Φόροι και Επιβαρύνσεις επί Διασυνοριακών Παροχών Υπηρεσιών μεταξύ Επιχειρήσεων (B2B)
Από την πανευρωπαϊκή μεταρρύθμιση των κανόνων τόπου παροχής της 1ης Ιανουαρίου 2010 (Οδηγία 2008/8/ΕΚ), ο βασικός κανόνας για τις λοιπές υπηρεσίες μεταξύ επιχειρήσεων (Β2Β) είναι ο εξής: δεν είναι πλέον καθοριστική η έδρα του παρόχου, αλλά η έδρα του λήπτη της υπηρεσίας (του πελάτη) ή η μόνιμη εγκατάστασή του. Ο βασικός αυτός κανόνας παραμένει αμετάβλητος μέχρι σήμερα και εξακολουθεί να αποτελεί τον κεντρικό κανόνα του ενωσιακού δικαίου τόπου παροχής.
Εξαιρέσεις από τον Βασικό Κανόνα
Κατ’ εξαίρεση από τον βασικό κανόνα, εξακολουθούν να ισχύουν τα ακόλουθα:
- Υπηρεσίες συνδεόμενες με ακίνητη περιουσία: φορολογούνται στον τόπο όπου βρίσκεται το ακίνητο.
- Πολιτιστικές, καλλιτεχνικές, επιστημονικές, αθλητικές, ψυχαγωγικές και εκπαιδευτικές υπηρεσίες, καθώς και η είσοδος σε τέτοιες εκδηλώσεις: φορολογούνται στον τόπο πραγματοποίησης.
- Μεταφορά επιβατών: φορολογείται ανάλογα με την καλυπτόμενη απόσταση.
- Υπηρεσίες εστίασης και τροφοδοσίας (catering): φορολογούνται στον τόπο όπου πράγματι παρέχονται.
- Βραχυχρόνια μίσθωση μεταφορικών μέσων (έως 30 ημέρες, ή έως 90 ημέρες για πλοία): φορολογείται στον τόπο όπου το μεταφορικό μέσο τίθεται στη διάθεση του πελάτη• για μακροχρόνια μίσθωση, εφαρμόζεται εκ νέου ο βασικός κανόνας.
Διαδικασία Αντίστροφης Επιβάρυνσης και Απαιτήσεις Τεκμηρίωσης
Για υπηρεσίες φορολογούμενες σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ βάσει του βασικού κανόνα, εντός της ΕΕ πρέπει να εφαρμόζεται η διαδικασία αντίστροφης επιβάρυνσης: η παρέχουσα επιχείρηση εκδίδει τιμολόγιο χωρίς να αναγράφει δικό της ΦΠΑ, με την ένδειξη «αντίστροφη επιβάρυνση – υπόχρεος για τον ΦΠΑ είναι ο λήπτης», αναγράφοντας τους αριθμούς φορολογικού μητρώου ΦΠΑ και των δύο μερών• ο λήπτης οφείλει τον φόρο στο κράτος κατοικίας του. Οι υπηρεσίες αυτές πρέπει να δηλώνονται τόσο στην περιοδική δήλωση ΦΠΑ όσο και στον ανακεφαλαιωτικό πίνακα ενδοκοινοτικών συναλλαγών (EC Sales List).
Πριν από τη σύναψη σύμβασης, θα πρέπει να επαληθεύεται η επιχειρηματική ιδιότητα του αντισυμβαλλομένου – για επιχειρήσεις από την ΕΕ, με έλεγχο του αριθμού φορολογικού μητρώου ΦΠΑ (στη Γερμανία, μέσω της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Φορολογικής Υπηρεσίας)• για επιχειρήσεις από τρίτες χώρες, με αίτημα σχετικής βεβαίωσης επιχειρηματικής ιδιότητας.
Συχνές Ερωτήσεις
Ποιος βασικός κανόνας ίσχυε μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2009 για τις διασυνοριακές υπηρεσίες Β2Β;
Οι διασυνοριακές υπηρεσίες υπάγονταν στον ΦΠΑ της χώρας όπου ήταν εγκατεστημένη η παρέχουσα επιχείρηση. Καθοριστική ήταν, συνεπώς, η έδρα της παρέχουσας επιχείρησης.
Ποιος βασικός κανόνας ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2010;
Δεν είναι πλέον καθοριστική η έδρα της παρέχουσας επιχείρησης, αλλά η έδρα του λήπτη της υπηρεσίας (του πελάτη) ή η μόνιμη εγκατάστασή του. Εντός της ΕΕ, η διαδικασία αντίστροφης επιβάρυνσης είναι υποχρεωτική για τις υπηρεσίες που υπάγονται στον βασικό κανόνα• επιπλέον, πρέπει να υποβάλλονται ανακεφαλαιωτικοί πίνακες (EC Sales Lists).
Ποιες εξαιρέσεις υπάρχουν από τον βασικό κανόνα;
Ειδικοί κανόνες εξακολουθούν να ισχύουν, μεταξύ άλλων, για:
• υπηρεσίες συνδεόμενες με ακίνητη περιουσία (τόπος όπου βρίσκεται το ακίνητο)•
• πολιτιστικές, καλλιτεχνικές, επιστημονικές, αθλητικές, ψυχαγωγικές, εκπαιδευτικές και συναφείς υπηρεσίες, και διοργανωτές τέτοιων εκδηλώσεων (τόπος πραγματοποίησης)•
• μεταφορά επιβατών (τόπος όπου πραγματοποιείται η μεταφορά)•
• υπηρεσίες εστίασης και τροφοδοσίας (τόπος όπου παρέχεται η υπηρεσία)•
• βραχυχρόνια μίσθωση μεταφορικών μέσων έως 30 ημέρες (τόπος όπου πράγματι τίθενται στη διάθεση του πελάτη• πλοία έως 90 ημέρες).
Τι είναι οι λεγόμενες «υπηρεσίες καταλόγου» και πού φορολογούνται;
Οι υπηρεσίες καταλόγου ρυθμίζονταν ως εξαίρεση μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2009• από τη μεταρρύθμιση του 2010, φορολογούνται πλέον βάσει του βασικού κανόνα, στον τόπο όπου ο λήπτης της υπηρεσίας ασκεί την επιχειρηματική του δραστηριότητα. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα δικαιώματα ευρεσιτεχνίας και πνευματικής ιδιοκτησίας, οι διαφημιστικές υπηρεσίες, οι νομικές/οικονομικές/επιστημονικές συμβουλευτικές υπηρεσίες, η επεξεργασία δεδομένων, η παροχή λογισμικού, και οι τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες και υπηρεσίες ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης.
Πώς λειτουργεί η διαδικασία αντίστροφης επιβάρυνσης εντός της ΕΕ;
Εντός της ΕΕ, η υποχρέωση καταβολής του φόρου μετατίθεται στον λήπτη της υπηρεσίας. Ο πάροχος εκδίδει τιμολόγιο χωρίς ΦΠΑ. Στο τιμολόγιο πρέπει να αναγράφονται οι αριθμοί φορολογικού μητρώου ΦΠΑ τόσο του παρόχου όσο και του λήπτη, μαζί με την ένδειξη «αντίστροφη επιβάρυνση – υπόχρεος για τον ΦΠΑ είναι ο λήπτης».
Ποιες διατυπώσεις ισχύουν για την απόδειξη της επιχειρηματικής ιδιότητας;
Για επιχειρήσεις από την ΕΕ, πρέπει να επαληθεύεται ο αριθμός φορολογικού μητρώου ΦΠΑ του αντισυμβαλλομένου (π.χ. μέσω του πανευρωπαϊκού συστήματος MIAS/VIES, ή στη Γερμανία μέσω της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Φορολογικής Υπηρεσίας). Για επιχειρήσεις από τρίτες χώρες, πρέπει να προσκομίζεται βεβαίωση επιχειρηματικής ιδιότητας, εκτός εάν η εν λόγω υπηρεσία είναι υπηρεσία καταλόγου.
Πότε πρέπει να υποβάλλεται ανακεφαλαιωτικός πίνακας (EC Sales List);
Ανακεφαλαιωτικοί πίνακες απαιτούνται τόσο για τις ενδοκοινοτικές παραδόσεις αγαθών όσο και για τις υπηρεσίες που φορολογούνται σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ βάσει του βασικού κανόνα. Οι παραδόσεις αγαθών δηλώνονται κατά κανόνα μηνιαίως, οι υπηρεσίες τριμηνιαίως• οι ακριβείς προθεσμίες και τα κανάλια υποβολής θα πρέπει να ελέγχονται βάσει των τρεχουσών ισχυουσών εθνικών διατάξεων (στην Ελλάδα σήμερα, κυρίως ηλεκτρονικά μέσω myDATA/ΑΑΔΕ).
Ποιο χρονικό σημείο είναι καθοριστικό για την εφαρμογή των κανόνων αυτών;
Καθοριστικό είναι το χρονικό σημείο πραγματοποίησης της υπηρεσίας, όχι η ημερομηνία έκδοσης του τιμολογίου. Για τις διαρκείς υπηρεσίες, καθοριστικό είναι το χρονικό σημείο ολοκλήρωσης της υπηρεσίας.
Ποιοι ειδικοί κανόνες ισχύουν για υπηρεσίες συνδεόμενες με ακίνητη περιουσία;
Οι υπηρεσίες που συνδέονται με ακίνητη περιουσία εξακολουθούν να φορολογούνται στον τόπο όπου βρίσκεται το ακίνητο. Πρέπει να εφαρμόζεται ο αλλοδαπός ΦΠΑ της χώρας όπου βρίσκεται το ακίνητο• η έκπτωση του φόρου εισροών προϋποθέτει φορολογική εγγραφή στην αλλοδαπή ή τον ορισμό φορολογικού αντιπροσώπου.