Γιατί απαιτείται κάλυψη για εξαγωγές σε ασταθείς αγορές;
Οι πιστωτικοί κίνδυνοι που ανακύπτουν σε εξαγωγικές συναλλαγές μπορούν να είναι σημαντικοί, ιδίως για εξαγωγές σε πολιτικά ασταθείς ή οικονομικά ασθενείς χώρες: πέραν του συνήθους κινδύνου αναστολής μεταφοράς συναλλάγματος, μπορεί εδώ να προστεθεί και ειδικός πολιτικός κίνδυνος της χώρας. Όταν οι κίνδυνοι αυτοί δεν καλύπτονται επαρκώς, ενίοτε εγκαταλείπονται εντελώς κατά τα άλλα επικερδείς επιχειρηματικές ευκαιρίες στο εξωτερικό, από φόβο ανυπολόγιστου κινδύνου μη πληρωμής — γεγονός που με τη σειρά του μπορεί να ανακόψει την εξαγωγικά προσανατολισμένη ανάπτυξη. Τα εξαγωγικά προσανατολισμένα κράτη έχουν συνεπώς ιδιαίτερο συμφέρον να αναπτύσσουν κατάλληλα εργαλεία προώθησης εξαγωγών που προστατεύουν, στο μέτρο του δυνατού, τους εγχώριους εξαγωγείς από τους κινδύνους εξαγωγικών πιστώσεων και διαφυλάσσουν την ανταγωνιστικότητα της εγχώριας εξαγωγικής βιομηχανίας. Στην πράξη χρησιμοποιούνται προς τούτο τόσο η ιδιωτική όσο και η κρατική ασφάλιση πιστώσεων.
Ποια είναι τα όρια της ιδιωτικής ασφάλισης πιστώσεων;
Η ιδιωτική ασφάλιση πιστώσεων προσφέρει κατά κανόνα λιγότερη προστασία από τα κρατικά συστήματα. Ειδικότερα, η κάλυψη οικονομικών κινδύνων για εξαγωγικές συναλλαγές προς οικονομικά ασταθείς χώρες απορρίπτεται συχνά, ή γίνεται δεκτή μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις, ενώ η κάλυψη του πολιτικού κινδύνου χώρας σε πολιτικά ασταθείς χώρες συχνά αποκλείεται εξαρχής.
Τι σημαίνει «κάλυψη Hermes» και πώς λειτουργεί στη Γερμανία;
Σημείωση: η παρούσα ενότητα για το γερμανικό σύστημα κρατείται σκόπιμα σύντομη και περιλαμβάνεται μόνο για λόγους σύγκρισης• η πρακτική εστίαση για τους Έλληνες εξαγωγείς βρίσκεται στην τελευταία ενότητα κατωτέρω. Στη Γερμανία, ο καθομιλούμενος όρος για τις κρατικές εγγυήσεις εξαγωγικών πιστώσεων είναι «Hermesdeckungen» (κάλυψη Hermes), τις οποίες διαχειρίζεται εξ ονόματος της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης η Euler Hermes Aktiengesellschaft (μέλος του ομίλου Allianz Trade από το 2021) σε συνεργασία με την PwC. Η κάλυψη παρέχεται είτε ως εξαγωγική εγγυοδοσία (Hermesbürgschaft), όταν ο αλλοδαπός αγοραστής είναι κρατική ή δημόσιου δικαίου οντότητα, είτε ως εξαγωγική εγγύηση (Hermesgarantie), όταν ο αγοραστής είναι ιδιώτης — η τελευταία καλύπτει επίσης τον κίνδυνο αφερεγγυότητας του αγοραστή. Υπάρχει σειρά τυποποιημένων προϊόντων για διαφορετικούς τύπους και διάρκειες συναλλαγών, περιλαμβανομένων της συνολικής και της μεμονωμένης κάλυψης, της κάλυψης πίστωσης προμηθευτή και αγοραστή, της κάλυψης κινδύνου κατασκευής, καθώς και κάλυψης για κατασκευαστικές συναλλαγές, χρηματοδοτικές μισθώσεις και χρηματοδότηση έργων, που αφορούν τόσο πολιτικούς κινδύνους (όπως πόλεμος, περιορισμοί μεταφοράς κεφαλαίων ή απαλλοτρίωση) όσο και οικονομικούς κινδύνους (όπως μη πληρωμή ή αφερεγγυότητα). Οι προμήθειες ακολουθούν το πλαίσιο της Κοινής Συναίνεσης (Consensus) του ΟΟΣΑ που έχουν συμφωνήσει οι οργανισμοί εξαγωγικών πιστώσεων (ΟΕΠ) των κρατών μελών του ΟΟΣΑ και εξαρτώνται από την κατηγορία κινδύνου της χώρας του αγοραστή και τη διάρκεια της κάλυψης• οι τρέχουσες κατευθυντήριες γραμμές και οι συντελεστές είναι διαθέσιμοι μέσω της πύλης AGA (aga-portal.de).
