2.4. Ειδική Εισφορά Αλληλεγγύης σε Φωτοβολταϊκά Έργα
Ιστορικό Πλαίσιο (2012–2014)
Βάσει του Ν. 4093/2012, επιβλήθηκε ειδική εισφορά αλληλεγγύης στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις. Η εισφορά αυτή υπολογιζόταν επί του κύκλου εργασιών από την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας κατά την περίοδο από 1η Ιουλίου 2012 έως 30 Ιουνίου 2014 και αφορούσε εγκαταστάσεις ήδη σε λειτουργία, σε δοκιμαστική λειτουργία ή των οποίων η σύνδεση είχε ενεργοποιηθεί.
Η ειδική εισφορά αλληλεγγύης υπολογιζόταν επί της τιμής αγοράς (feed–in tariff) προ ΦΠΑ και ανερχόταν σε:
- 25% για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις που τέθηκαν σε δοκιμαστική λειτουργία ή των οποίων η σύνδεση ενεργοποιήθηκε έως την 31η Δεκεμβρίου 2011,
- 30% για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις που τέθηκαν σε δοκιμαστική λειτουργία ή των οποίων η σύνδεση ενεργοποιήθηκε μετά την 1η Ιανουαρίου 2012, και των οποίων η τιμή αγοράς αντιστοιχούσε στην τιμή αναφοράς του πίνακα του άρθρου 27Α του Ν. 3734/2009 ένα μήνα πριν από τον Φεβρουάριο 2012,
- 27% για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις που τέθηκαν σε δοκιμαστική λειτουργία ή των οποίων η σύνδεση ενεργοποιήθηκε μετά την 1η Ιανουαρίου 2012, και των οποίων η τιμή αγοράς αντιστοιχούσε στην τιμή αναφοράς του πίνακα του άρθρου 27Α του Ν. 3734/2009 για την περίοδο Φεβρουαρίου 2012 έως 9 Αυγούστου 2012,
- 10% για τις λοιπές εγκαταστάσεις ΑΠΕ καθώς και για τις μονάδες ΣΗΘΥΑ.
Με απόφαση του αρμόδιου Υπουργού, η υποχρέωση καταβολής της εισφοράς μπορούσε να παραταθεί για ένα επιπλέον έτος.
Η εισφορά δεν επιβαλλόταν σε φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις των οποίων η τιμή αγοράς αντιστοιχούσε στην τιμή αναφοράς του πίνακα του άρθρου 27Α του Ν. 3734/2009 για ημερομηνία μετά την 9η Αυγούστου 2012, ούτε στους φορείς εκμετάλλευσης εγκαταστάσεων επί στεγών (net metering).
Ισχύον Καθεστώς (Ενημέρωση Ιούνιος 2026)
Η ως άνω ειδική εισφορά αλληλεγγύης έχει λήξει οριστικά, καθώς αφορούσε αποκλειστικά την περίοδο 1.7.2012–30.6.2014 και αποτελούσε έκτακτο μέτρο στο πλαίσιο της οικονομικής κρίσης.
Το σήμερα ισχύον πλαίσιο χρηματοδότησης και αποζημίωσης των φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων στην Ελλάδα διαμορφώνεται ως εξής:
α) Νέο Σύστημα Στήριξης – Λειτουργική Ενίσχυση (Ν. 4414/2016)
Με τον Ν. 4414/2016 καταργήθηκε το σύστημα των σταθερών τιμών αγοράς (feed–in tariffs) και αντικαταστάθηκε από σύστημα λειτουργικής ενίσχυσης με τη μορφή διαφορικής προσαύξησης (sliding premium / FiP – Feed–in Premium). Βάσει του συστήματος αυτού:
- Οι παραγωγοί πωλούν την ηλεκτρική ενέργεια στην αγορά,
- Λαμβάνουν επιπλέον διαφορική προσαύξηση ίση με τη διαφορά μεταξύ της Τιμής Αναφοράς (ΤΑ) και της Τιμής Αγοράς,
- Η Τιμή Αναφοράς καθορίζεται μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών (πλειστηριασμών / auctions) που διενεργεί η ΡΑΕ.
β) Ανταγωνιστικές Διαδικασίες – Auctions
Από το 2016 και εφεξής, η κατανομή λειτουργικής ενίσχυσης για νέες εγκαταστάσεις ΑΠΕ γίνεται αποκλειστικά μέσω ανταγωνιστικών διαδικασιών (τenders/auctions), που προκηρύσσονται από τη ΡΑΕ βάσει του Ν. 4414/2016 και των κατ’ εξουσιοδότηση Υπουργικών Αποφάσεων. Οι διαδικασίες αυτές διεξάγονται τακτικά και καλύπτουν διάφορες κατηγορίες ΑΠΕ.
γ) Αυτοπαραγωγή – Net Metering / Energy Offset
Το καθεστώς αυτοπαραγωγής (net metering και energy offset) διέπεται από τον Ν. 4513/2018 και τις τροποποιήσεις του μέσω του Ν. 5037/2023, που επέκτεινε σημαντικά τα όρια ισχύος και τις δυνατότητες εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού (virtual net metering).
δ) Έκτακτη Εισφορά επί Υπερκερδών (2022–2023)
Στο πλαίσιο της ενεργειακής κρίσης του 2022, επιβλήθηκε έκτακτη εισφορά επί των υπερκερδών των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με τον Ν. 4986/2022 και σε εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/1854 του Συμβουλίου. Η εισφορά αυτή αφορούσε κυρίως την περίοδο Σεπτεμβρίου 2022 – Ιουνίου 2023 και δεν συνδέεται με την παλαιά εισφορά αλληλεγγύης του Ν. 4093/2012. Έχει πλέον λήξει.
📌 Αποποίηση ευθύνης: Οι ανωτέρω πληροφορίες παρέχονται αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν συνιστούν νομική συμβουλή. Το ελληνικό νομοθετικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ μεταβάλλεται συχνά. Για κάθε συγκεκριμένο έργο συνιστάται η επικαιροποιημένη επαλήθευση του ισχύοντος νομικού πλαισίου και η προσφυγή σε εξειδικευμένο νομικό ή τεχνικό σύμβουλο.