Κατάσταση ισχύος: η σύμβαση της 18ης Απριλίου 1966 μεταξύ της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και του Βασιλείου της Ελλάδος για την αποφυγή της διπλής φορολογίας (Ομοσπονδιακή Εφημερίδα της Κυβερνήσεως – Bundesgesetzblatt – 1967 II, σ. 852• Ομοσπονδιακή Εφημερίδα Φορολογίας – Bundessteuerblatt – 1967 I, σ. 50) παραμένει σε ισχύ αμετάβλητη.
Ωστόσο, από την 1η Απριλίου 2021 έχει τροποποιηθεί από την Πολυμερή Σύμβαση BEPS (MLI), η οποία εισάγει, μεταξύ άλλων, νέο προοίμιο και ρήτρα κατά της κατάχρησης. Το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών της Γερμανίας δημοσιεύει σχετικά ενοποιημένο «συνθετικό κείμενο» (synthesised text), το οποίο συνδυάζει τη σύμβαση με την MLI και θα πρέπει να θεωρείται καθοριστικό για την πρακτική εφαρμογή.
Για λόγους πλαισίωσης: η σύμβαση αυτή είναι μία από τις περισσότερες από 55 συμβάσεις αποφυγής διπλής φορολογίας που έχει συνάψει η Ελλάδα με άλλα κράτη, συμπεριλαμβανομένων όλων των λοιπών κρατών-μελών της ΕΕ• αναγνώστες με φορολογικά ζητήματα που συνδέουν την Ελλάδα με χώρα διαφορετική από τη Γερμανία θα πρέπει να ανατρέξουν στην αντίστοιχη σύμβαση για την εν λόγω χώρα, ή στη γενική μας επισκόπηση των συμβάσεων αποφυγής διπλής φορολογίας της Ελλάδας.
Κύριο Περιεχόμενο της Σύμβασης
Ως προς τη βασική της διάρθρωση, η σύμβαση ακολουθεί την κλασική μορφή των διμερών συμβάσεων αποφυγής διπλής φορολογίας της εποχής εκείνης και ρυθμίζει, ιδίως:
- τους φόρους που καλύπτονται (στη Γερμανία: τον φόρο εισοδήματος, τον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων και τον φόρο περιουσίας, καθώς και τον επιχειρηματικό φόρο• στην Ελλάδα: τον φόρο εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων),
- την κατοικία φυσικών προσώπων και εταιρειών, και τους κανόνες άρσης της διπλής κατοικίας,
- την έννοια της μόνιμης εγκατάστασης και την κατανομή των επιχειρηματικών κερδών,
- τη φορολόγηση μερισμάτων, τόκων, δικαιωμάτων (royalties), υπεραξίας, και εισοδήματος από μισθωτή και ανεξάρτητη εργασία,
- την αποφυγή της διπλής φορολογίας μέσω της μεθόδου πίστωσης φόρου ή απαλλαγής, και
- τη διαδικασία αμοιβαίου διακανονισμού μεταξύ των αρμόδιων αρχών των δύο κρατών.
Η σύμβαση παραμένει σε ισχύ για αόριστο χρόνο• μπορεί να καταγγελθεί από οποιοδήποτε από τα συμβαλλόμενα κράτη με ισχύ από το τέλος ημερολογιακού έτους. Για την εφαρμογή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις – ιδίως την ακριβή κατανομή των φορολογικών δικαιωμάτων βάσει των αντίστοιχων άρθρων – συνιστάται πάντοτε η αναφορά στο πλήρες, ενοποιημένο με την MLI κείμενο της σύμβασης, όπως δημοσιεύεται από το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών.
Συχνές Ερωτήσεις
Ποιοι φόροι καλύπτονται από τη ΣΑΔΦ Γερμανίας – Ελλάδας;
Καλύπτονται, από γερμανικής πλευράς, ο φόρος εισοδήματος, ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων και ο επιχειρηματικός φόρος (ο πρώην φόρος περιουσίας δεν επιβάλλεται πλέον στη Γερμανία από το 1997), και, από ελληνικής πλευράς, ο φόρος εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων. Η σύμβαση εφαρμόζεται επίσης σε μελλοντικούς φόρους πανομοιότυπης ή ουσιωδώς παρόμοιας φύσης.