Υπάρχει αντίστοιχο εργαλείο για τους Έλληνες εξαγωγείς;
Ναι. Η γερμανική «κάλυψη Hermes» αποτελεί καθαρά γερμανικό εργαλείο στήριξης και δεν είναι απευθείας διαθέσιμη σε Έλληνες εξαγωγείς. Στην Ελλάδα, την αντίστοιχη λειτουργία επιτελεί ο Οργανισμός Ασφάλισης Εξαγωγικών Πιστώσεων (ΟΑΕΠ), ο οποίος, μετά από αναδιοργάνωση το 2022, λειτουργεί επίσης υπό την επωνυμία Export Credit Greece (ECG) και αποτελεί οργανωτικά μέρος του ομίλου της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Ο ΟΑΕΠ/ECG προσφέρει ομοίως στους Έλληνες εξαγωγείς — σε συντονισμό με το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Ανάπτυξης — κρατική κάλυψη βραχυπρόθεσμων, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων εξαγωγικών απαιτήσεων έναντι εμπορικών και πολιτικών κινδύνων, περιλαμβανομένων εργαλείων προχρηματοδότησης εξαγωγικών συναλλαγών (π.χ. «Εξωστρέφεια»). Μια ελληνική επιχείρηση που εξάγει θα πρέπει να απευθύνεται προς τούτο απευθείας στον ΟΑΕΠ/ECG, και όχι στη γερμανική Euler Hermes AG ή την Allianz Trade. Εξαγωγείς εγκατεστημένοι σε άλλες χώρες θα πρέπει ομοίως να ελέγχουν αν το δικό τους κράτος διαθέτει αντίστοιχο οργανισμό εξαγωγικών πιστώσεων, καθώς αυτό ισχύει για τα περισσότερα κράτη μέλη του ΟΟΣΑ.
Συχνές Ερωτήσεις
Γιατί χρειάζεται η ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων;
Οι εξαγωγές – ιδίως προς πολιτικά ασταθείς ή οικονομικά αδύναμες χώρες – ενέχουν σημαντικούς κινδύνους μη πληρωμής: πέραν της αφερεγγυότητας του αγοραστή, υπάρχουν κίνδυνοι μεταφοράς συναλλάγματος και πολιτικοί κίνδυνοι χώρας. Χωρίς επαρκή κάλυψη, οι εξαγωγείς ενίοτε παραιτούνται από κατά τα λοιπά επικερδείς συναλλαγές. Τα εξαγωγικά κράτη προσφέρουν, επομένως, κρατικά υποστηριζόμενη ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων, προκειμένου να προστατεύσουν τους εξαγωγείς τους και να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους.
Ποια είναι τα όρια της ιδιωτικής πιστωτικής ασφάλισης;
Οι ιδιωτικοί πιστωτικοί ασφαλιστές παρέχουν κατά κανόνα μικρότερη προστασία από τα κρατικά προγράμματα. Η κάλυψη οικονομικών κινδύνων σε οικονομικά ασταθείς χώρες συχνά απορρίπτεται ή παρέχεται μόνο υπό στενές προϋποθέσεις, ενώ οι πολιτικοί κίνδυνοι χώρας σε πολιτικά ασταθείς χώρες συχνά εξαιρούνται εντελώς.
Τι είναι οι «καλύψεις Hermes»;
Ο όρος «Hermesdeckungen» (καλύψεις Hermes) είναι η καθομιλουμένη ονομασία των εγγυήσεων εξαγωγικών πιστώσεων της γερμανικής Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης. Τη διαχείρισή τους για λογαριασμό της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης έχει η Euler Hermes Aktiengesellschaft (μέλος του ομίλου Allianz Trade) από κοινού με την PwC.
