Βασικές Αρχές του Ελληνικού Εμπορικού Δικαίου για Επιχειρήσεις
Το εμπορικό δίκαιο στην Ελλάδα διαρθρώνεται κατά τρόπο παρόμοιο με τη Γερμανία, με το ευρωπαϊκό δίκαιο να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο:
Ορισμένοι τομείς του εμπορικού δικαίου – όπως το δίκαιο της εμπορικής αντιπροσωπείας και της διανομής – έχουν εναρμονιστεί σε επίπεδο ΕΕ μέσω της ενσωμάτωσης αντίστοιχων οδηγιών, αφήνοντας σχετικά περιορισμένο περιθώριο για εθνικές ιδιαιτερότητες.
Το ελληνικό εμπορικό δίκαιο ρυθμίζεται μέσα από πλήθος επιμέρους νόμων. Αν και υφίσταται Εμπορικός Κώδικας, αυτός χρονολογείται από το 1835 (βασιλικό διάταγμα) και σήμερα καλύπτει μόνο ένα μικρό τμήμα του σύγχρονου εμπορικού δικαίου, καθώς έκτοτε έχουν θεσπιστεί πολυάριθμοι ειδικότεροι νόμοι που ρυθμίζουν διαφορετικά επιμέρους τομείς. Από τον Εμπορικό Κώδικα του 1835 έχουν ουσιαστικά διατηρηθεί μόνο οι διατάξεις περί της έννοιας της εμπορικής πράξης και ορισμένες διατάξεις περί μεταφορών.
Ως προς τη συστηματική του διάρθρωση, το ελληνικό εμπορικό δίκαιο ακολουθεί κυρίως το γαλλικό πρότυπο: αφενός, ορισμένες πράξεις χαρακτηρίζονται ρητώς ως εμπορικές (μεταξύ άλλων η αγοραπωλησία εμπορευμάτων, η παροχή υπηρεσιών, οι βιομηχανικές, μεταφορικές και αποθηκευτικές επιχειρήσεις, καθώς και οι τραπεζικές και ασφαλιστικές συναλλαγές)• αφετέρου, υφίσταται μια γενική έννοια του «εμπόρου» (Kaufmann).
Όπως και στο γερμανικό δίκαιο, η εμπορική δραστηριότητα μπορεί να ασκείται είτε από φυσικό πρόσωπο εγγεγραμμένο ως έμπορο είτε από εταιρεία – είτε ως προσωπική εταιρεία (ομόρρυθμη εταιρεία/OHG, ετερόρρυθμη εταιρεία/KG, αφανής εταιρεία) είτε ως κεφαλαιουχική εταιρεία (ανώνυμη εταιρεία/AG, εταιρεία περιορισμένης ευθύνης/GmbH, ή ΙΚΕ, μια ευελικτότερη μορφή παρόμοια με την αγγλική Limited company). Όλοι οι έμποροι και όλες οι εταιρείες πρέπει να εγγράφονται στο Ελληνικό Εμπορικό Μητρώο («ΓΕΜΗ»)• η εγγραφή στις φορολογικές αρχές πραγματοποιείται ταυτόχρονα με την έκδοση αριθμού φορολογικού μητρώου. Οι έμποροι, οι διαχειριστές, τα μέλη διοικητικών συμβουλίων, καθώς και οι εταίροι/μέτοχοι προσωπικών εταιρειών και εταιρειών περιορισμένης ευθύνης οφείλουν επίσης να εγγράφονται στον αρμόδιο φορέα κοινωνικής ασφάλισης – από τη συγχώνευση των πρώην ταμείων (μεταξύ άλλων ΟΑΕΕ, ΙΚΑ και ΕΤΑΑ) την 1η Ιανουαρίου 2017, ενιαία στον ΕΦΚΑ (ενιαίο φορέα κοινωνικής ασφάλισης).
Το ελληνικό εμπορικό δίκαιο ρυθμίζεται μέσα από πλήθος νόμων. Αν και υφίσταται Εμπορικός Κώδικας, σήμερα καλύπτει μόνο ένα μικρό μέρος του ελληνικού εμπορικού δικαίου. Τούτο διότι πρόκειται για νόμο του 1835, ενώ έκτοτε έχουν θεσπιστεί όλο και ειδικότεροι νόμοι που ρυθμίζουν τμήματα του εμπορικού δικαίου διαφορετικά από τον αρχικό Εμπορικό Κώδικα, με αποτέλεσμα ο Εμπορικός Κώδικας του 1835 να έχει σταδιακά απολέσει το μεγαλύτερο μέρος της ισχύος του. Από τον Εμπορικό Κώδικα του 1835 διατηρούνται οι διατάξεις περί της έννοιας των εμπορικών πράξεων, καθώς και ορισμένες διατάξεις περί μεταφορών.
Το ελληνικό εμπορικό δίκαιο ακολουθεί κυρίως τη συστηματική προσέγγιση του γαλλικού εμπορικού δικαίου, καθώς αφενός ορισμένες πράξεις χαρακτηρίζονται ρητώς ως εμπορικές. Σε αυτές περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, η αγοραπωλησία εμπορευμάτων και η παροχή υπηρεσιών, η βιομηχανική επιχείρηση, η μεταφορική επιχείρηση, η αποθηκευτική επιχείρηση, η τραπεζική επιχείρηση, η ασφαλιστική επιχείρηση κ.ο.κ. Αφετέρου, προβλέπεται μια γενική έννοια του εμπόρου.
Κατά το ελληνικό εμπορικό δίκαιο, όπως και κατά το γερμανικό δίκαιο, η εμπορική δραστηριότητα μπορεί να ασκείται από φυσικό πρόσωπο εγγεγραμμένο ως έμπορο. Εναλλακτικά, η δραστηριότητα μπορεί να ασκείται από εταιρεία, η οποία μπορεί να είναι προσωπική εταιρεία (ομόρρυθμη εταιρεία/OHG, ετερόρρυθμη εταιρεία/KG, αφανής εταιρεία) ή κεφαλαιουχική εταιρεία (ανώνυμη εταιρεία/AG, εταιρεία περιορισμένης ευθύνης/GmbH, ή ΙΚΕ – μια ευελικτότερη μορφή GmbH παρόμοια με την αγγλική Limited company). Όλοι οι έμποροι και όλες οι εταιρείες πρέπει να εγγράφονται στο Ελληνικό Εμπορικό Μητρώο («ΓΕΜΗ»), ενώ η έκδοση αριθμού φορολογικού μητρώου συνιστά ταυτόχρονα και εγγραφή στη φορολογική αρχή. Όλοι οι έμποροι, οι διαχειριστές και τα μέλη διοικητικών συμβουλίων, καθώς και οι εταίροι/μέτοχοι προσωπικών εταιρειών και εταιρειών περιορισμένης ευθύνης, οφείλουν να εγγράφονται στον φορέα κοινωνικής ασφάλισης ΟΑΕΕ.