Σημείωση για την Παρούσα Ενημέρωση:
Το αρχικό κείμενο βασίζεται στον Ν. 4152/2013. Έκτοτε, το ελληνικό νομικό πλαίσιο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έχει μεταβληθεί σημαντικά, ιδίως μέσω των νόμων 4414/2016, 4685/2020, 4964/2022 και 5037/2023. Το παρακάτω κείμενο λαμβάνει υπόψη τους ισχύοντες κανόνες.
Μεταβολές στο Νομικό Πλαίσιο για Εγκαταστάσεις Ανανεώσιμης Ενέργειας
Ισχύον Νομικό Πλαίσιο (Ιούνιος 2026)
Οι φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις έχουν εξελιχθεί σε μία από τις πλέον ελκυστικές και επικερδείς επενδύσεις στην Ελλάδα – τόσο για Έλληνες πολίτες όσο και για αλλοδαπούς επενδυτές. Η επενδυτική αυτή ευκαιρία είναι ανοικτή σε κάθε ενδιαφερόμενο σε ελληνικό έδαφος και προσφέρει σημαντικά οικονομικά πλεονεκτήματα και δυνατότητες απόδοσης εντός του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.
Εγγυητική Επιστολή
Με την αποδοχή της οριστικής προσφοράς σύνδεσης με το δίκτυο για εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ΑΠΕ) ή από συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας υψηλής απόδοσης (ΣΗΘΥΑ), πρέπει να υποβληθεί εγγυητική επιστολή στον αρμόδιο διαχειριστή δικτύου (ΔΕΔΔΗΕ ή ΑΔΜΗΕ), σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις βάσει του Ν. 4685/2020 και του Ν. 4964/2022.
Η αποδοχή της οριστικής προσφοράς σύνδεσης με το δίκτυο πρέπει να πραγματοποιηθεί εντός δύο (2) μηνών από την έκδοσή της. Η μη αποδοχή εντός της προθεσμίας αυτής συνεπάγεται αυτοδίκαιη ακύρωση της προσφοράς. Η εγγυητική επιστολή πρέπει να έχει διάρκεια τουλάχιστον 2 ετών και να παρατείνεται πριν από τη λήξη της – έως την έναρξη της δοκιμαστικής λειτουργίας της εγκατάστασης ή, όπου δεν προβλέπεται δοκιμαστική λειτουργία, έως τη θέση σε λειτουργία της σύνδεσης με το δίκτυο.
Ύψος της Εγγυητικής Επιστολής (Ισχύοντα Ποσά βάσει του Ν. 4964/2022 και Υπουργικών Αποφάσεων):
Εύρος Ισχύος | Ποσό ανά MW |
Έως 1 MW | €60.000 (αναλογικά για ισχύ κάτω του 1 MW) |
1 MW έως 10 MW | €30.000 |
10 MW έως 100 MW | €20.000 |
Άνω των 100 MW | €10.000 |
Σημείωση:
Τα παραπάνω ποσά ενδέχεται να έχουν αναπροσαρμοστεί με πιο πρόσφατες υπουργικές αποφάσεις. Συνιστάται έλεγχος με τον αρμόδιο διαχειριστή δικτύου ή με τη ΡΑΕ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας).
Η εγγυητική επιστολή καταπίπτει υπέρ του ειδικού λογαριασμού για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (τον οποίο διαχειρίζεται η ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε., διάδοχος της ΛΑΓΗΕ), εκτός εάν παραταθεί τουλάχιστον τρεις (3) εργάσιμες ημέρες πριν από τη λήξη της, ή εάν η αντίστοιχη σύμβαση σύνδεσης με το δίκτυο δεν τεθεί σε ισχύ εντός της περιόδου ισχύος της οριστικής προσφοράς σύνδεσης.
Μόλις τεθεί σε ισχύ η σύμβαση σύνδεσης με το δίκτυο, το ύψος της εγγυητικής επιστολής μειώνεται στο ¼ του αρχικού ποσού.
