Νομικό Πλαίσιο Φωτοβολταϊκών Συστημάτων στην Ελλάδα

Ενημερωμένο και Ενοποιημένο Κείμενο – Νομικό Πλαίσιο Φωτοβολταϊκών Συστημάτων στην Ελλάδα (Ιούνιος 2026)

Σημείωση: Το παρόν κείμενο ενσωματώνει και επικαιροποιεί όλες τις προγενέστερες ενότητες βάσει του ισχύοντος νομικού πλαισίου, κυρίως των Ν. 4685/2020, Ν. 4964/2022 και Ν. 5037/2023. Παλαιότερες αναφορές σε ΛΑΓΗΕ, ΔΕΗ (ως αρμόδιου φορέα δικτύου) και ΔΕΣΜΗΕ έχουν αντικατασταθεί από τους νυν αρμόδιους φορείς ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε., ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. και ΑΔΜΗΕ Α.Ε. αντίστοιχα.

 

Νομικό Πλαίσιο για Φωτοβολταϊκά Συστήματα στην Ελλάδα

 

1. Το Νομικό Πλαίσιο Αδειοδότησης και Λειτουργίας Φωτοβολταϊκής Μονάδας

Σημείωση: Το ισχύον νομικό πλαίσιο διαμορφώνεται κυρίως από τις διατάξεις του Ν. 4685/2020, του Ν. 4964/2022 και του Ν. 5037/2023, οι οποίοι αντικατέστησαν και συμπλήρωσαν τις προγενέστερες διατάξεις των Ν. 4093/2012, 3851/2010, 3468/2006 και συναφών νόμων.

Εθνικοί Στόχοι – Αναθεωρημένο ΕΣΕΚ 2024–2030

Σύμφωνα με το αναθεωρημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ 2024–2030) και τους στόχους της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2023/2413 (RED III), οι εθνικοί στόχοι περιλαμβάνουν:

• Συμμετοχή ΑΠΕ στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας τουλάχιστον 35% έως το 2030
• Συμμετοχή ΑΠΕ στην ακαθάριστη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας τουλάχιστον 80% έως το 2030
• Εγκατάσταση φωτοβολταϊκής ισχύος άνω των 13 GW έως το 2030
• Ενσωμάτωση ενεργειακής αποθήκευσης ως αναπόσπαστο τμήμα του ενεργειακού συστήματος
• Τουλάχιστον 42% ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση για θέρμανση και ψύξη έως το 2030
• Τουλάχιστον 29% ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση ενέργειας στις μεταφορές έως το 2030

 

1.1. Διαδικασία Αδειοδότησης βάσει της Ισχύουσας Νομοθεσίας

1.1.1. Διάκριση βάσει Εγκατεστημένης Ισχύος

 

Σύμφωνα με τον Ν. 4685/2020, η διαδικασία αδειοδότησης διαφέρει ανάλογα με την εγκατεστημένη ισχύ:

Κατηγορία	Ισχύς	Απαιτούμενη Διαδικασία
Μικρές εγκαταστάσεις	Έως 1 MW	Βεβαίωση Παραγωγού ΑΠΕ (απλοποιημένη διαδικασία)
Μεσαίες / Μεγάλες εγκαταστάσεις	Άνω του 1 MW	Άδεια Παραγωγής από τη ΡΑΕ

 

1.1.2. Μονάδες ισχύος άνω του 1 MW

1.1.2.1. Άδεια Παραγωγής

Οι μονάδες με εγκατεστημένη ισχύ άνω του 1 MW απαιτούν Άδεια Παραγωγής, η οποία χορηγείται από τη ΡΑΕ βάσει των ακόλουθων κριτηρίων:

• Εθνική ασφάλεια και δημόσια υγεία
• Ενεργειακή απόδοση και ωριμότητα του έργου
• Τεχνική ωριμότητα της εγκατάστασης
• Συμμόρφωση με τον εθνικό χωροταξικό σχεδιασμό
• Προστασία περιβάλλοντος

 

Η διαδικασία αδειοδότησης διεξάγεται ψηφιακά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος ΑΠΕ (ΠΣΑΠΕ).

