Πέραν της υβριδικής μορφής που παρουσιάστηκε ήδη στο άρθρο «Η GmbH & Co. KG στην Ελλάδα (ΕΠΕ & ΣΙΑ ΕΕ)», το ελληνικό εταιρικό δίκαιο αναγνωρίζει περαιτέρω παραλλαγή της ετερόρρυθμης εταιρείας με περιορισμένη ευθύνη: την ΙΚΕ & Co. KG (στα ελληνικά, «ΙΚΕ & ΣΙΑ Ε.Ε.»).
Εδώ, αντί για ΕΠΕ, η ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία (ΙΚΕ) αναλαμβάνει τη θέση του μοναδικού ομόρρυθμου εταίρου που φέρει απεριόριστη ευθύνη. Το παρακάτω άρθρο παρουσιάζει τα βασικά χαρακτηριστικά, τη σύσταση, και τη διάρθρωση της ΙΚΕ & Co. KG, και τη διακρίνει από την κλασική GmbH & Co. KG. Όλες οι πληροφορίες παρέχονται χωρίς αξίωση πληρότητας και χωρίς εγγύηση.
Νομική μορφή της ΙΚΕ & Co. KG
Όπως η GmbH & Co. KG, η ΙΚΕ & Co. KG είναι ετερόρρυθμη εταιρεία (Ε.Ε.) και, συνεπώς, προσωπική εταιρεία με δική της χωριστή νομική προσωπικότητα στην Ελλάδα. Έχει τουλάχιστον δύο εταίρους, έναν ομόρρυθμο και έναν ετερόρρυθμο (άρθρο 271 του Ν. 4072/2012). Βάσει της διάταξης αυτής, εταίροι σε ΕΕ μπορούν να είναι είτε φυσικά είτε νομικά πρόσωπα, ώστε η συμμετοχή κεφαλαιουχικής εταιρείας ως ομόρρυθμου εταίρου να επιτρέπεται ρητά από τον νόμο.
Η ίδια αρχή ισχύει για την ΙΚΕ & Co. KG όπως και για κάθε ΕΕ: οι ομόρρυθμοι εταίροι ευθύνονται για τα χρέη της ΕΕ απεριόριστα με ολόκληρη την περιουσία τους, ενώ οι ετερόρρυθμοι εταίροι ευθύνονται μόνο έως το ύψος της κεφαλαιακής εισφοράς που έχουν αναλάβει. Περαιτέρω ευθύνη ετερόρρυθμου εταίρου γεννάται μόνο όπου το όνομά του έχει συμπεριληφθεί στην εμπορική επωνυμία της εταιρείας και ο τρίτος αγνοούσε την ιδιότητά του ως ετερόρρυθμου εταίρου (άρθρο 272 § 2 του Ν. 4072/2012).
Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της ΙΚΕ & Co. KG — όπως και της GmbH & Co. KG — έγκειται στο γεγονός ότι ο ομόρρυθμος εταίρος είναι ο ίδιος κεφαλαιουχική εταιρεία, εδώ η ΙΚΕ. Καθώς η ΙΚΕ ευθύνεται, κατ’ αρχήν, για τις υποχρεώσεις της μόνο με τη δική της εταιρική περιουσία (άρθρο 43 § 2 του Ν. 4072/2012), ο ομόρρυθμος εταίρος της ΕΕ ευθύνεται, οικονομικά, ομοίως μόνο περιορισμένα — δηλαδή, στο βαθμό της περιουσίας της ομόρρυθμης ΙΚΕ. Σε σύγκριση με τη GmbH & Co. KG, προστίθενται σε αυτό τα τυπικά πλεονεκτήματα της ΙΚΕ: πέραν εισφορών σε μετρητά και σε είδος, η ΙΚΕ επιτρέπει επίσης εξωκεφαλαιακές εισφορές (όπως εργασία ή υπηρεσίες) και εγγυητικές εισφορές, και η εταιρεία μπορεί να συσταθεί με κεφάλαιο μόλις ενός (1) ευρώ (άρθρο 43 § 3 και άρθρα 77 επ. του Ν. 4072/2012). Καθώς η προγενέστερη απαίτηση ελάχιστου κεφαλαίου για την ΕΠΕ έχει έκτοτε ομοίως καταργηθεί, τα δύο μοντέλα έχουν συγκλίνει ως προς το καθαρό ζήτημα κεφαλαίου• ωστόσο, λόγω της πιο ευέλικτης εσωτερικής της δομής, της απλοποιημένης λήψης αποφάσεων, και της κατά πολύ ευρύτερης πλέον χρήσης της μεταξύ των ελληνικών εταιρικών μορφών, η ΙΚΕ παραμένει το πιο σύγχρονο μοντέλο για τον ρόλο του ομόρρυθμου εταίρου.
Σενάρια σύστασης
Όπως και με τη GmbH & Co. KG, διάφορα σενάρια είναι νοητά κατά τη σύσταση ΙΚΕ & Co. KG:
- Η ΙΚΕ και η ΕΕ συνιστώνται εξ αρχής από κοινού με σκοπό την ΙΚΕ & Co. KG.
