Η GmbH & Co KG στην Ελλάδα (Ε.Π.Ε. & ΣΙΑ Ε.Ε. / Ι.Κ.Ε. & ΣΙΑ Ε.Ε.)
Αρχική Εταιρικό Δίκαιο Η GmbH & Co KG στην Ελλάδα (Ε.Π.Ε. & ΣΙΑ Ε.Ε.)
Εκτός από τις εταιρικές μορφές που έχουν ήδη συζητηθεί στο άρθρο «Εταιρικές μορφές στην Ελλάδα», στην Ελλάδα υπάρχει επίσης η μικτή μορφή που είναι γνωστή από τη Γερμανία, η GmbH & Co. KG (στην Ελλάδα: «Ε.Π.Ε. & ΣΙΑ Ε.Ε.» ή, πιο σύγχρονα, «Ι.Κ.Ε. & ΣΙΑ Ε.Ε.»).
Το ακόλουθο άρθρο υπογραμμίζει τα βασικά χαρακτηριστικά καθώς και τα σχετικά σενάρια για την ίδρυση και τη διάρθρωση μιας τέτοιας εταιρείας στην Ελλάδα. Όλες οι πληροφορίες παρέχονται χωρίς αξίωση πληρότητας και χωρίς εγγύηση.
Σύγχρονη Σημείωση Πρακτικής: Σήμερα στην Ελλάδα, η εταιρική μορφή της Ε.Π.Ε. έχει σε μεγάλο βαθμό αντικατασταθεί από την Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (Ι.Κ.Ε.). Επομένως, στην πράξη προτιμάται πλέον η σύσταση μιας «Ι.Κ.Ε. & ΣΙΑ Ε.Ε.», η οποία προσφέρει ακόμη μεγαλύτερη ευελιξία και χαμηλότερο κόστος.
1. Νομική μορφή της
Ε.Π.Ε. & ΣΙΑ Ε.Ε. είναι ετερόρρυθμη εταιρεία (Ε.Ε.) και συνεπώς προσωπική εταιρεία. Έχει δική της νομική προσωπικότητα στην Ελλάδα. Η Ε.Ε. έχει δύο διαφορετικούς τύπους εταίρων, τον ομόρρυθμο εταίρο και τον ετερόρρυθμο εταίρο. Σε μια Ε.Ε., οι ομόρρυθμοι εταίροι ευθύνονται για τα χρέη της Ε.Ε. απεριόριστα με το σύνολο της περιουσίας τους, ενώ οι ετερόρρυθμοι εταίροι ευθύνονται μόνο μέχρι το ποσό της εταιρικής εισφοράς που έχουν αναλάβει. Περαιτέρω ευθύνη του ετερόρρυθμου εταίρου αποκλείεται (Άρθρο 271 Ν. 4072/2012).
Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της «γνήσιας» GmbH & Co. KG είναι ότι ο ομόρρυθμος εταίρος, δηλαδή ο μοναδικός απεριόριστα ευθυνόμενος εταίρος της Ε.Ε., είναι μια κεφαλαιουχική εταιρεία (Ε.Π.Ε. ή Ι.Κ.Ε.). Η συνέπεια είναι ότι ο ομόρρυθμος εταίρος της Ε.Ε., ο οποίος κανονικά ευθύνεται απεριόριστα, ευθύνεται τελικά μόνο μέχρι το ύψος του εταιρικού του κεφαλαίου λόγω της νομικής του φύσης. Τα πλεονεκτήματα που προκύπτουν περιλαμβάνουν, αφενός, τον συνδυασμό της μεγαλύτερης ευελιξίας μιας προσωπικής εταιρείας και, αφετέρου, τον περιορισμό της ευθύνης της κεφαλαιουχικής εταιρείας στο καταβεβλημένο εταιρικό κεφάλαιο. Ένα μειονέκτημα είναι η διπλή διοικητική επιβάρυνση που συνδέεται με τη λειτουργία δύο ξεχωριστών νομικών προσώπων.
2. Σενάρια ίδρυσης
Κατά την ίδρυση μιας Ε.Π.Ε. & ΣΙΑ Ε.Ε. / Ι.Κ.Ε. & ΣΙΑ Ε.Ε., είναι νοητά διάφορα σενάρια:
- Μια Ε.Π.Ε. (ή Ι.Κ.Ε.) και μια Ε.Ε. ιδρύονται εξ αρχής με σκοπό τη δημιουργία μιας GmbH & Co. KG.
- Μια Ε.Π.Ε. συμμετέχει σε μια ήδη υπάρχουσα ή νεοσύστατη Ε.Ε. και εισφέρει την επιχείρησή της.
- Μια Ε.Π.Ε. ως ομόρρυθμος εταίρος ιδρύεται εξ αρχής και αναλαμβάνει τη θέση του ομόρρυθμου εταίρου που προηγουμένως κατείχε ένα φυσικό πρόσωπο.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ετερόρρυθμοι εταίροι (ως χρηματοδότες της μελλοντικής Ε.Ε.) έχουν ήδη καθοριστεί, έτσι ώστε πρέπει πρώτα να ιδρυθεί η Ε.Π.Ε. – ομόρρυθμος εταίρος, προκειμένου να μπορέσει στη συνέχεια να συμμετάσχει ως νομικό πρόσωπο στην υπό ίδρυση Ε.Ε.
3. Διατυπώσεις ίδρυσης της Ε.Π.Ε.
