Ο Ν. 4072/2012 καθιέρωσε νέα εταιρική μορφή στην Ελλάδα: την ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία (ΙΚΕ), γνωστή διεθνώς επίσης ως «Private Company» (P.C.).
Σκοπός της νομικής αυτής μορφής είναι να καταστήσει δυνατή την εμπορική δραστηριότητα με περιορισμένη ευθύνη των εταίρων, σε συνδυασμό με απλή και ευέλικτη διαδικασία σύστασης. Η ΙΚΕ έχει έκτοτε καταστεί κατά πολύ η συχνότερα επιλεγόμενη εταιρική μορφή στην Ελλάδα.
Τα βασικά χαρακτηριστικά της ΙΚΕ αντιστοιχούν σε μεγάλο βαθμό σε εκείνα των λοιπών ελληνικών κεφαλαιουχικών εταιρειών — της ΕΠΕ και της ΑΕ — αλλά είναι σημαντικά πιο ευέλικτα. Ελάχιστο κεφάλαιο μόλις ενός (1) ευρώ αρκεί για τη σύσταση. Πέραν εισφορών σε μετρητά και σε είδος, είναι δυνατές επίσης οι λεγόμενες εγγυητικές εισφορές (εισφορές τύπου εγγύησης).
Ο νόμος προβλέπει ρητά τη σύσταση μονοπρόσωπης ΙΚΕ• ο διαχειριστής μπορεί να διορίζεται μεταξύ των εταίρων ή να είναι τρίτο πρόσωπο.
Μορφές εισφορών στην ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία (ΙΚΕ)
Πέραν εισφορών σε μετρητά και σε είδος, η ΙΚΕ αναγνωρίζει τις λεγόμενες εξωκεφαλαιακές εισφορές — παροχές που δεν μπορούν να αποτιμηθούν άμεσα σε χρήμα, όπως η ανάληψη υποχρεώσεων, η εκτέλεση εργασίας, ή η παροχή υπηρεσιών. Τέτοιες εισφορές είναι πιο γνωστές από το δίκαιο των προσωπικών εταιρειών, αλλά δεν μεταβάλλουν τον κεφαλαιουχικό χαρακτήρα της ΙΚΕ, ακόμη και όταν το εταιρικό κεφάλαιο αποτελείται αποκλειστικά από τέτοιες εισφορές.
Περαιτέρω διακριτικό χαρακτηριστικό είναι η εγγυητική εισφορά: ο εισφέρων εταίρος αναλαμβάνει, έως ανώτατο ποσό που καθορίζεται στο καταστατικό, ευθύνη τύπου εγγύησης για τις υποχρεώσεις της εταιρείας έναντι τρίτων. Με αυτόν τον τρόπο, ο εταίρος δηλώνει δεσμευτικά ότι θα είναι ανά πάσα στιγμή σε θέση να εξοφλήσει τις υποχρεώσεις έως το καθορισμένο ποσό. Έτσι, μπορεί να συσταθεί εταιρεία χωρίς να εισφέρεται πράγματι κανένα κεφάλαιο — η αξία έγκειται αντ’ αυτού στην ευθύνη που αναλαμβάνεται.
Σύσταση και φορολογική μεταχείριση
Κατά γενικό κανόνα, δεν απαιτείται συμβολαιογραφικός τύπος για τη σύσταση ΙΚΕ, εκτός εάν το επιθυμούν οι εταίροι ή εισφέρονται περιουσιακά στοιχεία για τη μεταβίβαση των οποίων ο νόμος προβλέπει συμβολαιογραφικό τύπο (π.χ. ακίνητα).
Σήμερα, η σύσταση πραγματοποιείται σχεδόν αποκλειστικά μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας μιας στάσης e-ΥΜΣ, με χρήση του νόμιμου πρότυπου καταστατικού• συμβολαιογραφική πράξη παραμένει επιπλέον δυνατή, είτε όπου οι εταίροι επιθυμούν εξατομικευμένα συνταγμένο καταστατικό, είτε μέσω υπηρεσίας μιας στάσης στα αρμόδια εμπορικά επιμελητήρια. Στην πράξη, η σύσταση αναμένεται να διαρκέσει λίγες εργάσιμες ημέρες.
Όπου εισφέρεται εταιρικό κεφάλαιο, οφείλεται γενικά ο Φόρος Συγκέντρωσης Κεφαλαίου, σήμερα με συντελεστή 0,5% επί του εισφερόμενου κεφαλαίου (προηγουμένως 1%).
Όσον αφορά τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, εφαρμόζονται γενικά οι λογιστικές διατάξεις του Ν. 4308/2014, συμπληρούμενες, στον βαθμό που έχει σημασία, από τις διατάξεις του Ν. 4548/2018 περί ελληνικών ανωνύμων εταιρειών. Οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν ουσιαστικά τον ισολογισμό, την κατάσταση αποτελεσμάτων, και το προσάρτημα, και πρέπει να δημοσιεύονται στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ) εντός των νόμιμων προθεσμιών.
Για φορολογικούς σκοπούς, η ΙΚΕ αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο όπως η ελληνική ΕΠΕ• οι διατάξεις που εφαρμόζονται στην ΕΠΕ εφαρμόζονται αναλόγως στην ΙΚΕ. Ο τρέχων συντελεστής φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων είναι 22% επί των φορολογητέων κερδών. Τα διανεμόμενα κέρδη υπόκεινται επιπλέον σε παρακρατούμενο φόρο μερισμάτων, σήμερα 5%.