- Ήδη υφιστάμενη ΙΚΕ συμμετέχει σε ήδη υφιστάμενη ή νεοσυσταθείσα ΕΕ και εισφέρει την επιχείρησή της.
- Νέα ομόρρυθμη ΙΚΕ συνιστάται και αναλαμβάνει τη θέση του ομόρρυθμου εταίρου που προηγουμένως κατείχε φυσικό πρόσωπο ή άλλη εταιρεία.
- Υφιστάμενη ομόρρυθμη ΕΠΕ μιας GmbH & Co. KG μετατρέπεται σε ΙΚΕ, προκειμένου να επωφεληθεί από την πιο ευέλικτη δομή της.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ετερόρρυθμοι εταίροι, ως μελλοντικοί πάροχοι κεφαλαίου για την ΕΕ, είναι ήδη καθορισμένοι, ώστε η ομόρρυθμη ΙΚΕ να πρέπει πρώτα να συσταθεί, ώστε στη συνέχεια, ως νομικό πρόσωπο, να μπορεί να συμμετάσχει στην υπό σύσταση ΕΕ.
Τυπικές διατυπώσεις σύστασης της ομόρρυθμης ΙΚΕ
Οι τυπικές διατυπώσεις σύστασης της ΙΚΕ ορίζονται στα άρθρα 43-120 του Ν. 4072/2012, ο οποίος καθιέρωσε την ΙΚΕ ως νέα εταιρική μορφή στο ελληνικό δίκαιο το 2012 και έχει έκτοτε τροποποιηθεί επανειλημμένα. Ο εταιρικός σκοπός της ομόρρυθμης ΙΚΕ συνίσταται συνήθως — όπως και της ομόρρυθμης ΕΠΕ — στη διαχείριση της αντίστοιχης ΕΕ ως ομόρρυθμος εταίρος της.
Σήμερα, μια ΙΚΕ συνιστάται πρακτικά αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της υπηρεσίας μιας στάσης e-ΥΜΣ, γενικά με χρήση του νόμιμου πρότυπου καταστατικού (άρθρο 51 του Ν. 4072/2012)• συμβολαιογραφική πράξη παραμένει απαραίτητη μόνο όπου το επιθυμούν οι εταίροι ή όπου εισφέρονται περιουσιακά στοιχεία για τη μεταβίβαση των οποίων ο νόμος προβλέπει συμβολαιογραφικό τύπο (π.χ. ακίνητα). Βάσει του άρθρου 43 § 3 του Ν. 4072/2012, το εταιρικό κεφάλαιο καθορίζεται ελεύθερα από τους εταίρους και μπορεί ακόμη και να είναι μηδενικό• οι εταίροι μπορούν να συμμετάσχουν με κεφαλαιακές εισφορές, εξωκεφαλαιακές εισφορές, ή εγγυητικές εισφορές (άρθρα 77 επ. του Ν. 4072/2012). Για περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με τη σύσταση και διάρθρωση της ΙΚΕ, βλ. το άρθρο «Η Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία στην Ελλάδα (ΙΚΕ)».
Σύσταση της ΕΕ
Μόλις συσταθεί η ομόρρυθμη ΙΚΕ, οι εταίροι προχωρούν στη σύσταση της ΕΕ. Οι σχετικές διατάξεις απορρέουν — όπως και με τη GmbH & Co. KG — από τον Ν. 4072/2012: βάσει του άρθρου 271 του Ν. 4072/2012, πρέπει να συμμετάσχουν τουλάχιστον δύο εταίροι, ένας ομόρρυθμος και ένας ετερόρρυθμος. Τυπικά, η ομόρρυθμη ΙΚΕ κατέχει μόνο μικρό μερίδιο της ΕΕ, ενώ οι ετερόρρυθμοι εταίροι κατέχουν γενικά σχεδόν το σύνολο του μεριδίου της ΕΕ. Η εταιρική σύμβαση της ΕΕ μπορεί να συναφθεί με ιδιωτικό έγγραφο ή με συμβολαιογραφική πράξη, καθώς ο νόμος δεν προβλέπει ιδιαίτερο τύπο ως προς αυτό.
Βάσει του άρθρου 273 του Ν. 4072/2012, η εταιρική σύμβαση που πρέπει να καταχωρισθεί στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ) πρέπει να περιέχει τουλάχιστον τα εξής στοιχεία:
- Το επώνυμο και το όνομα ή την εμπορική επωνυμία, την εταιρική ιδιότητα, και τη διεύθυνση των εταίρων
- Την εμπορική επωνυμία (firma) της εταιρείας
- Τους εταίρους στους οποίους ανατίθεται η διαχείριση (στην περίπτωση της ΙΚΕ & Co. KG, την ομόρρυθμη ΙΚΕ)
- Το ύψος της εισφοράς του ετερόρρυθμου εταίρου και τον περιορισμό της ευθύνης του
- Τη διάρκεια της εταιρείας
Βάσει του άρθρου 272 του Ν. 4072/2012, η εμπορική επωνυμία της ΕΕ πρέπει απαραιτήτως να περιλαμβάνει είτε το όνομα ενός ή περισσότερων εταίρων (εδώ, την επωνυμία της ΙΚΕ) είτε το αντικείμενο της επιχείρησης. Όπως περιγράφηκε παραπάνω, η συμπερίληψη του ονόματος του ετερόρρυθμου εταίρου μπορεί να ενεργοποιήσει απεριόριστη ευθύνη.