 

1.1.2.2. Επιμέρους Διαδικαστικά Βήματα

• Καθορισμός σημείου σύνδεσης: Από τη ΡΑΕ σε συνεργασία με ΑΔΜΗΕ ή ΔΕΔΔΗΕ εντός 20 ημερών από την υποβολή αιτήματος.
• Έλεγχος κριτηρίων: Από τη ΡΑΕ εντός 2 μηνών από υποβολή πλήρους φακέλου. Ο φάκελος θεωρείται πλήρης εάν δεν ζητηθούν πρόσθετα έγγραφα εντός 30 ημερών.
• Δημοσιοποίηση απόφασης: Στην ιστοσελίδα ΡΑΕ. Εντός 15 ημερών μπορεί να ασκηθεί αντίρρηση. Εξετάζεται εντός 20 ημερών – μετά άπρακτη παρέλευση θεωρείται απορριφθείσα.
• Μητρώο: Όλες οι αποφάσεις καταχωρούνται στο Ηλεκτρονικό Μητρώο ΑΠΕ της ΡΑΕ.
• Χρηματοδότηση: Τα χρηματοδοτούντα πρόσωπα ελέγχονται από τη ΡΑΕ και καταχωρούνται στην άδεια εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις.

 

1.1.2.3. Διάρκεια Άδειας Παραγωγής

• Χορηγείται για 25 έτη, με δυνατότητα παράτασης για ίσο χρονικό διάστημα.
• Εντός 30 μηνών απαιτείται η έκδοση Άδειας Εγκατάστασης, άλλως η Άδεια Παραγωγής παύει αυτοδικαίως.

 

1.1.2.4. Τροποποίηση Στοιχείων Άδειας

Αίτηση τροποποίησης εκδικάζεται εντός 60 ημερών. Αύξηση ισχύος έως 10% απαιτεί μόνο γνωστοποίηση, όχι τροποποίηση.

 

1.1.2.5. Μεταβίβαση Άδειας Παραγωγής

Επιτρέπεται κατόπιν έγκρισης ΡΑΕ, εφόσον πληρούνται τα νόμιμα κριτήρια. Η προθεσμία για την Άδεια Εγκατάστασης δεν παρατείνεται λόγω μεταβίβασης.

 

1.1.3. Μονάδες ισχύος έως 1 MW

1.1.3.1. Απαλλαγή από Άδεια Παραγωγής – Βεβαίωση Παραγωγού ΑΠΕ

 

Με τον Ν. 4685/2020, οι φορείς εκμετάλλευσης φωτοβολταϊκών μονάδων ισχύος έως 1 MW απαλλάσσονται από την υποχρέωση έκδοσης Άδειας Παραγωγής. Αντ’ αυτής εκδίδεται Βεβαίωση Παραγωγού ΑΠΕ μέσω του ΠΣΑΠΕ.

Η απαλλαγή αφορά το σύνολο των μονάδων που λειτουργούν σε ένα γήπεδο από τον ίδιο φορέα εκμετάλλευσης. Στην περίπτωση αυτή, η αποζημίωση υπολογίζεται βάσει της συνολικής ισχύος όλων των μονάδων και όχι ανά μεμονωμένη μονάδα.

Αρμόδιος φορέας για τη χορήγηση δικαιωμάτων έργου και σύνδεση στο δίκτυο είναι ο ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. Η αίτηση και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά υποβάλλονται σε αυτόν. Μετά τη χορήγηση των όρων σύνδεσης, καταβάλλεται το προβλεπόμενο τίμημα και εν συνεχεία υπογράφεται η σύμβαση σύνδεσης.

 

Σημείωση: Σε περιοχές όπου η παραγωγή ενέργειας είναι «κορεσμένη» ή περιορισμένη, οι μονάδες της παρούσας κατηγορίας τυγχάνουν προτεραιότητας κατά την αξιολόγηση.

 

1.1.3.2. Μεταβιβασιμότητα Μονάδων έως 1 MW

Για τις μονάδες έως 1 MW ισχύουν ειδικοί περιορισμοί ως προς τη μεταβιβασιμότητα:

• Οι μονάδες δεν δύνανται να πωληθούν πριν από τη θέση τους σε λειτουργία, με εξαίρεση τη μεταβίβαση σε νομικό πρόσωπο του οποίου το σύνολο του μετοχικού κεφαλαίου ανήκει στον μεταβιβάζοντα.
• Μετά τη μεταβίβαση, ο ΔΕΔΔΗΕ υποχρεούται να προβεί σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για τη σύνδεση της μονάδας, εφόσον δεν συντρέχει τεχνικός λόγος απόρριψης.

