Η Ευρωπαϊκή Διαταγή Πληρωμής

Q: Τι συμβαίνει εάν δεν ασκηθούν αντιρρήσεις;

Το δικαστήριο κηρύσσει αμέσως τη διαταγή πληρωμής εκτελεστή (με χρήση του εντύπου Η) και αποστέλλει στον αιτούντα εκτελεστό αντίγραφο.

Η διασυνοριακή εκτέλεση μη αμφισβητούμενων απαιτήσεων διευκολύνεται από τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1896/2006 της 12ης Δεκεμβρίου 2006, ο οποίος καθιέρωσε ευρωπαϊκή διαδικασία διαταγής πληρωμής.

Στόχος είναι η επιτάχυνση των διασυνοριακών διαδικασιών με ελαχιστοποίηση του κόστους, και η δυνατότητα ελεύθερης κυκλοφορίας των ευρωπαϊκών διαταγών πληρωμής μεταξύ των κρατών-μελών (με εξαίρεση τη Δανία).

Ενημέρωση: Ο Κανονισμός μεταρρυθμίστηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2015/2421, ο οποίος ισχύει από τις 14 Ιουλίου 2017 και, ταυτόχρονα, αύξησε το όριο αξίας της παράλληλης Ευρωπαϊκής Διαδικασίας Μικροδιαφορών (Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 861/2007) από €2.000 σε €5.000. Από τις 10 Ιανουαρίου 2015, η διεθνής δικαιοδοσία για την ευρωπαϊκή διαδικασία διαταγής πληρωμής διέπεται από τον Κανονισμό Βρυξέλλες Ια (ΕΕ) αριθ. 1215/2012, ο οποίος αντικατέστησε τον προηγουμένως ισχύοντα Κανονισμό Βρυξέλλες Ι (ΕΚ) αριθ. 44/2001.

1. Πεδίο εφαρμογής

Ο Κανονισμός εφαρμόζεται σε διασυνοριακές αστικές και εμπορικές υποθέσεις, ανεξαρτήτως της φύσης του δικαστηρίου ή του δικαιοδοτικού οργάνου• μια υπόθεση είναι διασυνοριακή όταν τουλάχιστον ένα από τα μέρη έχει την κατοικία ή τη συνήθη διαμονή του σε κράτος-μέλος διαφορετικό από εκείνο του επιληφθέντος δικαστηρίου. Δεν καλύπτει φορολογικές, τελωνειακές ή διοικητικές υποθέσεις, την ευθύνη του κράτους για πράξεις ή παραλείψεις κατά την άσκηση κρατικής εξουσίας, περιουσιακά καθεστώτα γάμου και κληρονομικό δίκαιο, διαδικασίες αφερεγγυότητας, κοινωνική ασφάλιση, ή – με περιορισμένες εξαιρέσεις – εξωσυμβατικές ενοχές.

2. Διαδικασία

Αίτηση για ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής πρέπει να υποβάλλεται στο αρμόδιο δικαστήριο με το τυποποιημένο έντυπο Α και πρέπει να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, στοιχεία των μερών, το ύψος της απαίτησης (συμπεριλαμβανομένων τόκων), το αντικείμενο της διαφοράς, τα αποδεικτικά στοιχεία που επικαλείται ο αιτών, και τους λόγους θεμελίωσης της δικαιοδοσίας. Το δικαστήριο εξετάζει την αίτηση ως προς την πληρότητα και την αληθοφάνειά της και, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, εκδίδει την ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής εντός 30 ημερών.

Ο καθ’ ου η αίτηση μπορεί να ασκήσει δήλωση αντιρρήσεων εντός 30 ημερών από την επίδοση• στην περίπτωση αυτή, κινείται η τακτική διαδικασία ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους-μέλους προέλευσης, εκτός εάν ο αιτών ζητήσει την περάτωση της διαδικασίας. Εάν δεν ασκηθούν αντιρρήσεις, το δικαστήριο κηρύσσει τη διαταγή πληρωμής εκτελεστή• αυτή αναγνωρίζεται και εκτελείται τότε απευθείας σε όλα τα λοιπά κράτη-μέλη χωρίς να απαιτείται καμία ενδιάμεση διαδικασία – αν και σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις (συμπεριλαμβανομένης ελαττωματικής επίδοσης), μπορεί να ζητηθεί επανεξέταση της διαταγής πληρωμής, ή η εκτέλεση μπορεί να ανασταλεί ή να απορριφθεί.

3. Κόστος

Τα δικαστικά έξοδα για την ευρωπαϊκή διαδικασία διαταγής πληρωμής και για τυχόν τακτική αστική διαδικασία που ακολουθεί δήλωση αντιρρήσεων δεν μπορούν, αθροιστικά, να υπερβαίνουν τα δικαστικά έξοδα τακτικής αστικής διαδικασίας που δεν έχει προηγηθεί ευρωπαϊκή διαδικασία διαταγής πληρωμής στο εν λόγω κράτος-μέλος.