Κόστος και υποχρεώσεις δημοσιότητας
Βάσει του άρθρου 273 του Ν. 4072/2012, η σύσταση της ΕΕ υπόκειται, για να παραγάγει αποτελέσματα, στην υποχρέωση καταχώρισης της εταιρικής σύμβασης, με το ελάχιστο περιεχόμενο που αναφέρθηκε παραπάνω, στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο. Κατά τα λοιπά, οι δηλώσεις που έγιναν σχετικά με την ΕΕ και την ΙΚΕ εφαρμόζονται αναλόγως στη σύσταση, τη λογιστική, και τις υποχρεώσεις δημοσιότητας της ΙΚΕ & Co. KG• τα έξοδα σύστασης της ΙΚΕ και της ΕΕ επιβαρύνουν αθροιστικά. Καθώς για την ΙΚΕ γενικά δεν απαιτείται συμβολαιογραφική πράξη και η σύσταση μπορεί να πραγματοποιηθεί ηλεκτρονικά με χρήση του πρότυπου καταστατικού, τα έξοδα σύστασης της ομόρρυθμης ΙΚΕ είναι στην πράξη συχνά χαμηλότερα από εκείνα ομόρρυθμης ΕΠΕ με εξατομικευμένα συνταγμένο καταστατικό.
Διαχείριση
Μόλις συσταθούν και οι δύο εταιρείες — η ΙΚΕ και η ΕΕ — η ΙΚΕ, ως ομόρρυθμος εταίρος, αναλαμβάνει τη μοναδική διαχείριση της ΕΕ. Η ΕΕ εκπροσωπείται ως προς τούτο από την ομόρρυθμη ΙΚΕ της, η οποία εκπροσωπείται με τη σειρά της από τον διαχειριστή της (Διαχειριστής), ο οποίος συχνά ενεργεί επίσης εξ ονόματος της ΕΕ. Καθώς το δίκαιο της ΙΚΕ — σε αντίθεση με το δίκαιο της ΕΠΕ — δεν απαιτεί υποχρεωτικό διορισμό πολυμελούς διοικούντος οργάνου, και οι αποφάσεις των εταίρων μπορούν να διαρθρωθούν χωρίς ιδιαίτερες τυπικές απαιτήσεις, η ΙΚΕ & Co. KG τείνει να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία από τη GmbH & Co. KG στην καθημερινή διαχείριση.
Υποχρεώσεις ελέγχου και δημοσιότητας
Οι ελληνικές προσωπικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της ετερόρρυθμης εταιρείας (ΕΕ), πρέπει να τηρούν βιβλία και να συντάσσουν ισολογισμό βάσει του Ν. 4308/2014 (τα ελληνικά λογιστικά πρότυπα). Οι μικρές εταιρείες δεν υποχρεούνται να δημοσιεύουν τους ισολογισμούς τους, ενώ οι μεγάλες εταιρείες πρέπει να δημοσιεύουν τον ισολογισμό τους στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ) και να τον υποβάλλουν σε έλεγχο από ορκωτό ελεγκτή. Μια εταιρεία θεωρείται μεγάλη όταν πληρούνται τουλάχιστον δύο από τα ακόλουθα τρία κριτήρια: σύνολο ενεργητικού άνω των €20.000.000, κύκλος εργασιών άνω των €40.000.000, και/ή μέσος αριθμός εργαζομένων άνω των 250.
Η ΙΚΕ & Co. KG υπόκειται, όσον αφορά τη σύνταξη ετήσιων οικονομικών καταστάσεων, στα άρθρα 271-284 του Ν. 4072/2012. Ο διαχειριστής (ομόρρυθμος εταίρος) υποχρεούται να συντάσσει τον ισολογισμό και την κατάσταση αποτελεσμάτων στο τέλος της χρήσης• ο ετερόρρυθμος εταίρος έχει δικαίωμα επιθεώρησης των βιβλίων και στοιχείων της εταιρείας.
Όπου η ΙΚΕ & Co. KG έχει, ως μοναδικό ομόρρυθμο εταίρο, νομικό πρόσωπο κατά την έννοια του Ν. 4308/2014 — γεγονός που συνήθως ισχύει με ομόρρυθμη ΙΚΕ — υποχρεούται να τηρεί διπλογραφικά βιβλία (Κατηγορία Γ) και να δημοσιεύει τον ισολογισμό της στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο, ανεξαρτήτως του μεγέθους του κύκλου εργασιών της.