 

Μεταβίβαση εταιρικών μεριδίων:

Η μεταβίβαση εταιρικών μεριδίων της εταιρείας εκμετάλλευσης σε τρίτο επενδυτή αποτελεί έναν εναλλακτικό τρόπο έμμεσης μεταβίβασης της κυριότητας. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι:

 

Η μεταβίβαση εταιρικών μεριδίων πριν από τη σύνδεση και θέση σε λειτουργία της μονάδας ενέχει σημαντικό κίνδυνο απόρριψης από τον αρμόδιο φορέα. Η άποψη περί επιτρεπτής μεταβίβασης πριν από τη σύνδεση έχει πλέον απορριφθεί και από τον ίδιο τον ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε.

 

Συνεπώς, συνιστάται ανεπιφύλακτα:

• Η προηγούμενη έγκριση από τον αρμόδιο φορέα πριν από οποιαδήποτε μεταβίβαση, ή
• Η πραγματοποίηση της μεταβίβασης μετά τη σύνδεση και θέση σε λειτουργία της μονάδας.

Σε περίπτωση μεταβίβασης πριν από τη σύνδεση, ο ΑΦΜ της εταιρείας εκμετάλλευσης δεν πρέπει να μεταβληθεί. Αρμόδιος φορέας έως τη σύνδεση είναι ο ΔΕΔΔΗΕ· μετά τη σύνδεση και λειτουργία, αρμόδιος είναι ο ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε.

Ειδική ρύθμιση για αγρότες:

Άδειες που έχουν χορηγηθεί σε αγρότες δεν δύνανται να μεταβιβαστούν για διάστημα 5 ετών από τη χορήγησή τους. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί η κληρονομική διαδοχή.

 

1.1.3.3. Απαλλαγές Αδειών για Μονάδες έως 1 MW

Η διαδικασία αδειοδότησης για φωτοβολταϊκές μονάδες έως 1 MW έχει απλοποιηθεί και επιταχυνθεί σημαντικά με τον Ν. 4685/2020. Συγκεκριμένα:

• Δεν απαιτείται Άδεια Παραγωγής, Άδεια Εγκατάστασης ή Άδεια Λειτουργίας.
• Δεν απαιτείται η προκαταρκτική γνωμοδότηση περιβαλλοντικής αξιολόγησης.
• Η αρμοδιότητα αδειοδότησης ανήκει στον ΔΕΔΔΗΕ, γεγονός που συντομεύει σημαντικά τα διοικητικά κανάλια.

 

Περιβαλλοντική αξιολόγηση:

• Για υπαίθριες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις έως 500 kW και για εγκαταστάσεις σε κτίρια, δεν απαιτείται Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Αντί αυτής, εκδίδεται Πιστοποιητικό Απαλλαγής από την αρμόδια Περιφέρεια εντός 20 ημερών.
• Κατά την έκδοση του πιστοποιητικού ελέγχεται, πέραν της ισχύος, εάν το γήπεδο εμπίπτει σε ζώνη NATURA 2000 ή βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη των 150 μέτρων από άλλο αδειοδοτημένο αγρόκτημα.
• Για υπαίθριες εγκαταστάσεις άνω των 500 kW έως 1 MW, η περιβαλλοντική εκτίμηση διεξάγεται μέσω απλοποιημένης διαδικασίας σύμφωνα με τον Ν. 4685/2020. 

1.1.4. Οικοδομική Άδεια / Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας

 

Για όλα τα φωτοβολταϊκά έργα ανεξαρτήτως κατηγορίας απαιτείται η έκδοση Οικοδομικής Άδειας ή Έγκρισης Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης (ΥΔΟΜ).

Προσοχή: Οι προϋποθέσεις για την έκδοση αυτών των αδειών μεταβάλλονται τακτικά μέσω Υπουργικών Αποφάσεων. Συνιστάται η επαλήθευση της εκάστοτε ισχύουσας νομοθεσίας πριν από την υποβολή αίτησης. Η ακριβής διαδικασία εξαρτάται από τα ειδικά τεχνικά χαρακτηριστικά της εγκατάστασης.