Συχνές Ερωτήσεις

Τι είναι η ευρωπαϊκή διαδικασία διαταγής πληρωμής;

Η ευρωπαϊκή διαδικασία διαταγής πληρωμής είναι τυποποιημένη, πανενωσιακή δικαστική διαδικασία για την ταχεία και οικονομικά αποδοτική εκτέλεση μη αμφισβητούμενων διασυνοριακών χρηματικών απαιτήσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Βασίζεται στον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1896/2006 και εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ εκτός της Δανίας.

Πότε υφίσταται «διασυνοριακή υπόθεση»;

Όποτε τουλάχιστον ένα από τα μέρη έχει την κατοικία ή τη συνήθη διαμονή του σε κράτος-μέλος διαφορετικό από εκείνο του επιληφθέντος δικαστηρίου. Καθοριστικός είναι ο χρόνος υποβολής της αίτησης.

Για ποιες απαιτήσεις ενδείκνυται η διαδικασία;

Για ληξιπρόθεσμες και προσδιορισμένες χρηματικές απαιτήσεις που απορρέουν από αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Δεν εφαρμόζεται, μεταξύ άλλων, σε φορολογικές και τελωνειακές υποθέσεις, διοικητικές υποθέσεις, διαδικασίες αφερεγγυότητας, κληρονομικό δίκαιο, περιουσιακά καθεστώτα γάμου, ή κοινωνική ασφάλιση.

Πώς και πού υποβάλλω την αίτηση;

Μέσω του τυποποιημένου εντύπου Α, το οποίο είναι διαθέσιμο μέσω της Ευρωπαϊκής Πύλης Ηλεκτρονικής Δικαιοσύνης και μπορεί επίσης να υποβληθεί ηλεκτρονικά σε πολλά κράτη-μέλη. Κατά γενικό κανόνα, αρμόδιο είναι το δικαστήριο με διεθνή δικαιοδοσία βάσει του Κανονισμού Βρυξέλλες Ια (ΕΕ) αριθ. 1215/2012.

Χρειάζομαι εκπροσώπηση από δικηγόρο;

Όχι, η νομική εκπροσώπηση δεν είναι υποχρεωτική για την ευρωπαϊκή διαδικασία διαταγής πληρωμής. Ωστόσο, δεδομένης της νομικής πολυπλοκότητας που εμπλέκεται – ιδίως στην αξιολόγηση της δικαιοδοσίας και στην προετοιμασία για τυχόν επακόλουθη διαδικασία αντιρρήσεων – συνιστάται, παρ' όλα αυτά, νομική συμβουλή.

Πόσο διαρκεί η απόκτηση της διαταγής πληρωμής;

Το δικαστήριο εξετάζει την αίτηση και, κατά γενικό κανόνα, εκδίδει την ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής εντός 30 ημερών από την υποβολή της αίτησης, εφόσον δεν απαιτείται διόρθωση. Ο χρόνος που απαιτείται για τη διόρθωση της αίτησης δεν υπολογίζεται.

Τι συμβαίνει εάν ο καθ' ου η αίτηση ασκήσει αντιρρήσεις;

Εάν ο καθ' ου η αίτηση ασκήσει αντιρρήσεις εμπροθέσμως εντός της προθεσμίας των 30 ημερών από την επίδοση (με χρήση του εντύπου Ζ), η διαδικασία συνεχίζεται αυτόματα ως τακτική αστική διαδικασία βάσει του εθνικού δικαίου του κράτους-μέλους προέλευσης – εκτός εάν ο αιτών ζητήσει ρητά την περάτωση της διαδικασίας. Δεν απαιτείται αιτιολόγηση των αντιρρήσεων.

Τι συμβαίνει εάν δεν ασκηθούν αντιρρήσεις;

Όχι. Η ευρωπαϊκή διαταγή πληρωμής, άπαξ κηρυχθεί εκτελεστή, αναγνωρίζεται και εκτελείται απευθείας σε όλα τα λοιπά κράτη-μέλη – δεν απαιτείται πρόσθετη διαδικασία κήρυξης εκτελεστότητας.

Μπορεί, παρ' όλα αυτά, να αποτραπεί η εκτέλεση;

Ναι, σε στενά περιορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις. Βάσει των άρθρων 22 και 23 του Κανονισμού, το αρμόδιο δικαστήριο στο κράτος-μέλος εκτέλεσης μπορεί να αναστείλει τη διαδικασία εκτέλεσης ή να την περιορίσει σε ασφαλιστικά μέτρα, ή να θέσει την εκτέλεση υπό την προϋπόθεση παροχής εγγύησης. Βάσει του άρθρου 20, ο καθ' ου η αίτηση μπορεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις (π.χ. ελαττωματική επίδοση, ανωτέρα βία), να ζητήσει από το δικαστήριο προέλευσης επανεξέταση της διαταγής πληρωμής.

Ποιο είναι το κόστος της διαδικασίας;

Τα δικαστικά έξοδα για την ευρωπαϊκή διαδικασία διαταγής πληρωμής, μαζί με τυχόν επακόλουθη τακτική διαδικασία, δεν μπορούν συνολικά να υπερβαίνουν το κόστος τακτικής αστικής διαδικασίας που διεξάγεται εξαρχής στο εν λόγω κράτος-μέλος (άρθρο 25 του Κανονισμού).