Εξαίρεση:
Φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις σε κτίρια απαλλάσσονται από την υποχρέωση υποβολής εγγυητικής επιστολής, ανεξαρτήτως εγκατεστημένης ισχύος.
Σύστημα Στήριξης – Από Εγγυημένες Τιμές Feed-in σε Ανταγωνιστικές Διαδικασίες
Το σύστημα στήριξης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έχει μεταβληθεί θεμελιωδώς από το 2013. Βάσει του Ν. 4414/2016 και μεταγενέστερων τροποποιήσεων, ισχύει το εξής:
- Οι σταθερές τιμές feed-in για νέες εγκαταστάσεις έχουν καταργηθεί.
- Έχει θεσπιστεί το σύστημα συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης (ΣΛΕ) με τη μορφή κυμαινόμενης πριμοδότησης (Sliding Premium / Contract for Difference – CfD).
- Οι τιμές αναφοράς καθορίζονται πλέον μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών (διαγωνισμών) που διενεργεί η ΡΑΕ βάσει του Ν. 4685/2020 και του Ν. 4964/2022.
- Οι διαγωνισμοί διενεργούνται είτε ανά τεχνολογία είτε με τεχνολογικά ουδέτερο τρόπο• το αποτέλεσμα καθορίζει την τιμή αναφοράς για κάθε επιτυχούσα εγκατάσταση.
Αυτοπαραγωγή και Ενεργειακός Συμψηφισμός (Net Metering / Εικονικό Net Metering):
- Το net metering (ενεργειακός συμψηφισμός) έχει κατοχυρωθεί νομοθετικά και διευρυνθεί, επιτρέποντας σε ιδιώτες και επιχειρήσεις να συμψηφίζουν την παραγόμενη ενέργεια με την κατανάλωσή τους.
- Ο εικονικός ενεργειακός συμψηφισμός (virtual net metering) επεκτείνει τη δυνατότητα αυτή σε περισσότερα σημεία κατανάλωσης.
- Εφαρμόζονται τα άρθρα 14Α και 14Β του Ν. 3468/2006, όπως τροποποιήθηκαν με τον Ν. 4964/2022 και συμπληρωματικές υπουργικές αποφάσεις.
Ειδική Εισφορά Αλληλεγγύης – Κατάργηση
Η ειδική εισφορά αλληλεγγύης (με συντελεστές 34% έως 42%), που θεσπίστηκε με τον Ν. 4152/2013 και εφαρμοζόταν σε εγκαταστάσεις που τέθηκαν σε λειτουργία από το 2013 και μετά, έχει καταργηθεί για τη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων. Τα μέτρα αυτά συνιστούσαν έκτακτες ρυθμίσεις της οικονομικής κρίσης και δεν εφαρμόζονται πλέον σε νέες εγκαταστάσεις.
Μεταβατικές ρυθμίσεις ενδέχεται να ισχύουν για εγκαταστάσεις που υπάγονται στις παλαιές συμβάσεις πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας (ΣΠΕ) και εξακολουθούν να λειτουργούν βάσει του παλαιού καθεστώτος στήριξης. Απαιτείται εξατομικευμένη νομική εξέταση.
Άδειες Παραγωγής και Απαλλαγές – Ν. 4685/2020
Ο Ν. 4685/2020 («Εκσυγχρονισμός της Διαδικασίας Αδειοδότησης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας») απλοποίησε σημαντικά το σύστημα αδειοδότησης:
- Η υποχρέωση απόκτησης άδειας παραγωγής για εγκαταστάσεις ΑΠΕ με ισχύ έως 1 MW (προηγουμένως 500 kW) έχει καταργηθεί.
- Η βεβαίωση παραγωγού ΑΠΕ έχει θεσπιστεί ως απλοποιημένη διαδικασία για μικρότερες εγκαταστάσεις.