 

1.1.5. Σύμβαση Σύνδεσης στο Δίκτυο

Βασικά ορόσημα για την ολοκλήρωση της αδειοδότησης και τη θέση σε λειτουργία αποτελούν:

• Η σύναψη Σύμβασης Σύνδεσης με τον ΔΕΔΔΗΕ (για δίκτυο διανομής) ή τον ΑΔΜΗΕ (για σύστημα μεταφοράς)
• Η σύναψη Σύμβασης Λειτουργικής Ενίσχυσης (ΣΛΕ) με τον ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε.

Οι συμβάσεις αυτές είναι υποχρεωτικές σε όλες τις ανωτέρω κατηγορίες έργων.

 

1.1.5.1. Εγγυητική Καταβολή

Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται εγγυητική καταβολή πριν ή κατά την υπογραφή της Σύμβασης Σύνδεσης:

• Για μονάδες που δεν απαιτούν Άδεια Παραγωγής, ορίζεται αποκλειστική προθεσμία σύνδεσης στη σύμβαση. Η μη τήρησή της συνεπάγεται κατάπτωση της εγγυητικής καταβολής.
• Το ύψος της εγγυητικής καταβολής, όπως ορίζεται στην Υπουργική Απόφαση ΥΑ ΠΕ/Φ1/οικ.24839/25.11.2010 και ενδεχόμενες μεταγενέστερες τροποποιήσεις της, ανέρχεται σε 150 €/kW.

 

Σημείωση: Το ακριβές ποσό και οι προϋποθέσεις εγγυητικής καταβολής ενδέχεται να έχουν τροποποιηθεί με νεότερες Υπουργικές Αποφάσεις. Απαιτείται επαλήθευση μέσω ΔΕΔΔΗΕ ή ΡΑΕ.

• Εξαιρέσεις: Συμβάσεις που έχουν υπογραφεί πριν από την έναρξη ισχύος των σχετικών διατάξεων, καθώς και έργα κατόχων Άδειας Παραγωγής.
• Η εγγυητική καταβολή επιστρέφεται μετά τη θέση σε λειτουργία, η οποία αποδεικνύεται με σχετικό πιστοποιητικό.
• Επιπλέον, απαιτείται η υποβολή δέσμευσης χρηματοδότησης από τράπεζα ή πιστωτικό ίδρυμα.

 

1.1.5.2. Σύναψη και Υπογραφή Σύμβασης

Η σύμβαση με τον ΔΕΔΔΗΕ για τη σύνδεση στο δίκτυο συνάπτεται:

1.    Κατόπιν αίτησης του φορέα εκμετάλλευσης

2.    Μετά την καταβολή των όρων σύνδεσης

3.    Εφόσον απαιτείται, μετά την καταβολή της εγγυητικής και υποβολή δέσμευσης χρηματοδότησης

 

Προθεσμίες σύναψης σύμβασης:

Κατηγορία Έργου	Προθεσμία
Χωρίς Άδεια Παραγωγής (έως 1 MW)	3 μήνες από υποβολή πλήρους φακέλου
Με Άδεια Παραγωγής (άνω 1 MW)	6 μήνες από υποβολή πλήρους φακέλου

1.1.5.3. Υποχρεώσεις Διαχειριστή Δικτύου

Ο διαχειριστής δικτύου υποχρεούται να ολοκληρώσει τις εργασίες σύνδεσης:

Σενάριο	Προθεσμία
Σύνδεση στο δίκτυο, χωρίς πρόσθετες εργασίες στο σημείο τροφοδοσίας	12 μήνες από υπογραφή σύμβασης
Σύνδεση στο δίκτυο, με πρόσθετες εργασίες στο σημείο τροφοδοσίας	18 μήνες από υπογραφή σύμβασης
Σύνδεση στο σύστημα μεταφοράς	24 μήνες από υπογραφή σύμβασης

Σε εξαιρετικές περιστάσεις, δύναται να χορηγηθεί παράταση των ανωτέρω προθεσμιών.

