης Ιουλίου 2012 έως 30ής Ιουνίου 2014, και εφαρμοζόταν σε εγκαταστάσεις που βρίσκονταν ήδη σε λειτουργία, εγκαταστάσεις σε δοκιμαστική λειτουργία, και εγκαταστάσεις των οποίων είχε ενεργοποιηθεί η σύνδεση με το δίκτυο.
Η ειδική εισφορά αλληλεγγύης υπολογιζόταν βάσει της τιμής feed-in προ ΦΠΑ και ανερχόταν σε:
- 25% για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις που τέθηκαν σε δοκιμαστική λειτουργία, ή των οποίων ενεργοποιήθηκε η σύνδεση με το δίκτυο, έως τον Δεκέμβριο του 2011,
- 30% για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις που τέθηκαν σε δοκιμαστική λειτουργία, ή των οποίων ενεργοποιήθηκε η σύνδεση με το δίκτυο, μετά τον Ιανουάριο του 2012, και των οποίων η τιμή feed-in αντιστοιχούσε στην τιμή αναφοράς του πίνακα του άρθρου 27Α του Ν. 3734/2009 έναν μήνα πριν από τον Φεβρουάριο του 2012,
- 27% για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις που τέθηκαν σε δοκιμαστική λειτουργία, ή των οποίων ενεργοποιήθηκε η σύνδεση με το δίκτυο, μετά τον Ιανουάριο του 2012, και των οποίων η τιμή feed-in αντιστοιχούσε στην τιμή αναφοράς του πίνακα του άρθρου 27Α του Ν. 3734/2009 για την περίοδο από τον Φεβρουάριο του 2012 έως τις 9 Αυγούστου 2012,
- 10% για τις λοιπές εγκαταστάσεις ανανεώσιμης ενέργειας, καθώς και για εγκαταστάσεις συμπαραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας υψηλής απόδοσης (ΣΗΘΥΑ).
Με απόφαση του αρμόδιου υπουργού, η υποχρέωση καταβολής της ειδικής αυτής εισφοράς μπορούσε να παραταθεί κατά ένα ακόμη έτος.
Η εισφορά δεν επιβαλλόταν σε φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις των οποίων η τιμή feed-in αντιστοιχούσε στην τιμή αναφοράς του πίνακα του άρθρου 27Α του Ν. 3734/2009 για ημερομηνία μεταγενέστερη της 9ης Αυγούστου 2012, ούτε σε φορείς εκμετάλλευσης εγκαταστάσεων σε στέγες (net metering).
Ισχύον Νομικό Καθεστώς (Επικαιροποίηση, Ιούνιος 2026)
Η ανωτέρω περιγραφόμενη ειδική εισφορά αλληλεγγύης έχει οριστικά λήξει, καθώς εφαρμοζόταν αποκλειστικά για την περίοδο από 1ης Ιουλίου 2012 έως 30ής Ιουνίου 2014 και συνιστούσε έκτακτο μέτρο της κρίσης.
Το ισχύον πλαίσιο στήριξης και αμοιβής των φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων στην Ελλάδα διαμορφώνεται ως εξής:
1. α) Νέο Σύστημα Στήριξης – Λειτουργική Ενίσχυση (Ν. 4414/2016)
Ο Ν. 4414/2016 κατάργησε το σύστημα σταθερής τιμής feed-in και το αντικατέστησε με σύστημα λειτουργικής ενίσχυσης με τη μορφή κυμαινόμενης πριμοδότησης (Feed-in Premium – FiP). Βάσει του συστήματος αυτού:
- οι παραγωγοί πωλούν την ηλεκτρική ενέργεια στην αγορά,
- λαμβάνουν επιπλέον διαφορική πριμοδότηση ίση με τη διαφορά μεταξύ της τιμής αναφοράς (RP) και της τιμής αγοράς,
- η τιμή αναφοράς καθορίζεται από τη ΡΑΕ μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών (διαγωνισμών).
1. β) Ανταγωνιστικές Διαδικασίες – Διαγωνισμοί
Από το 2016, η λειτουργική ενίσχυση για νέες εγκαταστάσεις ανανεώσιμης ενέργειας κατανέμεται αποκλειστικά μέσω ανταγωνιστικών διαγωνιστικών διαδικασιών, που διενεργεί η ΡΑΕ βάσει του Ν. 4414/2016 και των αντίστοιχων υπουργικών αποφάσεων. Οι διαδικασίες αυτές διεξάγονται τακτικά και καλύπτουν διάφορες κατηγορίες ανανεώσιμης ενέργειας.
