1. Επισκόπηση των Απαιτήσεων της Διαδικασίας Αδειοδότησης για την Κατασκευή Φωτοβολταϊκής Εγκατάστασης Βάσει της Ισχύουσας Νομοθεσίας
Σημείωση Επικαιρότητας: Το πρωτότυπο κείμενο αναφερόταν στο νομικό καθεστώς του Ιανουαρίου 2013.
Το ισχύον πλαίσιο διέπεται κυρίως από τον Ν. 4685/2020, τον Ν. 4951/2022 και τον Ν. 5037/2023.
Οι αρμοδιότητες που ασκούσαν παλαιότερα η ΔΕΗ και ο ΔΕΣΜΗΕ ασκούνται πλέον από τον ΔΕΔΔΗΕ / ΑΔΜΗΕ και τον ΔΑΠΕΕΚ αντίστοιχα.
Η παλαιά Άδεια Παραγωγής έχει αντικατασταθεί από τη Βεβαίωση Παραγωγού ΑΠΕ για έργα άνω του 1 MW.
6.1. Φωτοβολταϊκές Εγκαταστάσεις έως 500 kW
Για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις ισχύος έως 500 kW, απαιτούνται τα ακόλουθα βήματα:
α) Περιβαλλοντική Αδειοδότηση
Βάσει του Ν. 4685/2020 (άρθρα 1 επ.) και της ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/11936/836/2021 (ΦΕΚ Β’ 669/2021), τα φωτοβολταϊκά έργα κατατάσσονται σε κατηγορίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης ως εξής:
- Εγκαταστάσεις έως 1 MW εντάσσονται κατά κανόνα στην Κατηγορία Β (Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις – ΠΠΔ), εφόσον δεν εντοπίζονται σε ευαίσθητες περιοχές. Δεν απαιτείται η έκδοση πλήρους ΑΕΠΟ (Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων), αλλά αρκεί η υπαγωγή σε ΠΠΔ μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
- Εγκαταστάσεις σε ευαίσθητες περιοχές (π.χ. Natura 2000, δασικές εκτάσεις) εντάσσονται στην Κατηγορία Α2 ή Α1 και απαιτούν πλήρη διαδικασία ΜΠΕ/ΑΕΠΟ.
β) Αδειοδότηση Εγκατάστασης και Λειτουργίας
- Για εγκαταστάσεις έως 1 MW: Δεν απαιτείται πλέον Άδεια Παραγωγής ούτε Άδεια Εγκατάστασης από την Περιφέρεια (για τις περισσότερες περιπτώσεις). Αντ’ αυτής, απαιτείται Βεβαίωση Ειδικών Εγκαταστάσεων ή απλή γνωστοποίηση, ανάλογα με την κατηγορία και την τοποθεσία του έργου.
- Ειδικά για εγκαταστάσεις αυτοπαραγωγής (net metering / energy offset) έως 1 MW: Ισχύει απλοποιημένη διαδικασία βάσει του Ν. 4513/2018 και του Ν. 5037/2023.
γ) Οικοδομική Άδεια
- Για τις περισσότερες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις επί εδάφους απαιτείται Έγκριση Εργασιών Μικρής Κλίμακας (ΕΕΜΚ) από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης (ΥΔΟΜ), σύμφωνα με το άρθρο 29 του Ν. 4495/2017.
- Κατ’ εξαίρεση, απαιτείται πλήρης Οικοδομική Άδεια εάν τα χρησιμοποιούμενα στοιχεία (π.χ. ορισμένα συστήματα ανίχνευσης/trackers) δεν εμπίπτουν πλέον στις ρυθμίσεις περί εργασιών μικρής κλίμακας.
δ) Σύνδεση στο Δίκτυο
- Υποβολή αίτησης για Προσφορά Σύνδεσης στον ΔΕΔΔΗΕ (Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας), ο οποίος έχει αντικαταστήσει την παλαιά ΔΕΗ στη λειτουργία αυτή.
- Υπογραφή Σύμβασης Σύνδεσης με τον ΔΕΔΔΗΕ.
- Για εγκαταστάσεις που συνδέονται στο Σύστημα Μεταφοράς: αρμόδιος είναι ο ΑΔΜΗΕ.
ε) Σύμβαση Πώλησης Ηλεκτρικής Ενέργειας / Λειτουργική Ενίσχυση
- Υπογραφή Σύμβασης Λειτουργικής Ενίσχυσης (ΣΛΕ) με τον ΔΑΠΕΕΚ (Διαχειριστής ΑΠΕ και Εγγυήσεων Προέλευσης), ο οποίος έχει αντικαταστήσει τον παλαιό ΔΕΣΜΗΕ.
- Εναλλακτικά, για αυτοπαραγωγούς: Σύμβαση Συμψηφισμού βάσει του καθεστώτος net metering/energy offset.
