Φορολογικό Δίκαιο : Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας Γερμανίας-Ελλάδας (Σημείωση: Ο παρών οδηγός αφορά αποκλειστικά τον ΦΠΑ).
Φόροι και τέλη σε διασυνοριακές υπηρεσίες μεταξύ επιχειρήσεων (B2B)
1. Βασική Αρχή Ισχύον νομικό πλαίσιο (Γενικός Κανόνας B2B): Ο τόπος φορολόγησης για τις διασυνοριακές υπηρεσίες B2B καθορίζεται από την έδρα του λήπτη της υπηρεσίας (είτε η κύρια έδρα της επιχείρησής του είτε μια μόνιμη εγκατάσταση που λαμβάνει την υπηρεσία). Για όλες τις υπηρεσίες που παρέχονται εντός της ΕΕ και εμπίπτουν στον γενικό κανόνα, είναι υποχρεωτική η εφαρμογή του μηχανισμού αντιστροφής της επιβάρυνσης (Reverse Charge). Για τις υπηρεσίες αυτές πρέπει να υποβάλλονται Ανακεφαλαιωτικοί Πίνακες (VIES).
Εξαιρέσεις που εξακολουθούν να ισχύουν:
- Υπηρεσίες σχετικές με ακίνητα: Φορολογούνται στον τόπο όπου βρίσκεται το ακίνητο.
- Πολιτιστικές, καλλιτεχνικές, αθλητικές, επιστημονικές, εκπαιδευτικές και παρόμοιες εκδηλώσεις: Φορολογούνται στον τόπο της εκδήλωσης (αφορά κυρίως το δικαίωμα εισόδου/πρόσβασης). Νέα ρύθμιση: Εάν η παρακολούθηση είναι εικονική/διαδικτυακή, ο τόπος παροχής μεταφέρεται στην έδρα του λήπτη.
- Μεταφορά επιβατών: Φορολογείται ανάλογα με τη διανυόμενη απόσταση.
- Υπηρεσίες εστιατορίου και εστίασης (Catering): Φορολογούνται στον τόπο όπου παρέχονται.
- Βραχυχρόνια μίσθωση μεταφορικών μέσων: Έως 30 ημέρες (90 ημέρες για πλωτά μέσα), φορολογείται στον τόπο όπου το όχημα τίθεται στη διάθεση του πελάτη.
2. Υπηρεσίες Καταλόγου (Συμβουλευτικές, IT, Πνευματικά Δικαιώματα κ.λπ.) Αυτές οι υπηρεσίες (όπως παροχή λογισμικού, συμβουλευτικές υπηρεσίες, διαφήμιση, νομικές υπηρεσίες) υπάγονται πλέον πλήρως στον γενικό κανόνα B2B.
- Αντιμετώπιση ΦΠΑ στην ΕΕ: Εφαρμόζεται το σύστημα Reverse Charge. Ο πάροχος δεν χρεώνει ΦΠΑ και δεν απαιτείται εγγραφή του στα μητρώα ΦΠΑ της χώρας του λήπτη.
- Τιμολόγηση: Μια επιχείρηση με έδρα τη Γερμανία τιμολογεί πελάτες στην Ελλάδα (και αντίστροφα) χωρίς ΦΠΑ. Το τιμολόγιο πρέπει να αναγράφει ρητά: «Υπόχρεος για την καταβολή του φόρου είναι ο λήπτης / Reverse Charge» και να περιλαμβάνει τους αριθμούς ΑΦΜ/VIES και των δύο μερών. Προσοχή: Πρέπει να τηρούνται οι σύγχρονοι κανόνες ηλεκτρονικής τιμολόγησης (π.χ. διαβίβαση στο σύστημα myDATA στην Ελλάδα ή οι νέοι κανόνες E–Rechnung στη Γερμανία).
3. Υπηρεσίες σχετικές με ακίνητα που βρίσκονται στο εξωτερικό Ο τόπος παροχής είναι η τοποθεσία του ακινήτου (π.χ. αρχιτεκτονικά σχέδια, μεσιτεία, κατασκευαστικά έργα).
- Τιμολόγηση: Οι υπηρεσίες αυτές τιμολογούνται με τον ΦΠΑ της χώρας όπου βρίσκεται το ακίνητο.
- Απαίτηση: Ο πάροχος συχνά πρέπει να εγγραφεί στα μητρώα ΦΠΑ της χώρας του ακινήτου ή να ορίσει φορολογικό αντιπρόσωπο, διαφορετικά ενδέχεται να μην υπάρχει δικαίωμα έκπτωσης του φόρου εισροών.
4. Διοργάνωση συνεδρίων και σεμιναρίων στο εξωτερικό Ενώ η διοργάνωση ενός συνεδρίου για λογαριασμό ενός πελάτη B2B εμπίπτει συχνά στον γενικό κανόνα (έδρα του λήπτη), το δικαίωμα εισόδου/πρόσβασης σε τέτοιες εκδηλώσεις φορολογείται στον τόπο όπου πραγματοποιείται η εκδήλωση. Εάν η πρόσβαση παρέχεται μέσω διαδικτύου (livestream), εφαρμόζεται ο γενικός κανόνας (έδρα του λήπτη).
5. Εργασίες σε κινητά αγαθά / Επιτόπιες επισκευές στον πελάτη Ο τόπος παροχής για υπηρεσίες επισκευής ή εργασιών σε κινητά αγαθά είναι η έδρα του λήπτη της υπηρεσίας (Γενικός Κανόνας B2B). Εάν ο πελάτης είναι εγκατεστημένος σε άλλη χώρα της ΕΕ, εφαρμόζεται ο μηχανισμός Reverse Charge.
6. Ανεξάρτητες υπηρεσίες που σχετίζονται με τη διασυνοριακή διακίνηση αγαθών Υπηρεσίες όπως οι διεθνείς μεταφορές εμπορευμάτων ή οι υπηρεσίες διαμεταφορέων για πελάτες B2B υπάγονται στον βασικό κανόνα (έδρα του λήπτη) και εντός της ΕΕ είναι υποχρεωτική η εφαρμογή του Reverse Charge.
7. Τυπικές διαδικασίες και υποχρεώσεις
- Απόδειξη της επιχειρηματικής ιδιότητας (B2B): Πρέπει να επαληθεύετε την εγκυρότητα του ΑΦΜ (VAT ID) του αντισυμβαλλομένου μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος VIES κατά τη σύναψη της σύμβασης.
- Ανακεφαλαιωτικός Πίνακας (VIES / EC Sales List): Οι υπηρεσίες που υπάγονται στον γενικό κανόνα B2B στην ΕΕ πρέπει να δηλώνονται στον Ανακεφαλαιωτικό Πίνακα. Η υποβολή γίνεται πλέον συνήθως σε μηνιαία βάση (ανάλογα με την εθνική νομοθεσία και τα όρια τζίρου).
- Περιοδική Δήλωση ΦΠΑ: Οι διασυνοριακές υπηρεσίες πρέπει επίσης να δηλώνονται στα αντίστοιχα πεδία της περιοδικής δήλωσης ΦΠΑ (τόσο από τον παρέχοντα ως ενδοκοινοτική παροχή υπηρεσιών, όσο και από τον λήπτη ως πράξη λήπτη / χρέωση-πίστωση).
- Χρόνος παροχής: Καθοριστικός είναι ο χρόνος ολοκλήρωσης της παροχής της υπηρεσίας (όχι η ημερομηνία έκδοσης του τιμολογίου). Για συνεχιζόμενες υπηρεσίες, το τέλος της περιόδου παροχής καθορίζει τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης.