Με την κατάργηση των τελωνειακών συνόρων εντός της ενιαίας αγοράς της ΕΕ, καθιερώθηκε η ενδοκοινοτική παράδοση ως αυτοτελής νομική έννοια
Όταν, στο πλαίσιο της επιχειρηματικής του δραστηριότητας, ένας επιχειρηματίας μεταφέρει αγαθά από ένα κράτος-μέλος της ΕΕ σε άλλο, προς επιχείρηση εγκατεστημένη εκεί, η παράδοση αυτή απαλλάσσεται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, από τον ΦΠΑ• αντιστρόφως, ο αποκτών στη χώρα προορισμού οφείλει να αποδώσει ΦΠΑ για ενδοκοινοτική απόκτηση, τον οποίο μπορεί κατά κανόνα να διεκδικήσει ταυτόχρονα ως φόρο εισροών.
Ουσιαστικές Προϋποθέσεις της Απαλλαγής
- Τα αγαθά πρέπει να μεταφέρονται ή να αποστέλλονται πράγματι από ένα κράτος-μέλος της ΕΕ σε άλλο.
- Ο αποκτών πρέπει να είναι επιχείρηση και να αποκτά τα αγαθά για την επιχείρησή του.
- Η απόκτηση πρέπει να υπόκειται σε φορολόγηση ενδοκοινοτικής απόκτησης στη χώρα προορισμού.
Από την 1η Ιανουαρίου 2020 ισχύουν επιπλέον, σε επίπεδο ΕΕ, τα λεγόμενα «Quick Fixes» (Οδηγία (ΕΕ) 2018/1910 και Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1912): ο έγκυρος αριθμός φορολογικού μητρώου ΦΠΑ του αποκτώντος και η εμπρόθεσμη και ορθή υποβολή του ανακεφαλαιωτικού πίνακα αποτελούν έκτοτε ουσιαστικές προϋποθέσεις της απαλλαγής, και όχι πλέον απλώς τυπικές προϋποθέσεις• σε περίπτωση έλλειψής τους, η απαλλαγή μπορεί να απορριφθεί.
Απόδειξη της Μεταφοράς
Πέραν του τιμολογίου που αναφέρεται στην ενδοκοινοτική παράδοση, πρέπει να αποδεικνύεται η μεταφορά των αγαθών στο άλλο κράτος-μέλος. Αναγνωρισμένα αποδεικτικά μέσα είναι ιδίως:
- η βεβαίωση παραλαβής του πελάτη, με αναγραφή του ονόματος και της διεύθυνσης του παραλήπτη, της εμπορικής περιγραφής και της ποσότητας των αγαθών, του τόπου και της ημερομηνίας παραλαβής, και της υπογραφής του πελάτη ή εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου,
- η φορτωτική CMR με βεβαίωση παραλαβής του παραλήπτη, ή
- η «λευκή» βεβαίωση μεταφορέα (forwarder’s certificate) ή πλήρες ηλεκτρονικό αρχείο εντοπισμού (tracking).
Βάσει των ισχυόντων από το 2020 «Quick Fixes» (συγκεκριμένα του άρθρου 45α του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 282/2011), ο πάροχος μπορεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να επικαλεστεί επίσης μαχητό τεκμήριο απόδειξης της μεταφοράς, εφόσον μπορεί να προσκομίσει τουλάχιστον δύο αμοιβαία μη αντιφατικά αποδεικτικά στοιχεία από ανεξάρτητα μέρη (π.χ. έγγραφο μεταφοράς και ασφαλιστήριο συμβόλαιο, ή τραπεζικό παραστατικό που αποδεικνύει την πληρωμή της μεταφοράς)• το πανευρωπαϊκό αυτό τεκμήριο συνυπάρχει με τα αντίστοιχα εθνικά αποδεικτικά μέσα και μπορεί, σε μεμονωμένες περιπτώσεις, να τα υποκαταστήσει.
Εάν η παρέχουσα επιχείρηση δεν μπορεί να αποδείξει τις προϋποθέσεις της απαλλαγής, υποχρεούται να καταβάλει αναδρομικά τον ΦΠΑ στο κράτος εγκατάστασής της.