Πώς προσδιορίζεται η κατοικία φυσικού προσώπου;
Το φυσικό πρόσωπο θεωρείται κατά κανόνα κάτοικος του κράτους στο οποίο διαθέτει μόνιμη κατοικία στη διάθεσή του. Όπου διαθέτει μόνιμη κατοικία και στα δύο κράτη, καθοριστικό είναι το κέντρο των ζωτικών του συμφερόντων. Ελλείψει αυτού, εφαρμόζεται η συνήθης διαμονή και, τελικά, η ιθαγένεια.
Πώς προσδιορίζεται η κατοικία εταιρείας;
Η εταιρεία θεωρείται κάτοικος του συμβαλλόμενου κράτους στο οποίο βρίσκεται ο τόπος της πραγματικής της διοίκησης. Το ίδιο ισχύει για προσωπικές εταιρείες και λοιπές ενώσεις προσώπων που δεν αποτελούν νομικά πρόσωπα βάσει του εφαρμοστέου σε αυτές εσωτερικού δικαίου.
Τι θεωρείται μόνιμη εγκατάσταση κατά την έννοια της ΣΑΔΦ;
Μόνιμη εγκατάσταση είναι σταθερή επιχειρηματική εγκατάσταση μέσω της οποίας ασκείται, εν όλω ή εν μέρει, η δραστηριότητα της επιχείρησης (π.χ. τόπος διοίκησης, υποκατάστημα, γραφείο, εργοστάσιο, εργαστήριο, ορυχείο, ή εργοτάξιο κατασκευής ή εγκατάστασης διάρκειας άνω των 12 μηνών).
Τι δεν θεωρείται μόνιμη εγκατάσταση;
Δεν θεωρούνται μόνιμη εγκατάσταση, μεταξύ άλλων, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης, έκθεσης ή παράδοσης, και οι σταθερές επιχειρηματικές εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για αγορές, συλλογή πληροφοριών, διαφήμιση, επιστημονική έρευνα, ή παρόμοιες προπαρασκευαστικές ή βοηθητικές δραστηριότητες.
Πώς φορολογούνται τα επιχειρηματικά κέρδη;
Τα επιχειρηματικά κέρδη επιχείρησης ενός συμβαλλόμενου κράτους φορολογούνται μόνο στο κράτος αυτό. Εάν, ωστόσο, η επιχείρηση ασκεί δραστηριότητα στο άλλο κράτος μέσω μόνιμης εγκατάστασης ευρισκόμενης εκεί, τα κέρδη που αναλογούν στη μόνιμη αυτή εγκατάσταση μπορούν να φορολογηθούν στο άλλο κράτος.
Πώς αντιμετωπίζονται τα μερίσματα, οι τόκοι και τα δικαιώματα (royalties);
Τα μερίσματα, οι τόκοι και τα δικαιώματα μπορούν κατ' αρχήν να φορολογούνται στο κράτος κατοικίας του δικαιούχου, με το κράτος πηγής να διατηρεί περιορισμένο δικαίωμα φορολόγησης. Ο φόρος που παρακρατείται στο κράτος πηγής πιστώνεται κατά κανόνα στο κράτος κατοικίας.
Ποιες μέθοδοι χρησιμοποιούνται για την αποφυγή της διπλής φορολογίας;
Η ΣΑΔΦ Γερμανίας – Ελλάδας συνδυάζει τη μέθοδο απαλλαγής και τη μέθοδο πίστωσης φόρου: ορισμένα εισοδήματα απαλλάσσονται στο κράτος κατοικίας (όπου εφαρμόζεται, με επιφύλαξη προοδευτικότητας), ενώ άλλα εισοδήματα φορολογούνται με πίστωση του φόρου που καταβλήθηκε στο κράτος πηγής.
Ποιες είναι οι αρμόδιες αρχές κατά την έννοια της ΣΑΔΦ;
Από ελληνικής πλευράς, αρμόδιο είναι το Υπουργείο Οικονομικών• από γερμανικής πλευράς, το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών.
Τι ισχύει για τις συντάξεις και τις παροχές συνταξιοδότησης;
Ο όρος «παροχή συνταξιοδότησης» αναφέρεται σε περιοδικά επαναλαμβανόμενες καταβολές που πραγματοποιούνται για παρελθούσες υπηρεσίες ή ως αποζημίωση για ζημία. Ο όρος «σύνταξη» αναφέρεται σε ποσό καταβλητέο σε τακτά χρονικά διαστήματα, είτε ισοβίως είτε για καθορισμένο χρονικό διάστημα. Η φορολόγηση διέπεται από τις αντίστοιχες διατάξεις της ΣΑΔΦ.

