Προστασία της Ανταγωνιστικής σας Θέσης και του Σήματός σας στην Ελλάδα
Το δίκαιο ανταγωνισμού αναφέρεται στους νομοθετικούς κανόνες που αποσκοπούν στην προστασία του ανταγωνισμού από περιορισμούς και ανεπιθύμητες επιχειρηματικές πρακτικές.
Στην Ελλάδα, όπως και στη Γερμανία, γίνεται διάκριση μεταξύ του δικαίου του αθέμιτου ανταγωνισμού και του αντιμονοπωλιακού (δικαίου καρτέλ).
Το δίκαιο του αθέμιτου ανταγωνισμού απαγορεύει αντίθετες προς τα χρηστά ήθη επιχειρηματικές πρακτικές που νοθεύουν τον ανταγωνισμό• νομική βάση παραμένει ο Ν. 146/1914 με τη γενική απαγορευτική του ρήτρα. Οι επιχειρήσεις μπορούν να ανταγωνίζονται μεταξύ τους προκειμένου να διευρύνουν την πελατειακή τους βάση και να αυξήσουν τα κέρδη τους – αυτό, ωστόσο, βρίσκει το όριό του όταν οι καταναλωτές παραπλανώνται ή περιορίζονται αδικαιολόγητα στην ελευθερία επιλογής τους.
Το αντιμονοπωλιακό δίκαιο, αντιθέτως, προστατεύει τον ανταγωνισμό από περιορισμούς που επιβάλλουν οι ίδιες οι επιχειρήσεις. Ρυθμίζεται στον Ν. 3959/2011 (ο οποίος αντικατέστησε τον προγενέστερο Ν. 703/1977) και έχει έκτοτε τροποποιηθεί επανειλημμένα – πιο πρόσφατα, μεταξύ άλλων, με τους Ν. 4886/2022 (αναδιοργάνωση των οργάνων της Επιτροπής Ανταγωνισμού και εισαγωγή ψηφιακών ερευνητικών εργαλείων), Ν. 5111/2024 και Ν. 5255/2025.
Στον τομέα της προστασίας της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, το ελληνικό δίκαιο διαθέτει Νόμο περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας (Ν. 2121/1993, όπως τροποποιήθηκε πιο πρόσφατα με τον Ν. 5221/2025), αυτοτελή Νόμο περί Σημάτων (Ν. 4679/2020, ο οποίος αντικατέστησε τις αντίστοιχες διατάξεις του Ν. 4072/2012) και Νόμο περί Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (Ν. 1733/1987). Η Ελλάδα έχει επίσης ενσωματώσει πολυάριθμες διεθνείς συνθήκες και Οδηγίες της ΕΕ για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας• άμεσα εφαρμοστέο δίκαιο της ΕΕ, όπως ο Κανονισμός της ΕΕ περί Σήματος (ΕΕ) 2017/1001 (πρώην Κανονισμός περί Κοινοτικού Σήματος (ΕΚ) αριθ. 207/2009), εφαρμόζεται απευθείας από τα ελληνικά δικαστήρια.
Συχνές Ερωτήσεις
Τι νοείται ως δίκαιο ανταγωνισμού;
Το δίκαιο ανταγωνισμού αναφέρεται στους νομοθετικούς κανόνες που αποσκοπούν στην προστασία του ανταγωνισμού από περιορισμούς και ανεπιθύμητες επιχειρηματικές πρακτικές. Στην Ελλάδα, όπως και στη Γερμανία, γίνεται διάκριση μεταξύ του δικαίου του αθέμιτου ανταγωνισμού και του αντιμονοπωλιακού (δικαίου καρτέλ).
Τι ρυθμίζει το δίκαιο του αθέμιτου ανταγωνισμού;
Το δίκαιο του αθέμιτου ανταγωνισμού εξακολουθεί να ρυθμίζεται από τον Ν. 146/1914 (όπως έχει κατά καιρούς τροποποιηθεί και επανειλημμένα αναθεωρηθεί). Περιέχει γενική ρήτρα απαγόρευσης αντίθετων προς τα χρηστά ήθη επιχειρηματικών πρακτικών που νοθεύουν τον ανταγωνισμό, και προστατεύει τον ανταγωνισμό ως θεσμό, καθώς και τους ανταγωνιστές και τους καταναλωτές (ιδίως έναντι παραπλάνησης). Από το 2019 ισχύει επιπλέον ο Ν. 4605/2019, ο οποίος ρυθμίζει την αστικού δικαίου προστασία εμπορικών και επιχειρηματικών απορρήτων σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2016/943 (βλ. την ενότητά μας συχνών ερωτήσεων για την παραβίαση επιχειρηματικού απορρήτου).
Τι ρυθμίζει το αντιμονοπωλιακό δίκαιο;
Το αντιμονοπωλιακό δίκαιο προστατεύει τον ανταγωνισμό από περιορισμούς που επιβάλλουν οι ίδιες οι επιχειρήσεις. Εφαρμόζεται όταν επιχειρήσεις περιορίζουν τον ανταγωνισμό μέσω συμφωνιών ή μονομερών πρακτικών. Το ελληνικό αντιμονοπωλιακό δίκαιο ρυθμίζεται στον Ν. 3959/2011, ο οποίος αντικατέστησε τον προγενέστερο Ν. 703/1977 και ο ίδιος μεταρρυθμίστηκε ριζικά πιο πρόσφατα με τον Ν. 4886/2022 (περισσότερες λεπτομέρειες στην ενότητά μας συχνών ερωτήσεων για το δίκαιο ανταγωνισμού και το αντιμονοπωλιακό δίκαιο).
Ποιοι νόμοι ρυθμίζουν την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας στην Ελλάδα;
Σημαντική ενημέρωση: οι βασικοί νόμοι σήμερα είναι:
- ο Νόμος περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας (Ν. 2121/1993, τροποποιημένος επανειλημμένα)•
- ο Νόμος περί Σημάτων (Ν. 4679/2020, ο οποίος αντικατέστησε τις προγενέστερες διατάξεις περί σημάτων των άρθρων 121-182 του Ν. 4072/2012, από τις 20 Μαρτίου 2020)•
- ο Νόμος περί Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (Ν. 1733/1987, τροποποιημένος επανειλημμένα)•
- ο Ν. 4605/2019 περί προστασίας επιχειρηματικών απορρήτων.
Ποιον ρόλο διαδραματίζουν οι διεθνείς συμφωνίες και οι κανονισμοί της ΕΕ;
Σημαντική ενημέρωση: οι βασικοί νόμοι σήμερα είναι:
- ο Νόμος περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας (Ν. 2121/1993, τροποποιημένος επανειλημμένα)
- ο Νόμος περί Σημάτων (Ν. 4679/2020, ο οποίος αντικατέστησε τις προγενέστερες διατάξεις περί σημάτων των άρθρων 121-182 του Ν. 4072/2012, από τις 20 Μαρτίου 2020)
- ο Νόμος περί Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (Ν. 1733/1987, τροποποιημένος επανειλημμένα)
- ο Ν. 4605/2019 περί προστασίας επιχειρηματικών απορρήτων.