 

1.1.6. Άδεια Εγκατάστασης

Αρμόδιος φορέας: αρμόδια Περιφέρεια ή Γενικός Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Εκδίδεται εντός 15 ημερών από το πέρας ελέγχου (30 ημέρες από αίτηση).

 

Απαιτούμενα έγγραφα:

Προσφορά Σύνδεσης στο Δίκτυο

• Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ)
• Έγκριση Δασαρχείου (εφόσον απαιτείται)
• Λοιπές άδειες χρήσης γης

1.1.6.1. Προσφορά Σύνδεσης

Εκδίδεται από ΑΔΜΗΕ ή ΔΕΔΔΗΕ εντός 4 μηνών από αίτηση. Αποκτά νομική ισχύ από την έκδοση της ΑΕΠΟ ή του αντίστοιχου πιστοποιητικού απαλλαγής.

 

1.1.6.2. Περιβαλλοντική Αδειοδότηση – ΑΕΠΟ

Διεξάγεται ηλεκτρονικά μέσω του Ηλεκτρονικού Περιβαλλοντικού Μητρώου (ΗΠΜ). Εκδίδεται εντός 4 μηνών από πλήρη φάκελο. Ισχύς 10 έτη, με δυνατότητα ανανέωσης εφόσον αίτηση υποβληθεί 6 μήνες πριν τη λήξη.

Γνωμοδοτούντες φορείς: Εφορείες Αρχαιοτήτων, ΥΠΑ, Δασαρχείο, Αγροτική Αρχή, ΓΕΣ, ΕΟΤ.

 

1.1.6.3. Διάρκεια Άδειας Εγκατάστασης

Ισχύει για 2 έτη με δυνατότητα παράτασης για ίσο διάστημα.

 

1.1.7. Άδεια Λειτουργίας

Εκδίδεται εντός αποκλειστικής προθεσμίας 20 ημερών. Ισχύει για 20 έτη για φωτοβολταϊκές μονάδες, με δυνατότητα παράτασης.

1.1.8. Μεταβίβαση Μονάδας (μετά τη σύνδεση)

Δυνατή ανά πάσα στιγμή μετά τη σύνδεση. Ο νέος κάτοχος υπεισέρχεται στα δικαιώματα και υποχρεώσεις έναντι ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε. Η ΡΑΕ εκδίδει αντίστοιχη απόφαση μεταβίβασης Άδειας Παραγωγής και Άδειας Λειτουργίας. Εναλλακτικά είναι δυνατή η μεταβίβαση εταιρικών μεριδίων.

 

1.1.9. Ηλεκτρονικό Μητρώο ΑΠΕ

Τηρείται από τη ΡΑΕ μέσω ΠΣΑΠΕ και περιλαμβάνει:

• Άδειες Παραγωγής και Βεβαιώσεις Παραγωγού ΑΠΕ
• Άδειες Εγκατάστασης και Λειτουργίας
• Συμβάσεις Λειτουργικής Ενίσχυσης (ΣΛΕ)
•  Κάθε τροποποίηση ή μεταβίβαση

1.2. Σύμβαση Πώλησης Παραγόμενης Ηλεκτρικής Ενέργειας – Ισχύον Καθεστώς

 

1.2.1. Μετάβαση από Εγγυημένες Τιμές σε Ανταγωνιστικές Διαδικασίες

Κρίσιμη επικαιροποίηση: Το σύστημα εγγυημένων τιμών (feed–in tariff) που περιγραφόταν στο αρχικό κείμενο βάσει του Ν. 4093/2012 έχει καταργηθεί για νέες εγκαταστάσεις. Οι τιμές του πίνακα (180 €/MWh κ.λπ.) δεν ισχύουν πλέον για νέα έργα. Το σύστημα αυτό αντικαταστάθηκε από τον Ν. 4414/2016 και περαιτέρω διαμορφώθηκε από τον Ν. 4685/2020 και τον Ν. 4964/2022.

 

Το ισχύον σύστημα στήριξης λειτουργεί ως εξής:

α) Συμβάσεις Λειτουργικής Ενίσχυσης (ΣΛΕ) – Contract for Difference (CfD)

• Αντικατέστησαν τις παλαιές Συμβάσεις Πώλησης Ενέργειας (ΣΠΕ).
• Βασίζονται στη διαφορική προσαύξηση (sliding premium): ο παραγωγός λαμβάνει τη διαφορά μεταξύ Τιμής Αναφοράς (που καθορίζεται μέσω δημοπρασίας) και της Τιμής Αγοράς (χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρισμού).
• Ο αρμόδιος φορέας συμβάσεων είναι ο ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε.