Φόροι
Η ΙΚΕ & Co. KG φορολογείται βάσει των γενικών αρχών φορολόγησης νομικών προσώπων και αντιμετωπίζεται φορολογικά με τον ίδιο τρόπο όπως η GmbH & Co. KG: ο τρέχων συντελεστής φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων είναι ενιαία 22% επί των φορολογητέων κερδών, ανεξαρτήτως του αν η οντότητα είναι κεφαλαιουχική εταιρεία ή προσωπική εταιρεία υποχρεωμένη να τηρεί διπλογραφικά βιβλία. Επιπλέον, πρέπει να καταβάλλεται προκαταβολή φόρου για την επόμενη χρήση, η οποία μειώνεται κατά τις πρώτες χρήσεις μετά τη σύσταση. Όπου εισφέρεται εταιρικό κεφάλαιο στην ομόρρυθμη ΙΚΕ, οφείλεται επίσης ο Φόρος Συγκέντρωσης Κεφαλαίου, σήμερα 0,5% επί του εισφερόμενου κεφαλαίου.
Διάκριση από την κλασική GmbH & Co. KG (ΕΠΕ & ΣΙΑ ΕΕ)
Στον πυρήνα της, η ΙΚΕ & Co. KG ακολουθεί την ίδια νομική κατασκευή με τη GmbH & Co. KG: προσωπική εταιρεία (ΕΕ) της οποίας ο μοναδικός ομόρρυθμος εταίρος που φέρει απεριόριστη ευθύνη είναι κεφαλαιουχική εταιρεία. Οι πρακτικές διαφορές έγκεινται κυρίως στη διάρθρωση του ίδιου του ομόρρυθμου εταίρου:
- Προσπάθεια σύστασης: η ΙΚΕ μπορεί γενικά να συσταθεί χωρίς συμβολαιογραφική πράξη, με χρήση του νόμιμου πρότυπου καταστατικού μέσω του e-ΥΜΣ, ενώ για την ΕΠΕ, ανάλογα με τις περιστάσεις, συνιστάται συχνότερα εξατομικευμένα συνταγμένο καταστατικό.
- Είδη εισφορών: πέραν εισφορών σε μετρητά και σε είδος, η ΙΚΕ επιτρέπει επίσης εξωκεφαλαιακές εισφορές και εγγυητικές εισφορές• η ΕΠΕ διαθέτει μόνο εισφορές σε μετρητά και σε είδος.
- Διακυβέρνηση: η εσωτερική οργάνωση της ΙΚΕ είναι λιγότερο αυστηρά προβλεπόμενη από τον νόμο σε σχέση με εκείνη της ΕΠΕ, επιτρέποντας μεγαλύτερο περιθώριο στη λήψη αποφάσεων και την εκπροσώπηση.
- Αποδοχή στην αγορά: από την καθιέρωσή της το 2012, η ΙΚΕ έχει καταστεί κατά πολύ η συχνότερα επιλεγόμενη εταιρική μορφή στην Ελλάδα, ενώ η GmbH & Co. KG — ανεξαρτήτως του αν χρησιμοποιείται η παραλλαγή ΕΠΕ ή ΙΚΕ — έχει παραμείνει έως τώρα σπάνια νομική μορφή. Βασικός λόγος γι’ αυτό είναι πιθανώς ότι η φορολογική μεταχείριση των διαφόρων εταιρικών μορφών στην Ελλάδα έχει έκτοτε συγκλίνει σε μεγάλο βαθμό, ώστε το προγενέστερο φορολογικό κίνητρο για την επιλογή τέτοιας υβριδικής μορφής να έχει απολέσει σημασία.
Στην πράξη, η ΙΚΕ & Co. KG εξετάζεται κυρίως όπου οι ετερόρρυθμοι εταίροι επιθυμούν να συνδυάσουν προσωπική εταιρεία περιορισμένης ευθύνης με ομόρρυθμο εταίρο που μπορεί να συσταθεί όσο το δυνατόν πιο ευέλικτα και οικονομικά — για παράδειγμα, σε ενδοομιλικές αναδιαρθρώσεις ή κατά τη μετατροπή υφιστάμενης GmbH & Co. KG.
Λίστα ελέγχου: τι θα πρέπει να ρυθμίζεται στην εταιρική σύμβαση;
Για μια δομή «ΙΚΕ & Co. KG» (ΙΚΕ ως ομόρρυθμος εταίρος συν ΣΙΑ ΕΕ ως ετερόρρυθμη εταιρεία), η εταιρική σύμβαση ή συμπληρωματικά έγγραφα θα πρέπει, ιδίως, να ρυθμίζουν σαφώς τα εξής σημεία:
- Εταιρική σύνθεση και ρόλοι: ποιος είναι ο ομόρρυθμος εταίρος (η ΙΚΕ), και ποιοι είναι οι ετερόρρυθμοι εταίροι• ο αριθμός των ετερορρύθμων εταίρων και το ύψος των αντίστοιχων εισφορών τους.
- Δομή ευθύνης και κατανομή αρμοδιοτήτων: αποσαφήνιση του ποιος φέρει τους κινδύνους ευθύνης και πώς εφαρμόζεται η ευθύνη στην πράξη• κανόνες διασφάλισης ή περιορισμού κινδύνου μέσω της δομής του ομόρρυθμου εταίρου.
- Διαχείριση και εκπροσώπηση: οι αρμοδιότητες της ΙΚΕ (διαχείριση και εξωτερική εκπροσώπηση)• ο ορισμός των εξουσιοδοτημένων να εκπροσωπούν την ΙΚΕ προσώπων• ρυθμίσεις υπογραφής και εκπροσώπησης.
- Κατανομή κερδών και ζημιών: πώς κατανέμονται τα κέρδη και οι ζημίες (βάσει εισφοράς, βάσει ποσοστού, ή με άλλη βάση)• μεταχείριση ειδικής αμοιβής (π.χ. αμοιβή του ομόρρυθμου εταίρου/της διαχείρισης).
- Δικαιώματα εισόδου και εξόδου: προϋποθέσεις εισδοχής νέων ετερορρύθμων εταίρων• προϋποθέσεις αποχώρησης ή μεταβολής και μεταβιβάσεων μεριδίων (π.χ. απαιτήσεις συναίνεσης).
- Μέτρα κεφαλαίου: αυξήσεις ή μειώσεις εισφορών• κανόνες για πρόσθετες εισφορές όπου απαιτείται, στον βαθμό που επιτρέπεται συμβατικά.
- Δικαιώματα ελέγχου και πληροφόρησης: το εύρος των δικαιωμάτων επιθεώρησης βιβλίων και στοιχείων των ετερορρύθμων εταίρων• η συχνότητα αναφοράς (π.χ. τακτικές αναφορές, ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, επιχειρηματικό σχέδιο)• δικαιώματα ελέγχου εντός του επιτρεπτού πλαισίου.
- Ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, λογιστική, και δημοσιότητα: αρμοδιότητες για τη λογιστική και τις οικονομικές καταστάσεις• ποιος τις συντάσσει, ποιος τις ελέγχει και τις υπογράφει, και ποιες προθεσμίες ισχύουν.
- Μηχανισμός λήψης αποφάσεων: ποιες αποφάσεις απαιτούν τη συναίνεση των ετερορρύθμων εταίρων• δικαιώματα αρνησικυρίας, ειδικές πλειοψηφίες, και διαδικασίες έγγραφης απόφασης έναντι συνέλευσης εταίρων, ανάλογα με την περίπτωση.
- Διάρκεια και λύση: διάρκεια, λόγοι λύσης, και κανόνες εκκαθάρισης• ο μηχανισμός εκκαθάρισης και η διανομή της εταιρικής περιουσίας.
Επίλυση διαφορών και δικαιοδοσία: ρήτρες δικαιοδοσίας ή διαιτησίας, ανάλογα με την περίπτωση• διατάξεις γλώσσας και εφαρμοστέο δίκαιο (ελληνικό δίκαιο). - Ειδικές διατάξεις: υποχρεώσεις μη ανταγωνισμού και εμπιστευτικότητας, εφόσον επιθυμείται• υποχρεώσεις συμμόρφωσης• διατάξεις σχετικά με σχέδια επενδύσεων και χρηματοδότησης, ιδίως για συγκεκριμένα έργα.
Πρακτική συμβουλή: συχνά δεν είναι μόνο η κύρια σύμβαση αλλά και παράπλευρες συμφωνίες εταίρων ή κατευθυντήριες γραμμές διαχείρισης που είναι καθοριστικές για την υλοποίηση εσωτερικών διαδικασιών στην πράξη — όπως αναφορές, προϋπολογισμοί, και δικαιώματα λήψης αποφάσεων.
Κόστος και χρονοδιάγραμμα (γενική καθοδήγηση)
Καθώς το κόστος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το εύρος του έργου, τη δομή (αριθμό εταίρων), την ανάγκη συμβολαιογραφικών πράξεων ή μεταφράσεων, την πρακτική του μητρώου, και τη φορολογική πολυπλοκότητα, οι ακόλουθες πληροφορίες θα πρέπει να νοούνται μόνο ως γενική καθοδήγηση.
Γενικό χρονοδιάγραμμα (τυπικό):
- Προετοιμασία και διάρθρωση (περ. 1-3 εβδομάδες): δέουσα επιμέλεια για τους εταίρους, τον σκοπό και το επιχειρηματικό σχέδιο, και το πλαίσιο του προϋπολογισμού• σύνταξη της συμβατικής δομής (ποσοστά, κανόνες ευθύνης, εκπροσώπηση).
- Σύνταξη της σύμβασης και συντονισμός (περ. 1-4 εβδομάδες): προετοιμασία της εταιρικής σύμβασης και τυχόν παράπλευρων συμφωνιών• συντονισμός των διοικούντων οργάνων και ρυθμίσεων εκπροσώπησης της ΙΚΕ.
- Καταχώριση και δημοσίευση (περ. 2-8 εβδομάδες): υποβολές στο ελληνικό σύστημα μητρώου (ΓΕΜΗ ή τις αρμόδιες αρχές, ανάλογα με τη διαδικασία)• συντονισμός με τον συμβολαιογράφο, τον δικηγόρο, και τις αρχές.
- Φάση επιχειρησιακής έναρξης (περαιτέρω περ. 1-4 εβδομάδες): άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών και δημιουργία λογιστικού συστήματος• φορολογική εγγραφή και προετοιμασία για τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις και τις αναφορές.
Συνολικά, αυτό συχνά ανέρχεται σε περίπου 6 έως 15 εβδομάδες (μπορεί να είναι ταχύτερο ή σημαντικά μεγαλύτερο, ανάλογα με τους χρόνους επεξεργασίας των αρχών, την κατάσταση της τεκμηρίωσης, και την εσωτερική πολυπλοκότητα).
Γενικά στοιχεία κόστους (τυπικά):
- Νομικές αμοιβές (διάρθρωση, σύνταξη, και υποστήριξη)
- Έξοδα καταχώρισης, υποβολής, και δημοσίευσης
- Συμβολαιογραφικά έξοδα (όπου απαιτείται ή ζητείται συμβολαιογραφικός τύπος)
- Μεταφράσεις και πιστοποιήσεις (ανάλογα με την υπηκοότητα και την τεκμηρίωση)
- Έξοδα για τυχόν φοροτεχνικό σύμβουλο ή δημιουργία λογιστικού συστήματος
- Τραπεζικά και διοικητικά έξοδα (π.χ. άνοιγμα λογαριασμού, απαιτήσεις τεκμηρίωσης)
Πρακτική συμβουλή: για να αποφευχθούν περιττές καθυστερήσεις, συνιστάται να διευκρινίζεται εγκαίρως ποια έγγραφα απαιτούνται για τους εταίρους και τα διοικούντα όργανα (συμπεριλαμβανομένων αποδεικτικών ταυτότητας, αποσπασμάτων μητρώου, και απαιτήσεων μετάφρασης) — αυτό αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες καθυστέρησης.
Συχνές Ερωτήσεις
Τι είναι η ΙΚΕ & ΣΙΑ ΕΕ;
Η ΙΚΕ & ΣΙΑ ΕΕ (στα γερμανικά: IKE & Co. KG) είναι ετερόρρυθμη εταιρεία στην οποία μια ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία (ΙΚΕ) – αντί για εταιρεία περιορισμένης ευθύνης (ΕΠΕ) – λειτουργεί ως μοναδικός ομόρρυθμος εταίρος με απεριόριστη ευθύνη. Αποτελεί, επομένως, παραλλαγή της GmbH & Co. KG (ΕΠΕ & ΣΙΑ ΕΕ).
Επιτρέπεται κεφαλαιουχική εταιρεία να είναι ομόρρυθμος εταίρος;
Ναι. Σύμφωνα με το άρθρο 271 ν. 4072/2012, εταίροι ετερόρρυθμης εταιρείας μπορούν να είναι φυσικά ή νομικά πρόσωπα. Η συμμετοχή κεφαλαιουχικής εταιρείας ως ομόρρυθμου εταίρου επιτρέπεται, επομένως, ρητά.
Πώς ευθύνονται οι εταίροι;
Ο ομόρρυθμος εταίρος ευθύνεται για τα χρέη της εταιρείας απεριόριστα, οι ετερόρρυθμοι εταίροι μόνο έως τη συμφωνηθείσα εισφορά τους. Δεδομένου ότι η ίδια η ΙΚΕ ευθύνεται μόνο με την εταιρική της περιουσία (άρθρο 43 παρ. 2 ν. 4072/2012), η ευθύνη περιορίζεται από οικονομική άποψη στην περιουσία της ΙΚΕ-ομόρρυθμου εταίρου. Ο ετερόρρυθμος εταίρος ευθύνεται απεριόριστα, εάν το όνομά του περιλαμβάνεται στην εταιρική επωνυμία και ο τρίτος αγνοούσε την ιδιότητά του (άρθρο 272 παρ. 2 ν. 4072/2012).
Ποια πλεονεκτήματα προσφέρει η ΙΚΕ ως ομόρρυθμος εταίρος;
- Διαδικασία ίδρυσης: η ΙΚΕ μπορεί κατά κανόνα να ιδρυθεί ηλεκτρονικά μέσω της e-ΥΜΣ με χρήση του νόμιμου πρότυπου καταστατικού, χωρίς συμβολαιογράφο,
- Είδη εισφορών: πέραν των εισφορών σε μετρητά και σε είδος, η ΙΚΕ επιτρέπει επίσης εξωκεφαλαιακές εισφορές (εργασία, υπηρεσίες) και εγγυητικές εισφορές· η ΕΠΕ γνωρίζει μόνο εισφορές σε μετρητά και σε είδος,
- Εταιρική διακυβέρνηση: η εσωτερική οργάνωση της ΙΚΕ ρυθμίζεται λιγότερο αυστηρά από τον νόμο, γεγονός που αφήνει μεγαλύτερα περιθώρια στη λήψη αποφάσεων και στην εκπροσώπηση,
- Αποδοχή στην αγορά: η ΙΚΕ είναι μακράν η πιο διαδεδομένη εταιρική μορφή στην Ελλάδα.
Έχει ακόμη σημασία το ελάχιστο κεφάλαιο;
Ελάχιστη. Δεδομένου ότι καταργήθηκε και το ελάχιστο κεφάλαιο της ΕΠΕ, τα δύο μοντέλα δεν διαφέρουν πλέον σημαντικά ως προς το κεφάλαιο. Τα πλεονεκτήματα της ΙΚΕ έγκεινται κυρίως στην ευελιξία της δομής της και στην απλούστερη λήψη αποφάσεων.
Γιατί οι ετερόρρυθμες εταιρείες με εταιρικό ομόρρυθμο εταίρο είναι σπάνιες στην Ελλάδα;
Η φορολογική μεταχείριση των διαφόρων εταιρικών μορφών στην Ελλάδα έχει σε μεγάλο βαθμό εξομοιωθεί, με αποτέλεσμα το παλαιότερο φορολογικό κίνητρο για την επιλογή μιας τέτοιας μικτής μορφής να έχει χάσει τη σημασία του. Η ΙΚΕ & ΣΙΑ ΕΕ εξετάζεται κυρίως όταν οι ετερόρρυθμοι εταίροι επιθυμούν να συνδυάσουν μια προσωπική εταιρεία με περιορισμένη ευθύνη με έναν όσο το δυνατόν πιο ευέλικτο και οικονομικό ομόρρυθμο εταίρο – για παράδειγμα σε ενδοομιλικούς μετασχηματισμούς ή κατά τη μετατροπή υφιστάμενης ΕΠΕ & ΣΙΑ ΕΕ.
Ποια σενάρια ίδρυσης είναι δυνατά;
- η ΙΚΕ και η ΕΕ ιδρύονται ταυτόχρονα,
- υφιστάμενη ΙΚΕ προσχωρεί σε υφιστάμενη ή νέα ΕΕ και εισφέρει την επιχείρησή της,
- νεοσύστατη ΙΚΕ αναλαμβάνει τη θέση του ομόρρυθμου εταίρου που κατείχε προηγουμένως φυσικό πρόσωπο ή άλλη εταιρεία,
- η ΕΠΕ-ομόρρυθμος εταίρος υφιστάμενης ΕΠΕ & ΣΙΑ ΕΕ μετατρέπεται σε ΙΚΕ.
Πώς ιδρύεται η ΙΚΕ-ομόρρυθμος εταίρος;
Η ΙΚΕ διέπεται από τα άρθρα 43–120 ν. 4072/2012. Ιδρύεται πρακτικά αποκλειστικά μέσω της πλατφόρμας e-ΥΜΣ, κατά κανόνα με χρήση του νόμιμου πρότυπου καταστατικού (άρθρο 51 ν. 4072/2012). Συμβολαιογραφική πράξη απαιτείται μόνο εάν το επιθυμούν οι εταίροι ή εάν εισφέρεται ακίνητο. Το κεφάλαιο καθορίζεται ελεύθερα και μπορεί να είναι ακόμη και μηδενικό (άρθρο 43 παρ. 3 ν. 4072/2012).
Πώς ιδρύεται η ετερόρρυθμη εταιρεία;
Μετά την ίδρυση της ΙΚΕ, οι εταίροι συνάπτουν το εταιρικό συμφωνητικό της ΕΕ, είτε με ιδιωτικό έγγραφο είτε με συμβολαιογραφική πράξη. Απαιτούνται τουλάχιστον ένας ομόρρυθμος και ένας ετερόρρυθμος εταίρος (άρθρο 271 ν. 4072/2012). Συνήθως η ΙΚΕ κατέχει μόνο μικρό ποσοστό, ενώ οι ετερόρρυθμοι εταίροι κατέχουν σχεδόν το σύνολο της συμμετοχής.
Τι πρέπει να περιέχει το εταιρικό συμφωνητικό;
Σύμφωνα με το άρθρο 273 ν. 4072/2012, το συμφωνητικό που καταχωρίζεται στο ΓΕΜΗ πρέπει να περιέχει τουλάχιστον: το ονοματεπώνυμο ή την επωνυμία, τη νομική μορφή και τη διεύθυνση των εταίρων· την εταιρική επωνυμία· τους εταίρους στους οποίους ανατίθεται η διαχείριση (την ΙΚΕ)· το ύψος και τον περιορισμό των εισφορών των ετερόρρυθμων εταίρων· και τη διάρκεια της εταιρείας. Η εταιρική επωνυμία πρέπει να περιλαμβάνει το όνομα ενός εταίρου (εν προκειμένω: την επωνυμία της ΙΚΕ) ή το αντικείμενο της επιχείρησης (άρθρο 272 ν. 4072/2012).