6.2. Φωτοβολταϊκές Εγκαταστάσεις Ισχύος από 500 kWp έως 1.000 kWp
Για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις ισχύος από 500 kWp έως 1.000 kWp, ισχύουν τα εξής:
α) Βεβαίωση Παραγωγού ΑΠΕ (πρώην Άδεια Παραγωγής)
- Βάσει του Ν. 4951/2022, η παλαιά Άδεια Παραγωγής καταργήθηκε για εγκαταστάσεις έως 1 MW. Για το εύρος 500 kWp–1 MWp, δεν απαιτείται πλέον ούτε Άδεια Παραγωγής ούτε Βεβαίωση Παραγωγού ΑΠΕ (η τελευταία απαιτείται μόνο για εγκαταστάσεις άνω του 1 MW).
- Απαιτείται ωστόσο η εγγραφή στο Μητρώο ΑΠΕ της ΡΑΕ.
β) Περιβαλλοντική Αδειοδότηση
- Εγκαταστάσεις 500 kWp–1 MWp εντάσσονται κατά κανόνα στην Κατηγορία Β (ΠΠΔ), εκτός εάν εντοπίζονται σε ευαίσθητες περιοχές, οπότε απαιτείται ΑΕΠΟ (Κατηγορία Α2).
- Η διαδικασία διεκπεραιώνεται ηλεκτρονικά μέσω του Ηλεκτρονικού Περιβαλλοντικού Μητρώου (ΗΠΜ).
- Εφόσον απαιτείται ΑΕΠΟ, η αρμόδια αρχή είναι η αρμόδια Αποκεντρωμένη Διοίκηση ή το ΥΠΕΝ, ανάλογα με την κατηγορία.
γ) Άδεια Εγκατάστασης
- Για εγκαταστάσεις 500 kWp–1 MWp: Βάσει του Ν. 4951/2022 (άρθρο 12 επ.), εφόσον δεν απαιτείται ΑΕΠΟ, δεν απαιτείται χωριστή Άδεια Εγκατάστασης από την Περιφέρεια. Η περιβαλλοντική αδειοδότηση (ΠΠΔ ή ΑΕΠΟ) ενσωματώνει πλέον και τα σχετικά περιβαλλοντικά όρια λειτουργίας.
- Εάν απαιτείται ΑΕΠΟ, η διαδικασία περιλαμβάνει τη γνωμοδότηση συναρμόδιων υπηρεσιών (Δασαρχείο, Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης, Εφορεία Αρχαιοτήτων κ.λπ.).
δ) Οικοδομική Άδεια
- Ομοίως με τις εγκαταστάσεις έως 500 kW: κατά κανόνα Έγκριση Εργασιών Μικρής Κλίμακας (ΕΕΜΚ) βάσει του Ν. 4495/2017, κατ’ εξαίρεση πλήρης Οικοδομική Άδεια.
ε) Σύνδεση στο Δίκτυο
- Υποβολή αίτησης για Προσφορά Σύνδεσης στον ΔΕΔΔΗΕ ή στον ΑΔΜΗΕ, ανάλογα με το επίπεδο τάσης σύνδεσης.
- Υπογραφή Σύμβασης Σύνδεσης.
στ) Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης / Πώλησης Ηλεκτρικής Ενέργειας
- Υπογραφή Σύμβασης Λειτουργικής Ενίσχυσης (ΣΛΕ) με τον ΔΑΠΕΕΚ, μετά την επιτυχή συμμετοχή σε ανταγωνιστική διαδικασία (auction) της ΡΑΕ βάσει του Ν. 4414/2016.
ζ) Άδεια Λειτουργίας
- Βάσει του Ν. 4951/2022, για εγκαταστάσεις έως 1 MW η Άδεια Λειτουργίας έχει απλοποιηθεί σημαντικά και αντικαταστάθηκε από γνωστοποίηση έναρξης λειτουργίας προς την αρμόδια αρχή, αντί της παλαιάς διαδικασίας έκδοσης άδειας από την Περιφέρεια.
6.3. Φωτοβολταϊκές Εγκαταστάσεις Ισχύος άνω των 1.000 kWp (1 MWp)
(Νέα κατηγορία που δεν υπήρχε στο πρωτότυπο κείμενο του 2013 – προστίθεται για πληρότητα)
Για εγκαταστάσεις άνω του 1 MWp:
- Απαιτείται Βεβαίωση Παραγωγού ΑΠΕ από τη ΡΑΕ (αντικατέστησε την Άδεια Παραγωγής).
- Απαιτείται ΑΕΠΟ (Κατηγορία Α1 ή Α2, ανάλογα με την ισχύ και την τοποθεσία).
- Απαιτείται Άδεια Εγκατάστασης από την αρμόδια Περιφέρεια.
- Απαιτείται συμμετοχή σε ανταγωνιστική διαδικασία (auction) για λήψη Σύμβασης Λειτουργικής Ενίσχυσης.
- Απαιτείται Άδεια Λειτουργίας από την αρμόδια Περιφέρεια.
Αποποίηση ευθύνης: Οι ανωτέρω πληροφορίες παρέχονται αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν συνιστούν νομική συμβουλή. Το ελληνικό νομοθετικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ μεταβάλλεται συχνά. Για κάθε συγκεκριμένο έργο συνιστάται η επικαιροποιημένη επαλήθευση του ισχύοντος νομικού πλαισίου και η προσφυγή σε εξειδικευμένο νομικό ή τεχνικό σύμβουλο.