β) Ανταγωνιστικές Διαδικασίες (Δημοπρασίες)

• Διεξάγονται από τη ΡΑΕ ανά τεχνολογία ή μικτά.
• Καθορίζουν την Τιμή Αναφοράς για κάθε επιτυχόντα σταθμό.
• Ενδεικτικές τιμές αναφοράς που προέκυψαν από πρόσφατες δημοπρασίες (2023–2025) κυμάνθηκαν μεταξύ 40–65 €/MWh για φωτοβολταϊκά, αναλόγως του έτους και της κατηγορίας.

 

Σημείωση: Οι ακριβείς τιμές αναφοράς καθορίζονται αποκλειστικά μέσω των αποτελεσμάτων των δημοπρασιών. Για ενημερωμένα στοιχεία, βλ. www.rae.gr.

 

1.2.2. Διάρκεια Σύμβασης Λειτουργικής Ενίσχυσης

Η ΣΛΕ συνάπτεται για διάστημα 20 ετών από την ημερομηνία θέσης σε λειτουργία της μονάδας. Δυνατότητα παράτασης προβλέπεται κατόπιν αμοιβαίας έγγραφης συμφωνίας, εφόσον η Άδεια Παραγωγής εξακολουθεί να ισχύει.

 

1.2.3. Μεταβατικές Ρυθμίσεις – Παλαιές ΣΠΕ

Για σταθμούς που υπήχθησαν στο παλαιό σύστημα εγγυημένων τιμών (ΣΠΕ βάσει Ν. 3468/2006 και Ν. 4093/2012) και εξακολουθούν να λειτουργούν:

 

• Εξακολουθούν να ισχύουν οι αρχικοί συμβατικοί όροι εφόσον τηρούνται οι υποχρεώσεις της σύμβασης.
• Η διαχείριση γίνεται από τον ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε.
• Ενδέχεται να εφαρμόζονται μεταβατικές ρυθμίσεις σχετικά με αναπροσαρμογές τιμών ή αλλαγές στους όρους.

 

Για σταθμούς υπό παλαιό καθεστώς συνιστάται άμεση νομική συμβουλή για την αξιολόγηση της τρέχουσας θέσης τους.

 

1.2.4. Ενεργειακός Συμψηφισμός (Net Metering / Virtual Net Metering)

Για μικρότερες εγκαταστάσεις (κυρίως οικιακές και επαγγελματικές) ισχύει εναλλακτικά το σύστημα συμψηφισμού.

 

2. Η σύμβαση πώλησης της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας

 

2.1. Διάρκεια της σύμβασης

Η σύμβαση με τον αρμόδιο διαχειριστή ή φορέα της αγοράς για την πώληση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας συνάπτεται, ανάλογα με το εφαρμοστέο καθεστώς στήριξης και τη μορφή σύνδεσης του έργου, για χρονικό διάστημα είκοσι (20) ετών, εκτός εάν από το εκάστοτε ισχύον νομικό πλαίσιο, την προκήρυξη δημοπρασίας ή το πρότυπο συμβατικό κείμενο προβλέπεται διαφορετικά.

Η παράταση ή ανανέωση της σύμβασης είναι δυνατή μόνον εφόσον προβλέπεται ρητά από το εφαρμοστέο κανονιστικό πλαίσιο ή κατόπιν έγγραφης συμφωνίας των συμβαλλομένων, υπό την προϋπόθεση ότι η εγκατάσταση εξακολουθεί να πληροί τις τότε ισχύουσες νομικές και τεχνικές απαιτήσεις.