Οι διατυπώσεις ίδρυσης της Ε.Π.Ε. διέπονται από τον Νόμο 3190/1955, ο οποίος ωστόσο εκσυγχρονίστηκε ριζικά με τον Νόμο 4541/2018. Ο εταιρικός σκοπός της Ε.Π.Ε. συνίσταται συνήθως στη διαχείριση της XY Ε.Ε. ως ομόρρυθμου εταίρου. (Αντίστοιχα, εάν επιλεγεί η Ι.Κ.Ε., εφαρμόζεται ο Ν. 4072/2012).
4. Ίδρυση της Ε.Ε.
Μόλις ιδρυθεί η Ε.Π.Ε. – ομόρρυθμος εταίρος, οι εταίροι προχωρούν στην ίδρυση της Ε.Ε. Οι βασικές διατάξεις για την Ε.Ε. απορρέουν από τον Νόμο 4072/2012: στην Ε.Ε. πρέπει να συμμετέχουν τουλάχιστον δύο εταίροι, ένας ομόρρυθμος και ένας ετερόρρυθμος. Κατά κανόνα, η Ε.Π.Ε. – ομόρρυθμος εταίρος θα κατέχει μόνο ένα πολύ μικρό μερίδιο στην Ε.Ε., ενώ οι ετερόρρυθμοι εταίροι θα κατέχουν το σύνολο σχεδόν των μεριδίων. Η Ε.Π.Ε. αναλαμβάνει τον ρόλο του μοναδικού απεριόριστα ευθυνόμενου εταίρου.
Το εταιρικό συμφωνητικό της Ε.Ε. μπορεί να συναφθεί με ιδιωτικό έγγραφο, καθώς δεν απαιτείται συμβολαιογραφικό έγγραφο (εκτός αν εισφέρονται ακίνητα). Η καταχώριση πρέπει να περιέχει τουλάχιστον:
- Όνομα, επώνυμο και κατοικία των εταίρων.
- Την επωνυμία της εταιρείας.
- Τους εταίρους στους οποίους έχει ανατεθεί η διαχείριση.
- Το ποσό της εισφοράς των ετερόρρυθμων εταίρων.
- Τη διάρκεια της εταιρείας.
Η επωνυμία της Ε.Ε. πρέπει υποχρεωτικά να περιέχει το όνομα/επωνυμία του ομόρρυθμου εταίρου (δηλαδή της Ε.Π.Ε.), ενώ το όνομα ενός ετερόρρυθμου εταίρου δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί (Άρθρο 272 Ν. 4072/2012).
5. Κόστος και υποχρεώσεις δημοσιότητας (Γ.Ε.ΜΗ.)
Η ίδρυση υπόκειται στην υποχρέωση δημοσιότητας. Σήμερα, η σύσταση και η καταχώριση δεν γίνονται πλέον στο Πρωτοδικείο, αλλά κεντρικά και ψηφιακά μέσω της Υπηρεσίας Μιας Στάσης (e-ΥΜΣ) στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.). Τα έξοδα για την ίδρυση της Ε.Π.Ε. και της Ε.Ε. είναι αθροιστικά, καθώς πρόκειται για δύο ξεχωριστές νομικές οντότητες.
6. Διαχείριση
Μόλις ιδρυθούν και οι δύο εταιρείες, η Ε.Π.Ε., ως ομόρρυθμος εταίρος, αναλαμβάνει την αποκλειστική διαχείριση της Ε.Ε. Εκ του νόμου, οι ετερόρρυθμοι εταίροι αποκλείονται από τη διαχείριση. Η Ε.Ε. εκπροσωπείται συνεπώς από την Ε.Π.Ε., η οποία με τη σειρά της εκπροσωπείται από τον διαχειριστή της (φυσικό πρόσωπο).
7. Υποχρεώσεις ελέγχου και δημοσιότητας
- Ε.Ε.: Η Ε.Ε. υποβάλλει τις ετήσιες οικονομικές της καταστάσεις και τη φορολογική της δήλωση στην αρμόδια φορολογική αρχή (ΑΑΔΕ). Επειδή ο ομόρρυθμος εταίρος είναι κεφαλαιουχική εταιρεία, η Ε.Ε. υποχρεούται γενικά στην τήρηση διπλογραφικών βιβλίων (Γ’ Κατηγορίας).
- Ε.Π.Ε.: Η Ε.Π.Ε. υποχρεούται να δημοσιεύει τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της στο Γ.Ε.ΜΗ. Οι προϋποθέσεις για τον υποχρεωτικό έλεγχο από Ορκωτούς Ελεγκτές καθορίζονται πλέον από τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα (Ν. 4308/2014) και τη νέα νομοθεσία (Ν. 4548/2018), ανάλογα με το μέγεθος της οντότητας (βάσει συνόλου ενεργητικού, καθαρού κύκλου εργασιών και αριθμού εργαζομένων).
8. Φόροι
Η φορολογία της Ε.Π.Ε. & ΣΙΑ Ε.Ε. διέπεται από τον ισχύοντα Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (Ν. 4172/2013). Καθώς η συγκεκριμένη Ε.Ε. τηρεί διπλογραφικά βιβλία, φορολογείται όπως τα νομικά πρόσωπα. Ο τρέχων (ενιαίος) συντελεστής φορολογίας εισοδήματος για τα κέρδη των νομικών προσώπων και οντοτήτων στην Ελλάδα ανέρχεται σε 22%. Επιπλέον, κατά τη διανομή των κερδών στους εταίρους (μερίσματα) παρακρατείται φόρος μερισμάτων, ο οποίος σήμερα ανέρχεται σε 5%.**