- Για εγκαταστάσεις άνω του 1 MW, εξακολουθεί να απαιτείται άδεια παραγωγής από τη ΡΑΕ• η διαδικασία υποστηρίζεται από το Πληροφοριακό Σύστημα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΠΣΑΠΕ).
Ετήσιο Τέλος για τηΔιατήρηση της Άδειας Παραγωγής:
Η υποχρέωση καταβολής ετήσιου τέλους €1.000/MW στη ΔΑΠΕΕΠ (πρώην ΛΑΓΗΕ) από κατόχους άδειας παραγωγής που δεν έχουν ακόμη θέσει σε λειτουργία την εγκατάστασή τους εξακολουθεί να ισχύει, υπό τις εξής προϋποθέσεις:
- Για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις: μετά από ένα (1) έτος από την ημερομηνία έκδοσης της άδειας παραγωγής.
- Για λοιπές εγκαταστάσεις ΑΠΕ: μετά από τρία (3) έτη από την ημερομηνία έκδοσης της άδειας παραγωγής.
Η μη έγκαιρη καταβολή του τέλους συνεπάγεται την αυτοδίκαιη κατάπτωση της άδειας παραγωγής.
Πορεία προς τους Εθνικούς Στόχους και Πλαίσιο για το 2030
Βάσει του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) και του αναθεωρημένου ΕΣΕΚ 2024–2030, η Ελλάδα έχει θέσει φιλόδοξους στόχους:
- Μερίδιο ΑΠΕ τουλάχιστον 80% στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2030.
- Εγκατάσταση φωτοβολταϊκής ισχύος άνω των 13 GW έως το 2030.
- Επέκταση της αποθήκευσης ενέργειας (αποθήκευση με συσσωρευτές, αντλησιοταμίευση) ως απαραίτητου συμπληρώματος της ανανεώσιμης ενέργειας.
Σημαντική Νομική Επισήμανση
Όλες οι πληροφορίες στις σελίδες αυτές παρέχονται χωρίς εγγύηση ή ευθύνη. Ιούνιος 2026.
Το νομικό πλαίσιο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα εξελίσσεται διαρκώς. Για κάθε επενδυτική απόφαση, συνιστούμε τη συμβουλή εξειδικευμένου νομικού ή ενεργειακού συμβούλου και τον έλεγχο της ισχύουσας νομοθεσίας μέσω των εξής φορέων:
- ΡΑΕ: www.rae.gr
- ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε.: www.dapeep.gr
- ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε.: www.deddie.gr
- Εθνικό Τυπογραφείο (Εφημερίδα της Κυβερνήσεως): www.et.gr
Συχνές Ερωτήσεις
Ποιος ήταν ο σκοπός του Ν. 4152/2013 στον τομέα των φωτοβολταϊκών;
Ο νόμος αποσκοπούσε στη ρύθμιση των επενδύσεων σε φωτοβολταϊκά (PV) στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της τότε κρίσης. Έδωσε τόσο σε Έλληνες πολίτες όσο και σε διεθνείς επενδυτές πρόσβαση στα οφέλη και στη διανομή κερδών τέτοιων εγκαταστάσεων.
Ποιες ήταν οι απαιτήσεις για την εγγυητική επιστολή (από την 1η Μαΐου 2014);
Με την αποδοχή οριστικής προσφοράς σύνδεσης για εγκαταστάσεις ΑΠΕ ή ΣΗΘΥΑ (συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας), έπρεπε να υποβληθεί εγγυητική επιστολή στον διαχειριστή.
• Προθεσμία: αποδοχή της προσφοράς εντός δύο μηνών από την έκδοση, άλλως κατάπτωση.
• Διάρκεια: τουλάχιστον δύο έτη, με δυνατότητα παράτασης έως τη δοκιμαστική λειτουργία ή τη θέση σε λειτουργία.