 

2.2. Καθεστώς αποζημίωσης και προσδιορισμός της τιμής

Για τα φωτοβολταϊκά έργα στην Ελλάδα, το παλαιό γενικό καθεστώς εγγυημένης τιμής πώλησης έχει σε μεγάλο βαθμό αντικατασταθεί από το ισχύον πλαίσιο στήριξης, όπως αυτό διαμορφώθηκε από τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις της ελληνικής ενεργειακής νομοθεσίας. Στο σημερινό καθεστώς, η αποζημίωση καθορίζεται κατά κανόνα με έναν από τους ακόλουθους τρόπους:

• μέσω συμμετοχής σε ανταγωνιστικές διαδικασίες / δημοπρασίες και χορήγησης τιμής αναφοράς ή λειτουργικής ενίσχυσης,
• μέσω πώλησης της παραγόμενης ενέργειας στην χονδρεμπορική αγορά, με ή χωρίς πρόσθετη ενίσχυση,
• μέσω συστημάτων αυτοπαραγωγής, ενεργειακού συμψηφισμού ή εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού, όπου αυτά επιτρέπονται,
• μέσω ειδικών μεταβατικών ή ευεργετικών ρυθμίσεων για εγκαταστάσεις που υπάγονται νομίμως σε παλαιότερο καθεστώς.

Για έργα που είχαν ήδη συνάψει έγκυρη σύμβαση ή είχαν υποβάλει πλήρη αίτηση υπό το προγενέστερο νομικό καθεστώς, η εφαρμοστέα αποζημίωση εξακολουθεί να διέπεται από τις μεταβατικές διατάξεις και την αρχή της προστασίας των κεκτημένων δικαιωμάτων, υπό τους ειδικότερους όρους και προθεσμίες που θέτουν οι σχετικοί νόμοι και υπουργικές αποφάσεις.

Κατά συνέπεια, οι ιστορικοί πίνακες εγγυημένων τιμών που ίσχυαν για παλαιότερα φωτοβολταϊκά έργα πρέπει να θεωρούνται πλέον μόνον ως μεταβατικές ή παλαιές ρυθμίσεις και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βάση για νέα έργα, εκτός αν το έργο υπάγεται ρητώς σε ευνοϊκή μεταβατική διάταξη.

 

2.3. Ισχύον καθεστώς αποζημίωσης για νέα φωτοβολταϊκά έργα

Για τα νέα φωτοβολταϊκά έργα, η αποζημίωση δεν ακολουθεί πλέον το παλαιό σταθερό σύστημα εγγυημένης τιμής πώλησης. Αντίθετα, καθορίζεται από το εκάστοτε ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο και συνήθως εξαρτάται από:

• συμμετοχή σε διαγωνιστικές διαδικασίες,
• ένταξη σε καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης,
• εφαρμογή ειδικών κανόνων για αυτοπαραγωγή ή ενεργειακές κοινότητες,
• τυχόν ειδικές μεταβατικές διατάξεις για έργα που έχουν ήδη ωριμάσει αδειοδοτικά.

Η ακριβής αποζημίωση εξαρτάται από το μέγεθος του έργου, το είδος της σύνδεσης, το αν πρόκειται για διασυνδεδεμένο σύστημα ή μη διασυνδεδεμένο νησιωτικό σύστημα, καθώς και από το αν το έργο συμμετέχει σε δημοπρασία ή υπάγεται σε ειδικό καθεστώς στήριξης.

 

2.4. Περαιτέρω σημαντικές αλλαγές και καινοτομίες

 

2.4.1. Υπεράκτιες εγκαταστάσεις

Οι υπεράκτιες ανανεώσιμες εγκαταστάσεις αντιμετωπίζονται πλέον στο πλαίσιο ενός πιο οργανωμένου και σύγχρονου αδειοδοτικού καθεστώτος. Η ανάπτυξή τους υπόκειται σε ειδικούς χωροταξικούς, περιβαλλοντικούς και αδειοδοτικούς όρους, καθώς και, όπου απαιτείται, σε ανταγωνιστικές διαδικασίες κατανομής.

Οι αρμόδιες αρχές και τα επιμέρους στάδια αδειοδότησης καθορίζονται από την ειδική νομοθεσία και τις εκάστοτε υπουργικές αποφάσεις που διέπουν τις υπεράκτιες ανανεώσιμες εγκαταστάσεις.