Τι άλλο θα πρέπει να ρυθμίζεται στο εταιρικό συμφωνητικό;
Στην πράξη, τα ακόλουθα σημεία θα πρέπει να ρυθμίζονται με σαφήνεια:
- εταιρική σύνθεση, ρόλοι και εισφορές,
- διαχείριση και εκπροσώπηση από την ΙΚΕ, ρυθμίσεις υπογραφών,
- κατανομή κερδών και ζημιών, αμοιβή του ομόρρυθμου εταίρου,
- είσοδος, αποχώρηση και μεταβίβαση εταιρικών μεριδίων,
- κεφαλαιακές μεταβολές και τυχόν πρόσθετες εισφορές,
- δικαιώματα ελέγχου και πληροφόρησης των ετερόρρυθμων εταίρων,
- ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις και αναφορές,
- αποφάσεις που απαιτούν συναίνεση, πλειοψηφίες και δικαιώματα αρνησικυρίας,
- διάρκεια, λύση και εκκαθάριση,
- επίλυση διαφορών, δικαιοδοσία και εφαρμοστέο δίκαιο,
- απαγόρευση ανταγωνισμού, εμπιστευτικότητα και κανονιστική συμμόρφωση.
Οι παρεπόμενες συμφωνίες (side letters) και οι εσωτερικοί κανονισμοί διαχείρισης είναι συχνά εξίσου σημαντικοί με το κύριο συμφωνητικό για την καθημερινή λειτουργία της δομής.
Πόσο διαρκεί η ίδρυση και πόσο κοστίζει;
Ενδεικτικά, η συνολική διαδικασία – σχεδιασμός της δομής, σύνταξη των συμβάσεων, καταχώριση και έναρξη λειτουργίας – διαρκεί συχνά περίπου 6 έως 15 εβδομάδες, ανάλογα με τους χρόνους διεκπεραίωσης, τα έγγραφα και την πολυπλοκότητα. Τυπικά κονδύλια κόστους είναι οι δικηγορικές αμοιβές, τα τέλη καταχώρισης και δημοσίευσης, τα συμβολαιογραφικά έξοδα (κατά περίπτωση), οι μεταφράσεις και επικυρώσεις, η οργάνωση της φοροτεχνικής και λογιστικής υποστήριξης καθώς και τα τραπεζικά έξοδα. Δεδομένου ότι για την ΙΚΕ κατά κανόνα δεν απαιτείται συμβολαιογράφος, το κόστος ίδρυσής της είναι συχνά χαμηλότερο από εκείνο μιας ΕΠΕ-ομόρρυθμου εταίρου με ατομικά διαμορφωμένο καταστατικό.
Ποια είναι η συχνότερη αιτία καθυστερήσεων;
Ελλείποντα ή ελλιπή έγγραφα των εταίρων και των οργάνων – όπως αποδεικτικά ταυτότητας, αποσπάσματα μητρώων και επικυρωμένες μεταφράσεις. Αυτά θα πρέπει να διευκρινίζονται σε πρώιμο στάδιο.
Ποιος διαχειρίζεται την ΙΚΕ & ΣΙΑ ΕΕ;
Η ΙΚΕ, ως ομόρρυθμος εταίρος, αναλαμβάνει την αποκλειστική διαχείριση και εκπροσώπηση της ΕΕ. Εκπροσωπείται με τη σειρά της από τον διαχειριστή της, ο οποίος, επομένως, ενεργεί συχνά και για λογαριασμό της ΕΕ.
Ποιες λογιστικές υποχρεώσεις ισχύουν;
Δεδομένου ότι ο μοναδικός ομόρρυθμος εταίρος είναι νομικό πρόσωπο, η ΙΚΕ & ΣΙΑ ΕΕ πρέπει να τηρεί διπλογραφικά βιβλία σύμφωνα με τον ν. 4308/2014 και να δημοσιεύει τον ισολογισμό της στο ΓΕΜΗ, ανεξάρτητα από τον κύκλο εργασιών της. Οι μεγάλες οντότητες πρέπει επιπλέον να ελέγχονται από ορκωτό ελεγκτή λογιστή. Οι ετερόρρυθμοι εταίροι έχουν δικαίωμα ελέγχου των βιβλίων και στοιχείων.
Πώς φορολογείται η ΙΚΕ & ΣΙΑ ΕΕ;
Φορολογείται με τον ίδιο τρόπο όπως η ΕΠΕ & ΣΙΑ ΕΕ, με τον ενιαίο συντελεστή φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων, ο οποίος ανέρχεται σήμερα σε 22% επί των φορολογητέων κερδών. Οφείλεται επίσης προκαταβολή φόρου για το επόμενο έτος, η οποία είναι μειωμένη κατά τα πρώτα έτη μετά τη σύσταση. Όταν εισφέρεται κεφάλαιο στην ΙΚΕ-ομόρρυθμο εταίρο, καταβάλλεται φόρος συγκέντρωσης κεφαλαίου 0,5%.
Ενημέρωση: Ιούνιος 2026. Όλες οι πληροφορίες σε αυτές τις σελίδες παρέχονται χωρίς εγγύηση ή ευθύνη.