Ποια είναι η διαφορά μεταξύ Hermesbürgschaft και Hermesgarantie;
Η Hermesbürgschaft (εξαγωγική εγγύηση για δημόσιους αγοραστές) παρέχεται όταν ο αλλοδαπός αγοραστής είναι κράτος ή νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου. Η Hermesgarantie (εξαγωγική εγγύηση για ιδιώτες αγοραστές) παρέχεται όταν ο αγοραστής είναι ιδιωτική επιχείρηση· καλύπτει επίσης τον κίνδυνο αφερεγγυότητας του αγοραστή.
Ποιοι κίνδυνοι και ποιες συναλλαγές μπορούν να καλυφθούν;
Οι καλύψεις Hermes προστατεύουν από πολιτικούς κινδύνους (όπως πόλεμο, περιορισμούς μεταφοράς συναλλάγματος ή απαλλοτρίωση) και οικονομικούς κινδύνους (όπως μη πληρωμή ή αφερεγγυότητα). Τα τυποποιημένα προϊόντα περιλαμβάνουν καλύψεις για το σύνολο του κύκλου εργασιών και για μεμονωμένες συναλλαγές, καλύψεις πιστώσεων προμηθευτή και αγοραστή, κάλυψη του κινδύνου κατασκευής, καθώς και καλύψεις για συναλλαγές κατασκευών, χρηματοδοτικής μίσθωσης και χρηματοδότησης έργων.
Πόσο κοστίζουν οι καλύψεις Hermes;
Τα ασφάλιστρα ακολουθούν τη Συναίνεση του ΟΟΣΑ (OECD Consensus), που έχουν συμφωνήσει οι οργανισμοί ασφάλισης εξαγωγικών πιστώσεων των κρατών μελών του ΟΟΣΑ, και εξαρτώνται από την κατηγορία κινδύνου της χώρας του αγοραστή και τη διάρκεια της κάλυψης. Οι ισχύουσες κατευθυντήριες γραμμές και τα τιμολόγια είναι διαθέσιμα στην πύλη AGA (aga-portal.de).
Μπορούν οι Έλληνες εξαγωγείς να χρησιμοποιήσουν τις καλύψεις Hermes;
Όχι. Οι καλύψεις Hermes αποτελούν αμιγώς γερμανικό μέσο στήριξης και είναι διαθέσιμες μόνο για εξαγωγές επιχειρήσεων με έδρα στη Γερμανία. Οι Έλληνες εξαγωγείς δεν θα πρέπει να απευθύνονται στην Euler Hermes ή στην Allianz Trade για κρατικές εγγυήσεις εξαγωγικών πιστώσεων.
Υπάρχει αντίστοιχο μέσο στην Ελλάδα;
Ναι. Στην Ελλάδα τη λειτουργία αυτή επιτελεί ο Οργανισμός Ασφάλισης Εξαγωγικών Πιστώσεων (ΟΑΕΠ), ο οποίος μετά από αναδιοργάνωση το 2022 δραστηριοποιείται και με την επωνυμία Export Credit Greece (ECG) και ανήκει στον όμιλο της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Σε συντονισμό με τα αρμόδια υπουργεία, παρέχει κρατικά υποστηριζόμενη κάλυψη βραχυπρόθεσμων, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων εξαγωγικών απαιτήσεων έναντι εμπορικών και πολιτικών κινδύνων.
Υποστηρίζει ο ΟΑΕΠ/ECG και την προχρηματοδότηση εξαγωγών;
Ναι. Πέραν της ασφάλισης εξαγωγικών απαιτήσεων, ο ΟΑΕΠ/ECG προσφέρει επίσης μέσα για την προχρηματοδότηση εξαγωγικών συναλλαγών (για παράδειγμα το πρόγραμμα «Εξωστρέφεια»).
Τι ισχύει για εξαγωγείς από άλλες χώρες;
Τα περισσότερα κράτη μέλη του ΟΟΣΑ διαθέτουν δικό τους οργανισμό ασφάλισης εξαγωγικών πιστώσεων. Οι εξαγωγείς με έδρα σε άλλες χώρες θα πρέπει, επομένως, να ελέγξουν αν υπάρχει αντίστοιχο κρατικό πρόγραμμα στη χώρα τους.
Ενημέρωση: Ιούνιος 2026. Όλες οι πληροφορίες σε αυτές τις σελίδες παρέχονται χωρίς εγγύηση ή ευθύνη.