2.4.2. Ανακατανομή του ειδικού τέλους ΑΠΕ

Το ειδικό τέλος ΑΠΕ παραμένει σημαντικό εργαλείο της ελληνικής ενεργειακής νομοθεσίας, όμως η κατανομή και η διαχείρισή του διέπονται από το εκάστοτε ισχύον νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο. Μέρος των εσόδων αποδίδεται στις τοπικές κοινωνίες και στους δήμους όπου εγκαθίστανται τα έργα ΑΠΕ, ενώ το υπόλοιπο κατευθύνεται σε ειδικούς λογαριασμούς ή ταμεία δημοσίου σκοπού, σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο.

Στόχος της ρύθμισης παραμένει η ενίσχυση της τοπικής αποδοχής των έργων ΑΠΕ και η αντιστάθμιση των περιοχών που φιλοξενούν τέτοιες εγκαταστάσεις. Τα ακριβή ποσοστά και οι προϋποθέσεις εφαρμογής πρέπει να ελέγχονται κάθε φορά με βάση τις ισχύουσες διατάξεις.

2.4.3. Ιδιαιτερότητες για αγροτική γη

Για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις σε αγροτική γη, και ιδίως σε γη υψηλής παραγωγικότητας, ισχύουν πρόσθετοι περιορισμοί και ειδικές χωροταξικές προϋποθέσεις. Η επιτρεπτότητα των έργων εξαρτάται από τις ισχύουσες διατάξεις χωροταξικού και αγροτικού προστατευτικού δικαίου, καθώς και από τυχόν ποσοστώσεις, ζώνες αποκλεισμού ή ειδικές άδειες.

Δεν θα πρέπει να γίνεται αναφορά σε σταθερό ιστορικό ποσοστό, εκτός αν αυτό εξακολουθεί να ισχύει ρητά για τη συγκεκριμένη κατηγορία έργου και περιοχή.

 

2.4.4. Εγκαταστάσεις σε στέγες

Για τα φωτοβολταϊκά συστήματα σε στέγες ισχύει διαφορετικό και συνήθως απλούστερο καθεστώς σε σχέση με τις επίγειες εγκαταστάσεις. Ανάλογα με τα τεχνικά χαρακτηριστικά και τον σκοπό χρήσης, μπορεί να προβλέπονται απλουστευμένες διαδικασίες αδειοδότησης, απαλλαγές από ορισμένες άδειες ή ειδικοί κανόνες αυτοπαραγωγής.

Η ακριβής διαδικασία εξαρτάται από το αν το σύστημα συνδέεται με κτίριο, αν προορίζεται για ιδιοκατανάλωση ή έγχυση στο δίκτυο, και αν υπάγεται στο ισχύον καθεστώς συμψηφισμού ή αγοράς ενέργειας.

 

3. Σύνοψη

Συνοπτικά, το σημερινό ελληνικό νομικό πλαίσιο για τα φωτοβολταϊκά συστήματα έχει απομακρυνθεί από το παλαιό μοντέλο των σταθερών εγγυημένων τιμών πώλησης και έχει μεταβεί σε ένα πιο σύγχρονο σύστημα που βασίζεται σε:

 

• απλούστευση της αδειοδοτικής διαδικασίας για μικρότερες εγκαταστάσεις,
• ψηφιοποίηση και επιτάχυνση της αδειοδότησης,
• αποζημίωση μέσω της αγοράς και μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών,
• ειδικούς κανόνες για αυτοπαραγωγή, συστήματα σε στέγες και ενεργειακές κοινότητες,
• αυστηρότερο αλλά πιο οργανωμένο περιβαλλοντικό και χωροταξικό έλεγχο,
• αναπροσαρμογή της κατανομής των τελών ΑΠΕ και των τοπικών αντισταθμιστικών μηχανισμών.

 

Η σημαντικότερη πρακτική μεταβολή είναι ότι οι παλαιές αναφορές στα σταθερά τιμολόγια της περιόδου 2012–2014 πρέπει πλέον να θεωρούνται ως ιστορικές ή μεταβατικές ρυθμίσεις μόνο. Για νέα έργα, η εφαρμοστέα αποζημίωση και η συμβατική δομή πρέπει πάντοτε να ελέγχονται βάσει του εκάστοτε ισχύοντος νομικού πλαισίου, των υπουργικών αποφάσεων, των όρων δημοπράτησης και των ειδικών κανόνων που ισχύουν για την εκάστοτε κατηγορία έργου.

---