• Ύψος (ανά ονομαστική ισχύ): έως 1 MW €60.000 (μειούμενο αναλογικά), 1–10 MW €30.000/MW, 10–100 MW €20.000/MW, άνω των 100 MW €10.000/MW.
Τι συνέβαινε σε περίπτωση μη παράτασης ή εγκατάλειψης του έργου;
• Κατάπτωση: η εγγυητική επιστολή καταπίπτει υπέρ ειδικού λογαριασμού εάν δεν παρατεινόταν τουλάχιστον τρεις εργάσιμες ημέρες πριν από τη λήξη της, ή εάν δεν συναπτόταν σύμβαση σύνδεσης.
• Μείωση: με την ενεργοποίηση της σύμβασης σύνδεσης, το ύψος της εγγύησης μειωνόταν στο ένα τέταρτο του αρχικού ποσού.
• Επιστροφή: οι επενδυτές μπορούσαν να ανακτήσουν εγγυήσεις που είχαν ήδη υποβληθεί για έργα σύνδεσης που δεν πραγματοποιήθηκαν, εάν προέβαιναν σε ένορκη δήλωση εντός δύο μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου ότι δεν συνέχιζαν το έργο.
Υπήρχαν εξαιρέσεις από την υποχρέωση εγγυητικής επιστολής;
Ναι, οι φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις σε κτίρια (ανεξαρτήτως μεγέθους) απαλλάσσονταν γενικά από την υποχρέωση υποβολής εγγυητικής επιστολής.
Ποιοι κανόνες ίσχυαν για ήδη υφιστάμενες προσφορές σύνδεσης;
Όπου υπήρχε ήδη προσφορά σύνδεσης πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου, χωρίς να έχει συναφθεί σύμβαση, η εγγυητική επιστολή έπρεπε να υποβληθεί εντός ενός μηνός – στις περιπτώσεις αυτές το ποσό ήταν μόνο το ήμισυ των συνήθων συντελεστών.
Πότε ανεστάλη η υπογραφή συμβάσεων;
Η σύναψη συμβάσεων σύνδεσης και πώλησης (με τη ΛΑΓΗΕ, προκάτοχο της σημερινής ΔΑΠΕΕΠ) για φωτοβολταϊκή ηλεκτρική ενέργεια ανεστάλη έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013. Εξαιρούνταν οι φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις σε κτίρια (ιδίως σε στέγες), εφόσον υπήρχε πλήρης φάκελος έτοιμος προς υπογραφή έως την ημερομηνία αυτή.
Πόσο υψηλή ήταν τότε η εισφορά αλληλεγγύης;
Η ειδική εισφορά αλληλεγγύης καθορίστηκε ως εξής, ανάλογα με την ημερομηνία θέσης σε λειτουργία:
• 34% έως 37%: για εγκαταστάσεις που συνδέθηκαν με το δίκτυο μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 2013 και 30ής Ιουνίου 2013 (εξαιρουμένων αγροτών και μη διασυνδεδεμένων νησιών).
• 40% έως 42%: για εγκαταστάσεις που τέθηκαν σε λειτουργία μετά την 1η Ιουλίου 2013.
(Για περισσότερα σχετικά με τη γενική εισφορά αλληλεγγύης για παραγωγούς φωτοβολταϊκής ενέργειας, βλ. τη χωριστή μας ενότητα συχνών ερωτήσεων επί του θέματος αυτού.)
Ποια ετήσια τέλη ίσχυαν για τους κατόχους αδειών;
Οι κάτοχοι αδειών παραγωγής όφειλαν να καταβάλλουν ετήσιο τέλος €1.000 ανά MW στη ΛΑΓΗΕ, αρχής γενομένης ένα έτος μετά την έκδοση της άδειας (φωτοβολταϊκά) ή τρία έτη μετά την έγκριση (λοιπές εγκαταστάσεις ΑΠΕ)• σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής, η άδεια παραγωγής καταπίπτει αυτοδικαίως.