1. γ) Αυτοπαραγωγή – Net Metering / Ενεργειακός Συμψηφισμός
Το καθεστώς αυτοπαραγωγής (net metering και ενεργειακός συμψηφισμός) διέπεται από τον Ν. 4513/2018 και την τροποποίησή του με τον Ν. 5037/2023, ο οποίος έχει διευρύνει σημαντικά τα όρια ισχύος και τις δυνατότητες εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού.
1. δ) Ειδική Εισφορά επί των Υπερκερδών (2022–2023)
Στο πλαίσιο της ενεργειακής κρίσης του 2022, επιβλήθηκε ειδική εισφορά επί των υπερκερδών των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας βάσει του Ν. 4986/2022, εφαρμοστικού του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/1854 του Συμβουλίου. Η εισφορά αυτή αφορούσε κυρίως την περίοδο Σεπτεμβρίου 2022 – Ιουνίου 2023 και δεν σχετίζεται με την προγενέστερη εισφορά αλληλεγγύης του Ν. 4093/2012. Έχει έκτοτε ομοίως λήξει.
Επιφύλαξη:
Οι παραπάνω πληροφορίες παρέχονται αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν συνιστούν νομική συμβουλή. Το ελληνικό νομικό πλαίσιο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μεταβάλλεται συχνά. Για κάθε συγκεκριμένο έργο, συνιστάται ο έλεγχος του εκάστοτε ισχύοντος νομικού πλαισίου και η συμβουλή εξειδικευμένου νομικού ή επαγγελματία συμβούλου.
Συχνές Ερωτήσεις
Τι ήταν η εισφορά αλληλεγγύης για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις;
Βάσει του Ν. 4093/2012, θεσπίστηκε ειδική εισφορά αλληλεγγύης, επιβαλλόμενη στους παραγωγούς ηλιακής ηλεκτρικής ενέργειας. Υπολογιζόταν βάσει των εσόδων (αμοιβή feed-in προ ΦΠΑ) που παράγονταν κατά την περίοδο από 1ης Ιουλίου 2012 έως 30ής Ιουνίου 2014.
Ποιες εγκαταστάσεις επηρεάζονταν από την εισφορά αυτή;
Η εισφορά εφαρμοζόταν σε εγκαταστάσεις που βρίσκονταν ήδη σε λειτουργία, ήταν σε δοκιμαστική λειτουργία, ή των οποίων η σύνδεση ενεργοποιήθηκε κατά την περίοδο αυτή. Το ποσοστό εξαρτιόταν από την ημερομηνία θέσης σε λειτουργία ή την ισχύουσα τιμή feed-in:
• Εισφορά 25%: για εγκαταστάσεις που τέθηκαν σε δοκιμαστική λειτουργία ή συνδέθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2011.
• Εισφορά 30%: για εγκαταστάσεις από 1ης Ιανουαρίου 2012, των οποίων η αμοιβή βασιζόταν σε τιμές αναφοράς προγενέστερες του Φεβρουαρίου 2012.
• Εισφορά 27%: για εγκαταστάσεις από 1ης Ιανουαρίου 2012, των οποίων η αμοιβή βασιζόταν σε τιμές αναφοράς μεταξύ Φεβρουαρίου 2012 και 9ης Αυγούστου 2012.
• Εισφορά 10%: για λοιπές εγκαταστάσεις ανανεώσιμης ενέργειας, και για εγκαταστάσεις ΣΗΘΥΑ (συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας).
Ποιος απαλλασσόταν από την καταβολή της εισφοράς αλληλεγγύης;
Απαλλάσσονταν από την υποχρέωση καταβολής:
• Εγκαταστάσεις σε στέγες: οι φορείς εκμετάλλευσης φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων σε κτίρια δεν όφειλαν να καταβάλουν την εισφορά αυτή.
• Νεότερες τιμές: εγκαταστάσεις των οποίων η αμοιβή feed-in βασιζόταν σε τιμές αναφοράς που είχαν καθοριστεί για ημερομηνία μεταγενέστερη της 9ης Αυγούστου 2012.
Μπορούσε να παραταθεί η περίοδος καταβολής;
Ναι, με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, η υποχρέωση καταβολής της ειδικής αυτής εισφοράς μπορούσε να παραταθεί κατ' ανώτατο όριο κατά ένα ακόμη έτος. Περαιτέρω, μόνιμη συνέχιση δεν προβλεπόταν από τον νόμο.

